Końcowy raport suszowy za 2026 rok
Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy zakończył monitoring suszy rolniczej w 2026 roku. Analiza została przeprowadzona w Systemie Monitoringu Suszy Rolniczej zgodnie z kryteriami określonymi w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 kwietnia 2019 r. dotyczącym wartości klimatycznego bilansu wodnego (KBW) dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb.
Ostatni, czternasty okres raportowania obejmował czas od 1 sierpnia do 30 września 2026 r. W tym okresie średnia wartość KBW dla Polski wyniosła -58,6 mm, czyli była o 19,9 mm wyższa niż w poprzednim okresie.
Zboża jare - susza objęła 1623 gminy
W przypadku zbóż jarych warunki suszy rolniczej stwierdzono w dziewięciu okresach raportowania, od 21 marca do 10 sierpnia 2026 r. Zagrożenie wystąpiło na obszarze 1623 gmin, czyli około 65 proc. wszystkich gmin w Polsce. Największy odsetek gmin zagrożonych suszą odnotowano w województwach:
- kujawsko-pomorskim 100 proc.,
- mazowieckim 100 proc. gmin.,
- lubelskim było to 98 proc.,
- lubuskim 96 proc.,
- łódzkim 80 proc.,
- pomorskim 74 proc.
Zboża ozime - zagrożenie w 1425 gminach
W uprawach zbóż ozimych suszę rolniczą stwierdzono w dziewięciu okresach raportowania, od 21 marca do 10 sierpnia. Łącznie zagrożonych było 1425 gmin, czyli 57 proc. wszystkich gmin w kraju. Największy odsetek gmin zagrożonych stratami plonów wystąpił w województwie:
- kujawsko-pomorskim 100 proc.,
- mazowieckim 99 proc.,
- lubelskim 97 proc.,
- lubuskim 86 proc.,
- łódzkim 70 proc.,
- wielkopolskim 65 proc.,
- pomorskim 62 proc.
Rzepak i rzepik - zagrożonych 1004 gminy
W przypadku rzepaku i rzepiku warunki suszy rolniczej wystąpiły w sześciu okresach raportowania, od 21 marca do 10 lipca. Zagrożenie stwierdzono na obszarze 1004 gmin, czyli około 40 proc. gmin w kraju. Największy odsetek zagrożonych gmin odnotowano w województwie:
- lubelskim 97 proc.,
- łódzkim 83 proc.,
- lubuskim 82 proc.,
- podkarpackim 65 proc.
- oraz mazowieckim 56 proc.
Rzepak ozimy wysiany w 2026 roku bez zagrożenia suszą
- W przypadku rzepaku ozimego wysianego w 2026 roku analiza KBW obejmująca okres od 31 lipca do 30 września nie wykazała występowania warunków suszy rolniczej. Całkowity obszar gleb potencjalnie zagrożonych stratami w tej uprawie, z uwzględnieniem czternastego raportu, wyniósł w 2026 roku zaledwie 0,01 proc., podaje IUNG-PIB - informuje IUNG PIB.
Krzewy owocowe - susza w 1274 gminach
W uprawach krzewów owocowych warunki suszy rolniczej wystąpiły w okresie od 21 marca do 10 września, obejmując 12 okresów raportowania. Zagrożenie stwierdzono na obszarze 1274 gmin, czyli 51 proc. wszystkich gmin w kraju.
Największy odsetek zagrożonych gmin wystąpił w województwie:
- lubelskim 94 proc.,
- łódzkim 80 proc.,
- kujawsko-pomorskim 79 proc.,
- opolskim 77 proc.
- oraz mazowieckim 75 proc.
Drzewa owocowe - zagrożenie tylko w 97 gminach
Znacznie mniejszą skalę zagrożenia odnotowano w przypadku drzew owocowych. W 12 okresach raportowania, od 21 marca do 10 września, warunki suszy stwierdzono zaledwie w 97 gminach, czyli 3,9 proc. wszystkich gmin w Polsce.
Zagrożenie wystąpiło przede wszystkim w województwie
- lubelskim 31,4 proc. gmin,
- podkarpackim 16,8 proc. gmin.
Kukurydza na ziarno - zagrożenie w 980 gminach
W przypadku kukurydzy na ziarno warunki suszy rolniczej wystąpiły w 11 okresach raportowania, od 21 kwietnia do 30 września. Łącznie objęły 980 gmin, czyli 39 proc. wszystkich gmin w Polsce.
Największy udział zagrożonych gmin wystąpił w województwach:
- opolskim 91 proc.,
- lubelskim 87 proc.,
- łódzkim 78 proc.,
- podkarpackim 63 proc.
- lubuskim 58 proc.
Kukurydza na kiszonkę - zagrożenie w 1023 gminach
W uprawach kukurydzy na kiszonkę suszę rolniczą stwierdzono w 11 okresach raportowania, od 21 kwietnia do 30 września. Zagrożenie wystąpiło w 1023 gminach, czyli 41 proc. gmin w kraju. Największy odsetek zagrożonych gmin odnotowano w województwach:
- opolskim 92 proc.,
- lubelskim 88 proc.,
- łódzkim 81 proc.,
- podkarpackim 64 proc.
- lubuskim 60 proc.
Rośliny strączkowe - zagrożenie w 741 gminach
W uprawach roślin strączkowych warunki suszy rolniczej wystąpiły w 14 okresach raportowania, od 21 marca do 30 września. Zagrożenie stwierdzono na obszarze 741 gmin, czyli 29,8 proc. wszystkich gmin w Polsce. Największy odsetek zagrożonych gmin wystąpił w województwie:
- lubelskim 86 proc.,
- łódzkim 70 proc.,
- opolskim 64,7 proc.
- podkarpackim 53 proc.
Warzywa gruntowe - zagrożenie na niewielkim obszarze
W przypadku warzyw gruntowych suszę rolniczą stwierdzono w dziewięciu okresach raportowania, od 21 kwietnia do 10 września. Zagrożenie objęło 187 gmin, czyli 7,5 proc. wszystkich gmin w kraju. Największy udział zagrożonych gmin wystąpił w województwie:
- opolskim 38 proc.,
- lubelskim 33 proc.
- podkarpackim 25 proc.
Ziemniaki - zagrożenie w 178 gminach
W uprawach ziemniaka warunki suszy rolniczej wystąpiły w 11 okresach raportowania, od 11 kwietnia do 20 września. Zagrożonych było 178 gmin, czyli 7 proc. wszystkich gmin w kraju. Największy udział zagrożonych gmin odnotowano w województwie:
- opolskim 45 proc.,
- dolnośląskim 24,8 proc.,
- lubelskim 21 proc.
- podkarpackim 15,6 proc.
Burak cukrowy - najmniejsza skala zagrożenia
Najmniejszą skalę zagrożenia odnotowano w uprawach buraka cukrowego. W 14 okresach raportowania, od 21 marca do 30 września, warunki suszy stwierdzono jedynie w 22 gminach, czyli 0,8 proc. wszystkich gmin w Polsce. Zagrożenie wystąpiło w województwie:
- lubelskim 6,5 proc.,
- opolskim 4,2 proc.
- podkarpackim 3,1 proc.
Wrzesień przyniósł poprawę bilansu wodnego
Końcowy raport pokazuje jednocześnie poprawę warunków wilgotnościowych pod koniec sezonu. W czternastym okresie raportowania, obejmującym sierpień i wrzesień, średnia wartość KBW dla Polski wyniosła -58,6 mm i była o 19,9 mm wyższa niż w poprzednim okresie. Najniższą wartość KBW, przekraczającą próg -130 mm, odnotowano w województwie lubelskim.
- W trzeciej dekadzie września na większości obszaru Polski suma opadów nie przekroczyła 20 mm. Wyższe wartości notowano przede wszystkim na północy i południu kraju oraz lokalnie na Mazowszu. Najwyższą sumę opadów – 31,6 mm – zarejestrowano w Białogardzie w województwie zachodniopomorskim, a najniższą – 0,8 mm – w Śremie w województwie wielkopolskim. W całym wrześniu sumy opadów na stacjach IUNG-PIB wyniosły od 24,1 mm w Wielichowie w województwie wielkopolskim do 115,2 mm w województwie pomorskim. Na większości stacji nie przekroczyły 60 mm. Ponad 100 mm odnotowano na północy województwa pomorskiego oraz warmińsko-mazurskiego - czytamy w raporcie.
oprac. Patrycja Bernat
Źródło: IUNG-PIB, System Monitoringu Suszy Rolniczej.
