Zbiegają się dwa czynniki: nagłe ocieplenie, które przyspiesza rozwój rzepaku, ale jeszcze bardziej rozwój szkodników oraz brak opadów. Ten drugi czynnik powoduje, że rzepak broni się i przyspiesza rozwój. Z godziny na godzinę rośliny są coraz wyższe, a pąki kwiatowe wyłaniają się z liści okrywowych. Na to tylko czekają chrząszcze słodyszka.
Dodatkowo w ostatnich dniach słodyszek nie miał co jeść. Większość roślin jeszcze nie miała pyłku i chrząszcze czkały na pokarm. Spowodowało to, że teraz owady rzucają się masowo na plantacje rzepaku w zachodniej i południowo zachodniej Polsce. Szybko trzeba wykonać zabieg, bo w przeciwnym razie owady uszkodzą najcenniejsze pąki na głównym pędzie rzepaku.
Zobacz także: Zabieg na płatek - ochrona rzepaku przed zgnilizną twardzikową
Próg szkodliwości słodyszka na rzepaku ozimym wynosi 1–2 chrząszcze na roślinę w fazie z jaką mamy do czynienia teraz, czyli zwartego kwiatostanu (BBCH 50–52). Z naszych obserwacji i z informacji z terenu wynika, że próg ten został już przekroczony i znajdowanych jest od kilku do kilkunastu osobników na jeden roślinie. Mimo to trzeba sprawdzić, jak to wygląda u siebie zanim wjedzie się z opryskiwaczem.
Zasady doboru środków
Zestaw insektycydów dopuszczonych w rzepaku ozimym na słodyszka obejmuje aż ponad 100 insektycydów! To potwornie wielka liczba, której poziomem zadziwieni są rolnicy z krajów ościennych. Jeśli jednak sprawdzi się, co zawierają zarejestrowane u nas insektycydy, to jest to zaledwie 9 substancji reprezentujących tylko 3 mechanizmy działania.
Dla praktyki tylko trzy mechanizmy oznaczają olbrzymie wyzwanie zapobiegania powstawaniu odporności. Niebezpieczeństwo takie jest realne, ponieważ słodyszek to jeden z pierwszych szkodników w Polsce, co do którego w Polsce udowodniono odporność na insektycydy. Jednocześnie szybkie jego zniszczenie zapewniają gównie stosunkowo tanie pyretroidy, które działają na niego kontaktowo – nie musi zjeść roślin, aby zatruć się. Stąd wielka ich popularność. Aby zapobiegać powstawaniu odporności trzeba przestrzegać kilku zasad:
- nie stosować obniżonych dawek insektycydów;
- środki stosować w idealnych dla nich warunkach termicznych, a zatem pyretroidy do 18 st. C, a acatamipryd powyżej 12 st. C;
- zwracać uwagę na wodę używaną do sporządzania cieczy użytkowej, np. pyretroidy wymagają, aby pH cieczy było lekko kwaśne;
- w przypadku twardej wody stosować kondycjonery;
- nie stosować środków na mokre rośliny (choć jest sucho);
- wzmocnienie działania pyretroidów zapewnia dodatek ok. 50–100 g/ha grzybobójczego triazolu;
- można do cieczy dodać r.s.m., ale rozcieńczony z wodą w stosunku 1:3;
- adiuwanty powinny mieć właściwości zmniejszające napięcie powierzchniowe (surfaktatnty) i poprawiające rozlanie się kropli na powierzchni rośliny woskiem;
- w takich warunkach jak teraz – gdy konieczna jest błyskawiczna skuteczność nie dodawać lepiej boru do cieczy użytkowej;
- substancje czynne, a przede wszystkim grupy substancji stosować naprzemiennie z innymi lub w mieszaninach fabryczny albo jeśli są dopuszczone zbiornikowych.
Jeszcze jedno zalecenie, choć nie związane z zapobieganiem powstawaniu odporność. Ponieważ już w najbliższych dniach pojedyncze kwiaty mogą się otwierać i przywabiać zapylacze, to zabieg wykonać w godzinach wieczornych, aby nie wytruć owadów pożytecznych.
Jakie mamy środki na słodyszka?
Wspomniane wyżej grupy substancji czynnych to:
1. Neonikotynoidy z jedną substancją acetamipryd (kod IRAC 4A) zawartą w środkach jednoskładnikowych:
- Aceiro 200 SL
- Acelan 20 SP
- Aceplan 20 SP
- Aceptir 200 SE
- Acetamip Płynny 200 SL
- Apis 200 SE
- Asset
- Busola
- Camelina 200 SL
- Carnadine 200 SL
- Geri 20 SP
- Kestrel 200 SL
- Kobe 20 SP
- Lanmos 20 SP
- Leptosar 200 SL
- Los Ovados 200 SE
- Marabel 20 SP
- Miros 20 SP
- Mospilan 20 SP
- Mospilan Classic
- Mospilan Mizu
- Pro-Piryd
- Pro-Piryd SL
- Prosperace 200 SL
- Renoki
- Roslix 200 SL
- Sekil 20 SP
- Shooter 200 SL
- Silencium 200 SL
- Sombrero 200 SL
- Tazonit 200 SL
- Uni Insect 200 SL
oraz w środkach dwuskładnikowych z substancją z grupy pyretroidów – lambda-cyhalotryną:
- Inazuma 130 WG
- Inpower 130 WG
- Nepal 130 WG
2. Pyretroidy (kod IRAC 3A) reprezentowane przez 7 substancji:
cypermetryna:
- Aphicar Duo 400 EC
- Cimex 500 EC
- Cimex Forte 500 EC
- Crassus
- Cyperfor II 100 EC
- Cyperkill Max 500 EC
- Cypermetryx 100 EW
- Cythrin 500 EC
- Insektus Duo 500 EC
- Permet 500
- Sherpa 100 EC
- Sherpa 100 EW
- Sherpa Duo 400 EC
- Sorcerer Maks
- Spider 500 EC
- Super Cyper 500 EC
- Superkill 500 EC
- Supersect 500 EC
deltametryna:
- Bunduki
- Decis Mega 50 EW
- Deka 2,5 EC
- DelCaps 050 CS
- Delmetros 100 SC
- Delmus
- Delta 50 EW
- Deltagard
- Delta-Glob 25 EC
- Deltakill
- Deltaro
- DelTop 050 CS
- DeLux 050 CS
- Demetrina 25 EC
- Desha 2,5 EC
- Dyno 2.5 EC
- Koron 100 SC
- Matrix 2,5 EC
- Pilgro 100 SC
- Poleci 2,5 EC
- Prokill
- Scatto
esfenwalerat:
- Sumi-Alpha 050 EC
- Sumicidin 050 EC
etofenproks:
- Trebon 30 EC
- Uppercut 30 EC
gamma-cyhalotryna:
- Cihalotrin 60 CS
- Modivo 60 CS
- Nexide 60 CS
- Nonnus 60 CS
- Rapid 060 CS
- Vantex 60 CS
lambda-cyhalotryna:
- Judo 050 CS
- Kaiso 050 EG
- Karate Zeon 050 CS
- Kidrate
- Kusti 050 CS
- Labamba
- Ninja 050 CS
- Topgun 050 CS
tau-fluwalinat:
- Evure 240 EW
- Kaliber 240 EW
- Mavrik Vita 240 EW
- Portos 240 EW
- Selia 240 EW
3. Butenolidy (grupa IRAC 4D) reprezentowana przez flupyradifuron w środku z substancją z grupy pyretroidów – deltametryną:
- Sivanto Energy
tcz
