Czym charakteryzuje się proces glejowy?
Każda gleba ma za sobą tysiące lat historii. W dodatku to historia, która dzieje się na naszych oczach, czyli cały czas zachodzą procesy zmieniające glebę, niestety najczęściej jest to degradacja. Jednym z ciągłych zmian w glebie jest proces glejowy.
Proces glejowy wg definicji charakteryzują dwie cechy:
- jest procesem biochemicznym, czyli zachodzi przy udziale biologii, a konkretnie mikroorganizmów;
- polega na redukcji związków w glebie, a redukcja jest w chemii procesem odwrotnym do utlenienia, czyli redukcja zachodzi w warunkach beztlenowych.
Wynika z tego, że w procesie oglejenia biorą udział mikroorganizmy beztlenowe i aby mogło do tego dojść muszą panować warunki bez dostępu do powietrza. Zatem proces glejowy zachodzi głębiej w glebie i to w dodatku zalanej wodą, bo wtedy powstają warunki beztlenowe. Wynika z tego, że z oglejeniem mamy do czynienia na glebach cięższych, zatrzymujących głębiej wodę, ale też na lżejszych, np. tam, gdzie warstwa podglebia jest nieprzepuszczalna zatrzymująca wodę z opadów. Z oklejeniem mamy do czynienia także czasem w podeszwie płużnej.
Zobacz także: Ile kosztuje badanie składu granulometrycznego i po co to robić?
Pod względem chemicznym oglejenie to przede wszystkim redukcja związków żelaza i manganu do jonów dwuwartościowych. Powoduje to, że w glebie powstają miejsca, czasem punktowe, czasem smugi lub warstwy o specyficznych, odcinających się od innych miejsc w glebie barwach. Są to odcienie idące w kierunku sinym i zielonym opisywane w literaturze jako stalowe, zielonkawe lub niebieskawe. Co ciekawe zabarwienie może zależeć od pH gleby, a nie tylko obecności żelaza lub manganu. Im pH wyższe tym kolor bardziej zielony.
Oglejenie jest procesem niezależnym od prowadzonej agrotechniki (poza punktowym oglejeniem w podeszwie płużnej lub pojawiającym się w wyniku beztlenowego procesu rozkładu materii organicznej, np. obornika przyoranego bardzo głęboko). Jest zatem tylko oznaką zachodzących procesów o najczęściej charakterze negatywnym. Jeżeli na odkrywce glebowej zauważymy zmiany barwy idące w kierunku sinym czy zielonkawym, to świadczy o słabym napowietrzeniu gleby. Mamy wówczas wskazówkę, aby glebę napowietrzyć. Napowietrzenie głębokich warstw gleby nie jest łatwe. Możliwe jest to narzędziami pośrednimi np.:
- poprzez regulację stosunków wodnych, czyli meliorację odwaniającą;
- regularne wzbogacenie wietrzniej warstwy w materię organiczną i uruchomienie dżdżownic;
- głęboszowanie w celu zerwania podeszwy płużnej;
- siew w plonie głównym i międzyplonach gatunków głęboko korzeniących się, np. rzepaku, lucerny, koniczyny łąkowej, esparcety siewnej, malwy, rzodkwi melioracyjnej, kapusty abisyńskiej.
tcz
