StoryEditor

Słonecznik w Polsce: kiedy siać, jaka obsada i głębokość? Kluczowe zasady uprawy

Temperatura gleby, wilgotność, głębokość umieszczenia nasion i obsada roślin mają bezpośredni wpływ na wschody, rozwój i plon. Najważniejsze zalecenia, które pomogą uniknąć błędów i lepiej wykorzystać potencjał uprawy słonecznika.

30.04.2026., 17:00h

Temperatura siewu i odporność słonecznika na przymrozki

Optymalna temperatura na głębokości siewu nasion powinna wynosić 8°C (nie mniej niż 6°C). Zatem w Polsce przypada on najczęściej tuż przed siewem kukurydzy lub razem z nią. Warto dodać, że słonecznik jest gatunkiem neutralnym pod względem długości dnia. Przejście u niego przez fazy rozwojowe nie zależy zatem od dnia w roku, ale od temperatury. Zatem im wcześniej uda się go zasiać, na tym wcześniejszy zbiór i lepsze dojrzewanie niełupek możemy liczyć.
Słonecznik w fazie liścieni i pierwszych dwóch liści dość dobrze toleruje krótkotrwałe (np. nocne lub tylko nad ranem) spadki temperatury do ok. –4°C. Przymrozki w późniejszej fazie mogą powodować deformację pędów, ich pękanie i dość znacznie osłabiają rozwój. Jednak jeśli nie trwają one długo, rośliny regenerują się, ale opóźniają rozwój i dojrzewanie.

Nie tylko temperatura w czasie siewu jest ważna!

Słonecznik wymaga większej wilgotności w czasie siewu. Wynika to ze stosunkowo dużej masy nasion oraz obecności w nich tłuszczu i białka jako substancji zapasowych, które potrzebują sporej ilości wody w celu ich hydratacji.  Wilgotność gleby w czasie siewu ma niebagatelne znaczenie dla stosowanych herbicydów. W przypadku słonecznika we wszystkich odmianach mamy tylko herbicydy do stosowania zaraz po siewie. Jedynie dla odmian typu „express” oraz być może w przyszłości po rejestracji środka dla odmian „clear field” będzie możliwość pogłównego zwalczania chwastów.

Głębokość siewu słonecznika

  • Słonecznik sieje się w zależności od kategorii gleby – na stanowiskach o glebie cięższej na głębokość 2–3 cm,
  • a na lżejszej 3–4 cm.
  • Nie powinno się siać słonecznika głębiej niż 5 cm, gdyż opóźnia to wschody (i późniejsze dojrzewanie) oraz naraża wydłużony hipokotyl siewek na zgorzele i szkodniki.

Jaka jest dobra obsada nasion słonecznika? 

Słonecznik jest wrażliwy na zagęszczenie łanu, co objawia się porażeniem przez choroby, zwłaszcza pod koniec wegetacji, w postaci szarej pleśni, którą niezwykle trudno zwalczać chemicznie oraz ze względu na ryzyko wylegania (odmiany podatne siać rzadziej).
  • Na lżejszych glebach sieje się go w obsadzie 5–6 szt./m 2,
  • na średnich 6–7 szt./m 2,
  • a na najmocniejszych 7–8 szt./m 2.

image

Zaprawianie łubinu przed siewem – czy nitraginę można łączyć ze środkami ochrony roślin?

Od czego zależy szerokość międzyrzędzi?

Odległości między rzędami słonecznika zależą m.in. od sposobu zbioru. Jeśli mamy zaadaptowaną przystawkę do kukurydzy, musimy stosować 75 cm. W innych przypadkach szerokość jest elastyczna. Warto jednak pamiętać, że przy niskiej obsadzie (poniżej 6 szt./ m2) lepiej siać w międzyrzędzia 75 cm, aby koszyczki nie wyrosły zbyt duże, aby zapobiegać ich łamaniu. Jeśli siejemy w obsadzie 7 szt./m2 na dobrym stanowisku, lepiej zastosować międzyrzędzia szerokości 45–50 cm. Jeszcze mniejsze międzyrzędzia stosować warto przy jeszcze wyższej obsadzie, co pozwoli na bardziej równomierne rozłożenie roślin na powierzchni pola.
Tomasz Czubiński
Autor Artykułu:Tomasz Czubiński

Tomasz Czubiński – rolnik, redaktor, a przy okazji dziennikarz zajmujący się szeroko pojętą uprawą roli i roślin, głównie rolniczych, ale także z racji nauki w szkole średniej gatunków ogrodniczych. Z urodzenia rolnik, a z wykształcenia specjalista w zakresie ochrony roślin (5-letnie studnia akademickie i podyplomowe). W kręgu jego największych zainteresowań leżą takie gatunki jak: zboża, rzepak, kukurydza, ziemniak i strączkowe. Ostatnio pogłębia swoją wiedzę dotyczącą uprawy i ochrony soi i słonecznika. Oprócz tego zajmuje się kwestiami nasiennictwa, hodowli roślin, nawożenia oraz glebą, w tym jej żyznością. Jest pomysłodawcą, głównym redaktorem oraz współautorem cenionych w środowisku rolniczym innowacyjnych i wznawianych Atlasów: chorób, szkodników, chwastów i objawów fizjologicznych. Oprócz tego stworzył serię poradników „Przewodnik polowy” i „Fazy rozwojowe”. W redakcji „top agrar Polska” od 2006 r. Na łamach tego miesięcznika i portalu topagrra.pl, a ostatnio także innych tytułów AgroHorti Media, jest autorem setek artykułów i reportaży o tematyce uprawy roślin, a także rolniczych tematów interwencyjnych i śledczych. Uczestniczy także w realizacji testów oraz publikacji ich wyników. Jest współorganizatorem i prowadzi wydarzenia dla rolników, m.in. forum, seminaria czy warsztaty. W pracy zawodowej kieruje się własnym wieloletnim doświadczeniem, czerpie naukę z wiedzy innych, w tym naukowców z Polski i ze świata (Niemcy, Francja, USA), a także rolników. Otwarty na różne poglądy, także rewolucyjne, na które jednak spogląda krytycznie i szuka „dziury w całym”. Interesuje się historią, w tym najnowszą historią rolnictwa i jej wpływem na kształt obecnego świata, losami rodzin rolniczych. Hobbistycznie uprawia ogród, a oprócz tego interesuje się szeroko pojętą fantastyką – od twardego SF po humorystyczne Fantasy. Od XX wieku żonaty, dwóch dorosłych synów.
Obszary specjalizacji: ochrona roślin, nawożenie, gleba, uprawa roli, nasiennictwo, hodowla roślin, uprawy: zboża, kukurydza, rzepak, strączkowe, w tym soja, słonecznik, gatunki ma międzyplon.
Kontakt: [email protected]
https://www.linkedin.com/in/tomasz-czubi%C5%84ski-990392225/

Pozostałe artykuły tego autora
Masz pytanie lub temat?Napisz do autora
POWRÓT DO STRONY GŁÓWNEJ
30. kwiecień 2026 18:01