Do kiedy można stosować gnojowicę i obornik jesienią?
Terminy stosowania nawozów azotowych zależą od ich rodzaju oraz od tego, czy trafiają na grunt orny, czy na użytek zielony. Jak wyjaśnia ekspert ds. WPR i funduszy unijnych Grzegorz Ignaczewski, w większości kraju termin stosowania gnojowicy na gruntach ornych upływa 25 października. Na użytkach zielonych można ją stosować do końca października.
W przypadku obornika termin na gruntach ornych również kończy się z końcem października. Na trwałych użytkach zielonych można go stosować do końca listopada.
| Nawóz | Grunty orne | Użytki zielone |
| gnojowica | w większości kraju do 25 października | do końca października |
| obornik | do końca października | do końca listopada |
Późny zbiór lub trudne warunki mogą wydłużyć termin
Program azotanowy przewiduje wyjątki od standardowych terminów. Pierwszy dotyczy późno zbieranych upraw, na przykład buraków lub późnych warzyw, po których wysiewana jest kolejna roślina. W takiej sytuacji przepisy mogą dopuścić zastosowanie do 30 kg azotu na hektar w nawozach mineralnych wieloskładnikowych.
Drugi wyjątek wiąże się z trudnymi warunkami, które uniemożliwiły terminowy zbiór plonów. W takim przypadku termin wykonania jesiennych zabiegów, w tym zastosowania gnojowicy, może zostać wydłużony do 30 listopada.
Nie ma jednak zamkniętego katalogu dokumentów, które potwierdzają wystąpienie trudnych warunków. Dlatego rolnik powinien odnotować w dokumentacji, co było przyczyną opóźnienia i na jakiej podstawie uznał, że może skorzystać z wyjątku.
Zamarznięta lub zaśnieżona gleba wyklucza nawożenie
Wydłużony termin nie oznacza, że nawóz można zastosować w każdych warunkach. Nawozów zawierających azot nie wolno stosować na glebę zamarzniętą ani pokrytą śniegiem. Jeżeli takie warunki wystąpią przed końcem listopada, zabieg należy odłożyć — nawet jeśli rolnik korzysta z wyjątku dotyczącego trudnych warunków.
Ewidencja nawożenia: nie czekaj na kontrolę
Rolnicy stosujący nawozy zawierające azot - mineralne lub naturalne - powinni prowadzić ewidencję nawożenia. Jeśli nawóz został zastosowany po standardowym terminie, warto dodatkowo wpisać uzasadnienie, na przykład późny zbiór albo trudne warunki na polu.
Jak podkreśla Grzegorz Ignaczewski, w wielu gospodarstwach ewidencja wciąż powstaje dopiero wtedy, gdy pojawia się kontrola. Tymczasem regularne zapisy ułatwiają wykazanie, jakie zabiegi wykonano i dlaczego.
Ekoschematy: zabieg trzeba potwierdzić w terminie
Osobną kwestią jest potwierdzenie realizacji wybranego wariantu ekoschematu. Należy zrobić to w ciągu 14 dni od wykonania zabiegu. W zależności od wariantu potwierdzenie może polegać na aktualizacji wniosku i wpisaniu daty zabiegu albo na wykonaniu zdjęcia geotagowanego w aplikacji ARiMR.
Przed wykonaniem zabiegu warto sprawdzić wymagania dotyczące konkretnego wariantu oraz sposób jego udokumentowania. Samo dotrzymanie terminu nawożenia nie zawsze wystarczy, jeśli rolnik musi dodatkowo potwierdzić realizację zobowiązania.
Kontrola może wynikać nie tylko z losowania
Ekspert wskazuje, że standardową kontrolą może być objęta określona pula gospodarstw ubiegających się o dopłaty bezpośrednie. Kontrola może jednak zostać przeprowadzona również w wyniku tak zwanego typowania manualnego, na przykład po zgłoszeniu dotyczącym gospodarstwa.
Ryzyko zgłoszenia może być większe w pobliżu zabudowań, gdzie późne stosowanie nawozów może być uciążliwe dla mieszkańców. Warto więc pilnować terminów, prowadzić ewidencję na bieżąco i mieć pod ręką dokumentację wykonanych zabiegów.
Bartłomiej Czekała
Fot. Biernacki
