Uproszczenie procedur budowlanych miało ułatwić rolnikom inwestycje w retencję wody i budowę małych zbiorników wodnych. W praktyce jednak wielu z nich wciąż może nie zdążyć z formalnościami niezbędnymi do uzyskania wsparcia. Ministerstwo Rozwoju i Technologii odpowiada, jak stosować nowe przepisy.
Uproszczenia są, ale nie rozwiązały kluczowych problemów rolników
Zarząd KRIR zwrócił się do Ministra Finansów i Gospodarki Andrzeja Domańskiego w sprawie procedur administracyjnych przy budowie zbiorników retencyjnych na deszczówkę, które są objęte wsparciem w ramach interwencji I.10.4 Planu Strategicznego WPR 2023–2027.
Samorząd rolniczy zwraca uwagę, że choć nowelizacja Prawa budowlanego z 4 grudnia 2025 r. wprowadziła pewne uproszczenia, to w praktyce nie rozwiązała kluczowego problemu – przewlekłości postępowań w starostwach powiatowych. W efekcie wielu rolników może nie zdążyć skompletować dokumentacji wymaganej do rozliczenia pomocy finansowej.
Pozwolenie czy zgłoszenie na zbiornik na deszczówkę?
Dodatkowe wątpliwości budzą informacje publikowane przez ARiMR. W odpowiedziach dla beneficjentów wskazano, że kwestie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę regulują przepisy Prawa budowlanego, a interpretację należy uzyskać w starostwie. Zdaniem KRIR takie podejście przerzuca odpowiedzialność na rolników i wydłuża proces inwestycyjny.
KRIR zaapelował o:
- jednoznaczne stanowisko Ministerstwa Rozwoju i Technologii
- uznanie uproszczonych procedur (zgłoszenia) jako wystarczających,
- wprowadzenie rozwiązań, które zapobiegną utracie środków przez rolników.
Nowe przepisy Prawa budowlanego już obowiązują
Ministerstwo Rozwoju i Technologii przypomniało, że od 7 stycznia 2026 r. obowiązują nowe przepisy Prawa budowlanego, które rozszerzyły katalog inwestycji niewymagających pozwolenia na budowę.
Zgodnie z aktualnymi regulacjami:
- do 5 m³ – budowa zbiorników na deszczówkę nie wymaga ani pozwolenia, ani zgłoszenia,
- od 5 m³ do 15 m³ – wymagane jest zgłoszenie, ale nie pozwolenie,
- od 5 m³ do 30 m³ (w zabudowie zagrodowej) – również wystarczy zgłoszenie,
- powyżej tych wartości – konieczne może być już pozwolenie na budowę.
Ministerstwo podkreśla, że zmiany mają na celu uproszczenie procesu inwestycyjnego, szczególnie dla gospodarstw rolnych.
Wciąż potrzebne decyzje systemowe
Choć przepisy formalnie zostały uproszczone, praktyka pokazuje, że problemem pozostaje czas trwania procedur administracyjnych oraz brak jednolitej interpretacji w urzędach. Obecnie najkorzystniejszą formą jest zbiornik do 5 m3, bo nie wymaga żadnych dodatkowych dokumentów. KRIR zaznacza, że wiele uprościłoby uznanie zgłoszenia jako wystarczającego dokumentu do rozliczenia wsparcia. Przez wydłużone procedury część rolników może stracić dostęp do środków na inwestycje środowiskowe.
Nabór na mikroretencję niebawem
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej kończy prace nad programem Mikroretencja, w ramach którego będzie można otrzymać do 8 tys. zł dotacji na systemy zbierania i wykorzystania wody opadowej. Nabory mają ruszyć w drugim kwartale 2026 roku.
Dla wielu rolników to dodatkowy impuls, by inwestować w retencję. Jak pokazuje praktyka, oszczędności mogą być znaczące, choć nie zawsze łatwe do dokładnego policzenia. Przy rosnącym zużyciu wody do oprysków i problemach z jej jakością, deszczówka staje się nie tylko alternatywą, ale coraz częściej standardem w gospodarstwach.
O tym jak, jeden z rolników wykorzystuje deszczówkę do oprysków pisaliśmy poniżej
