StoryEditor

Czy szroniec zajączek wymarznie? Nowy wektor chorób buraka coraz groźniejszy

Szroniec zajączek, albo nieprawidłowa nazwa cykada trzcinowa, to owad z grupy pluskwiaków o kłująco-ssącym aparacie gębowym. Owady takie słyną z przenoszenia różnych patogenów, głównie wirusów. Ten konkretny gatunek przenosić może dwie choroby na buraka, jednak nie powodowane przez wirusa, ale przez bakterie – fitoplazmy. Wywołują one najprawdopodobniej – gumowatość korzeni oraz SBR – syndrom niskiej zawartości cukru.

10.02.2026., 07:00h

Choć choroby te w Polsce jeszcze nie zostały oficjalnie stwierdzone, to plantatorzy drżą w obawie o swoje plantacje. We Francji i w Niemczech, tuż za Odrą stanową one już realny problem. Eksperci są zgodni – to tylko kwestia czasu, kiedy pojawią się u nas.

Gumowatość korzeni lub inaczej kauczukowatość objawia się, jak sama nazwa mówi, zmianą konsystencji tkanek korzenia buraka. Wpływa to nie tylko na jego cechę wizualną, ale także niższą zawartość cukru, straty podczas zbioru oraz gorsze właściwości ekstrakcji cukru z korzenia.

Natomiast SBR, czyli syndrom niskiej zawartości cukru ma nieco inne objawy. Korzeń jest jędrny, ale czasem widać na nim ciemne przebawienia wiązek przewodzących. Liście mogą mieć zmieniony kształt na lancetowaty, a kolor ich jest blady. Często we Francji choroba ma przebieg bez typowych objawów. Jednak efektem ostatecznym jest dużo niższa zawartość cukru, nawet o ponad połowę w porównaniu do buraków zdrowych.

Choroby te przenosi ww. pluskwiak – szroniec zajączek. Nadciąga on z cieplejszych regonów Europy. Czy mroźna zima zlikwiduje zagrożenie? Niekoniecznie – owad ten występuje w Polsce od dawna i był notowany także podczas typowych zim ponad 20 lat temu. Dodatkowo jego forma zimująca – nimfy, czyli ostatnie stadium larwalne, zimuje w glebie, często na głębokości poniżej zamarzania gruntu. Mało tego – to właśnie mokra i ciepła zima jest w stanie przyczynić się do większej redukcji owadów niż obecnie warunki. A obecna zima taka nie jest!

image
dr Grzegorz Pruszyński
FOTO: Dr Grzegorz Pruszyński

Jak zatem monitorować owada na wiosnę i czy jest on realnym zagrożeniem? O tym będziemy rozmawiać podczas czwartkowego seminarium buraczanego w Minikowie koło Bydgoszczy. Nasz ekspert – dr Grzegorz Pruszyński, niezależny specjalista ds. szkodników opowie o nim i jego możliwościach jego zwalczania. Powie tajkę o zwalczaniu szarka komośnika i skośnika buraczanego.

Zapraszamy.

tcz

Tomasz Czubiński
Autor Artykułu:Tomasz Czubiński

Tomasz Czubiński – rolnik, redaktor, a przy okazji dziennikarz zajmujący się szeroko pojętą uprawą roli i roślin, głównie rolniczych, ale także z racji nauki w szkole średniej gatunków ogrodniczych. Z urodzenia rolnik, a z wykształcenia specjalista w zakresie ochrony roślin (5-letnie studnia akademickie i podyplomowe). W kręgu jego największych zainteresowań leżą takie gatunki jak: zboża, rzepak, kukurydza, ziemniak i strączkowe. Ostatnio pogłębia swoją wiedzę dotyczącą uprawy i ochrony soi i słonecznika. Oprócz tego zajmuje się kwestiami nasiennictwa, hodowli roślin, nawożenia oraz glebą, w tym jej żyznością. Jest pomysłodawcą, głównym redaktorem oraz współautorem cenionych w środowisku rolniczym innowacyjnych i wznawianych Atlasów: chorób, szkodników, chwastów i objawów fizjologicznych. Oprócz tego stworzył serię poradników „Przewodnik polowy” i „Fazy rozwojowe”. W redakcji „top agrar Polska” od 2006 r. Na łamach tego miesięcznika i portalu topagrra.pl, a ostatnio także innych tytułów AgroHorti Media, jest autorem setek artykułów i reportaży o tematyce uprawy roślin, a także rolniczych tematów interwencyjnych i śledczych. Uczestniczy także w realizacji testów oraz publikacji ich wyników. Jest współorganizatorem i prowadzi wydarzenia dla rolników, m.in. forum, seminaria czy warsztaty. W pracy zawodowej kieruje się własnym wieloletnim doświadczeniem, czerpie naukę z wiedzy innych, w tym naukowców z Polski i ze świata (Niemcy, Francja, USA), a także rolników. Otwarty na różne poglądy, także rewolucyjne, na które jednak spogląda krytycznie i szuka „dziury w całym”. Interesuje się historią, w tym najnowszą historią rolnictwa i jej wpływem na kształt obecnego świata, losami rodzin rolniczych. Hobbistycznie uprawia ogród, a oprócz tego interesuje się szeroko pojętą fantastyką – od twardego SF po humorystyczne Fantasy. Od XX wieku żonaty, dwóch dorosłych synów.
Obszary specjalizacji: ochrona roślin, nawożenie, gleba, uprawa roli, nasiennictwo, hodowla roślin, uprawy: zboża, kukurydza, rzepak, strączkowe, w tym soja, słonecznik, gatunki ma międzyplon.
Kontakt: [email protected]
https://www.linkedin.com/in/tomasz-czubi%C5%84ski-990392225/

Pozostałe artykuły tego autora
Masz pytanie lub temat?Napisz do autora
POWRÓT DO STRONY GŁÓWNEJ
09. maj 2026 02:00