Terminy opłacania podatku rolnego
Zbliża się 15 maja, a to data graniczna, kiedy każdy rolnik powinien uregulować opłatę za drugą ratę podatku rolnego. Zgodnie z przepisami, podatek rolny należy zapłacić w czterech ratach.
- 15 marca
- 15 maja
- 15 września
- 15 listopada.
Podatek można zapłacić w kasie gminy, przelewem na konto gminy lub u osoby, którą wyznaczyła gmina, czyli inkasenta. Wraz z nadchodzącym terminem płatności pojawia się regularnie kilka pytań. Na które odpowiemy w poniższym artykule.
Stawka podatku rolnego w 2026 roku?
Podatek rolny w Polsce liczony jest na podstawie ceny żyta ogłaszanej przez GUS. Dla gruntów przeliczeniowych stanowi 2,5-krotność ceny 1 dt żyta, a dla pozostałych gruntów 5-krotność tej ceny.
Stawki podatku rolnego na 2026 rok:
- Cena żyta (GUS): 66,42 zł/dt
- Grunty przeliczeniowe: 2,5 × 66,42 zł = 166,05 zł za 1 ha przeliczeniowy
- Pozostałe grunty rolne: 5 × 66,42 zł = 332,10 zł za 1 ha
Jakie grunty objęte są podatkiem rolnym?
Podatkiem rolnym objęte są grunty wykazane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne. Wyłączone są z niego grunty zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż rolnicza.
Liczbę hektarów przeliczeniowych ustala się na podstawie:
- powierzchni,
- rodzaju i klasy użytków rolnych,
- położenia w jednym z czterech okręgów podatkowych (zależnych od warunków produkcyjnych i klimatycznych).
Pozostałe grunty rolne są opodatkowane według wyższej stawki – równowartości 5 q żyta z 1 ha. Stawka podatku rolnego za hektar przeliczeniowy w 2026 roku jest niższa niż w 2025 r. Za 1 ha przeliczeniowy gruntów gospodarstwa rolnego wynosi 166,05 zł rocznie (równowartość 2,5 q żyta), a za grunty rolne, które nie wchodzą w skład gospodarstwa rolnego, podatek rolny wyniesie 332,1 zł (równowartość 5 q żyta). Rada gminy może obniżyć przyjmowaną cenę skupu żyta, co w praktyce zmniejsza podatek na jej terenie.
Kto jest zwolniony z płacenia podatku rolnego?
Ustawa przewiduje szereg zwolnień, obejmujących m.in.
- użytki rolne klasy V, VI i VIz oraz grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych,
- grunty w pasie drogi granicznej,
- grunty zniszczone w wyniku robót melioracyjnych (w roku zniszczenia upraw),
- grunty przeznaczone na utworzenie lub powiększenie gospodarstwa do 100 ha,
- grunty zagospodarowane z nieużytków (zwolnienie na 5 lat),
- grunty otrzymane w wyniku scalenia lub wymiany (na 1 rok),
- część gruntów wyłączonych czasowo z produkcji (do 20% areału, maks. 10 ha, na okres do 3 lat),
- użytki ekologiczne,
- grunty pod wałami przeciwpowodziowymi i zbiornikami wody pitnej,
- grunty wpisane do rejestru zabytków (przy spełnieniu warunków konserwatorskich),
- działki przyzagrodowe określonych członków spółdzielni produkcyjnych,
- grunty rodzinnych ogrodów działkowych (z określonymi wyjątkami).
Organem właściwym w sprawach podatku rolnego jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Rada gminy może wprowadzać dodatkowe ulgi i zwolnienia przedmiotowe.
Kto może płacić podatek rolny?
Na stronie rządowej wymieniono osoby, które mogą płacić podatek rolny. Jest to:
- właściciel gruntu,
- posiadacz samoistny, czyli jeśli używasz gruntów jak właściciel, choć nim nie jesteś,
- użytkownik wieczysty gruntów, które są własnością publiczną (państwową lub samorządową),
- posiadacz gruntów publicznych na podstawie zawartej umowy lub bez takiej umowy,
- dzierżawca gospodarstwa rolnego, czyli gruntów o powierzchni 1 hektara przeliczeniowego lub większych, które dzierżawisz w ramach umowy o ubezpieczeniu społecznym rolników lub rencie strukturalnej.
Podatek rolny: podstawowa zasada – formalny podatnik
Podstawowa zasada jest prosta: podatnikiem podatku rolnego jest właściciel gruntu. To on jest formalnie odpowiedzialny za obliczenie wysokości podatku i jego wpłatę do gminy. Dotyczy to zarówno osób fizycznych, które posiadają gospodarstwo rolne, jak i osób prawnych, np. spółek czy wspólnot gruntowych. Niezależnie od tego, kto prowadzi gospodarstwo, gmina widzi jako podatnika właściciela działki.
Dzierżawca może płacić w praktyce
Wielu właścicieli oddaje swoje grunty w dzierżawę. W takich sytuacjach właściciel i dzierżawca mogą ustalić w umowie, że podatek rolny opłaca dzierżawca. W praktyce dzierżawca może przekazywać środki właścicielowi. Formalnie odpowiedzialność nadal leży po stronie właściciela, więc warto mieć jasną umowę i potwierdzenia wpłat.
Dzierżawca a właściciel-emeryt
Istnieje jednak istotny wyjątek – dotyczy on sytuacji, gdy właściciel jest jednocześnie emerytem rolniczym i oddaje swoją ziemię w dzierżawę na podstawie specjalnej umowy przewidzianej w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników (KRUS). W takim przypadku to dzierżawca staje się podatnikiem i samodzielnie wpłaca podatek do gminy. Trzeba jednak pamiętać, że nie każda umowa dzierżawy daje taki efekt – musi spełniać określone warunki ustawowe. Jeśli umowa dzierżawy nie spełnia wymogów KRUS, formalnie podatnikiem pozostaje właściciel gruntu, czyli emeryt rolnik.
Dzierżawca a podatek rolny
Aby dzierżawca rzeczywiście stał się podatnikiem podatku rolnego, muszą zostać spełnione wszystkie wymagane warunki. Przede wszystkim umowa dzierżawy musi być zawarta na piśmie i obowiązywać przynajmniej 10 lat. Ponadto powinna łączyć emeryta lub rencistę rolniczego z osobą niespokrewnioną – czyli nie będącą małżonkiem, zstępnym, pasierbem ani osobą wspólnie zamieszkującą. Dodatkowo umowa musi zostać zatwierdzona przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Jeśli choć jeden z tych warunków nie zostanie spełniony, dzierżawca nie staje się podatnikiem, a obowiązek opłacania podatku rolnego nadal spoczywa na właścicielu ziemi.
Umowa dzierżawy a podatek rolny
Jeżeli rolnik jest właścicielem lub dzierżawcą, winien sprawdzić, czy umowa dzierżawy precyzuje kwestię podatku rolnego:
- kto go opłaca,
- w jakim terminie,
- w jaki sposób jest rozliczany.
Dzięki temu uniknie nieporozumień i problemów z urzędem gminy.
Źródło: gov.pl
fot. Kolasińska
