Przed rokiem światowa produkcja oleistych pierwszy raz przekroczyła 700 mln t, ten sezon przyniesie jeszcze 22 mln t więcej. Jak wyglądać będzie produkcja oleistych w sezonie 2026/27 i jakie są aktualne ceny?
Z roku na rok więcej
Światowa produkcja nasion oleistych ponownie ustanowi rekord, ale zapasy zostają ograniczone ze względu na szybko rosnące zużycie. Najnowszy raport USDA Oilseeds: World Markets and Trade dotyczący sezonu 2026/27 wskazuje na spadek szacunków zbiorów oleistych w stosunku do wrześniowych prognoz o 1,23 mln t do 722,2 mln t. Będzie to jednak kolejny rok rekordowej produkcji, która rośnie nieprzerwanie od sezonu 2020/21.
W tym miesiącu szacunki globalnej produkcji nasion oleistych spadły z powodu obniżki zbiorów orzeszków ziemnych o 0,9 mln t do 50,1 mln t przy sporym udziale Chin. Korygując zbiory rzepaku. Amerykańscy eksperci obniżając zbiory rzepaku o 0,4 mln t do 99,6 mln t, czynią to głównie z powodu z Unii Europejskiej, gdzie produkcja jest korygowana o 300 tys. t do 19,75 mln t. Wzrost prognoz zbiorów soi o 0,35 mln t do 442,7 mln t zawdzięczmy natomiast Stanom Zjednoczonym, których produkcja podnosząc się o 0,7 mln t będzie wynosiła 124,1 mln t i zrekompensuje 0,3-milionowy spadek zbiorów soi w Indiach do 10,7 mln t. W globalnych szacunkach zbiorów słonecznika, mocno wyśrubowanych w poprzednich raportach zmian praktycznie nie poczyniono i zebranych zostanie nadal 63,6 mln t.
Globalny handel nasionami oleistymi wzrasta nieznacznie o 0,45 ml t z powodu wyższego eksportu soi z USA. Stany Zjednoczone w tym sezonie wyeksportują 46,1 mln t soi. Bilans nasion oleistych na całym świecie zakłada wyższe ilości soi przerobionej w Argentynie i rzepaku w Australii, które zrekompensowały niższą produkcję oleju palmowego w Indonezji. Ten ostatni przyczyni się także do znacznego, bo wynoszącego aż 1,9 mln t zmniejszonego eksportu oleju palmowego z tego kraju. Teraz Indonezja ma wyeksportować już tylko 21,6 mln t oleju palmowego.
Zapasy nie wszędzie spadają
Korekta globalnych zapasów nasion oleistych do 146,3 mln t spowodowana jest obniżką stoków rzepaku z Unii Europejskiej i Australii oraz soi w Argentynie, które z nawiązką zrekompensował wzrost zapasów soi w Brazylii oraz słonecznika z Rosji. Unia Europejska na koniec sezonu 2026/27 będzie dysponować 2,1 mln t rzepaku i miała zapasy niższe o 450 tys. t w stosunku do poprzedniego sezonu. Argentyna przerabiając o 0,5 mln t więcej soi do 45,5 mln t łącznie, przy niezmiennej produkcji wynoszącej 50 mln t, zwiększy eksport śruty o 400 tys. t do 30 mln t. To spowoduje, że w porównaniu do wrześniowego raportu zapasy soi w tym kraju skurczą się o 400 tys. t do 24,1 mln t. O tyle samo wzrosną natomiast zapasy soi w Brazylii do 37,3 mln t. Zapasy słonecznika u największego producenta Rosji (21 mln t) w stosunku do wrześniowego raportu zaliczają wzrost 130 tys. t i wyniosą 1,7 mln t. UE produkując 9,7 mln t nasion słonecznika na zapasie na koniec sezonu 2026/27 zostawi tylko 564 tys. t słonecznika.
Zapotrzebowanie rośnie
Wraz z rosnącą mocno produkcją mamy do czynienia z szybko postępującym zapotrzebowaniem na tłuszcze roślinne. Jeszcze 7 lat temu świat zużywał 600 mln t olejów pochodzących z różnych nasion roślin oleistych, a dziś ta ilość dochodzi do 720 mln t. Łatwo więc zauważyć, że gdyby nie z trudem gromadzone corocznie zapasy, to dziś zapewne by nam olejów nie wystarczyło. W sezonie 2025/26 produkcja nasion oleistych wyniosła 701 mln t, a zużycie 700 mln t, a szacowana produkcja na ten sezon przekroczy wykorzystanie zaledwie o 3 mln t.
W tym kontekście zgromadzone w trzech ostatnich latach zapasy 144–146 mln t nie gwarantują absolutnie spokoju na rynku oleistych, zwłaszcza w kontekście szerszego wykorzystania na biopaliwa.
A ceny na giełdach wzrastają
To właśnie dlatego, pomimo kolejnych rekordowych zbiorów ceny oleistych na giełdach nie odpuszczają. Soja choć ostatnio tanieje spadając do 466,5 USD/t wciąż jest sporo droższa w stosunku do początku europejskiego zbożowego i rzepakowego sezonu, kiedy to na początku lipca wyceniana była na niespełna 422 USD/t.
A lutowe kontrakty rzepakowe, choć w czwartek (15.10.26 r.) mocno spadają, to rzepak w dostawach na luty jest wyceniany na 554,75 €/t, a przecież start sezonu rzepak witał z kursami w okolicy 500 €/t.
Krajowy rynek docenia oleiste
W kraju ceny oleistych też podskoczyły. Jesień przynosi nam moment zbiorów słonecznika i soi. W poprzednim roku w październiku soja wyceniana była najczęściej na 1350–1500 zł/t, a słonecznik był skupowany po 1600–1750 zł/t. W tym sezonie, również w październiku skupy za soję oferują 1880–2100 zł/t, a za słonecznik handlowcy oferują 1900–1950 zł/t.
Wysoko jest wyceniany także rzepak, który przed rokiem w połowie października przez przetwórców był wyceniany na 2000–2050 zł/t. Obecnie na rzepakowym rynku firmy handlowe liczą na kolejne odbicie i w tym tygodniu średnia oferowanych cen wzrosła o 11 zł i wynosi 2383 zł/t. Podwyżki są też widoczne w widełkach oferowanych cen, mamy ty bowiem 2280–2500 zł/t. U przetwórców natomiast mamy różne reakcje. U jednych ceny spadły nawet o 50 zł, a inni o tyleż je podnieśli, co zupełnie nie powoduje ożywienia podaży.
– Ceny nie mają absolutnie przełożenia na handel, było drożej sprzedaże były niewielkie, jest taniej też niewiele się handluje – mówi kupiec olejarni. – Pojawiają się jednak sprzedający, którzy na szybko muszą opróżnić silosy na kukurydzę i tu jest atutem możliwość bieżących wjazdów – informuje handlowiec innego zakładu.
Obecne ceny rzepaku w zakładach tłuszczowych:
- Bunge Kruszwica – 2445 (PL bd) i 2370 zł/t (D) (październik)
Brzeg – 2465 zł/t (PL bd) i 2360 zł/t (D) (październik)
- ADM Szamotuły – 2415 (PL bd) i 2375 zł/t (D) (listopad)
Czernin – 2435 (PL bd) i 2385 zł/t (D) (listopad)
- Komagra Tychy – 2500 zł/t (PL bd) (październik)
Kosów Lacki – 2500 zł/t (PL bd) (październik)
- Agrolok Osiek – 2465 zł/t (PL bd) i 2375 zł/t (D)
- LDC Polska Bodaczów – 2495 zł/t (PL bd) i 23799zł/t (D) (listopad)
- Bestoil – 2500 zł/t (PL bd) (październik)
- Bielmar – 2475 zł/t (PL bd) i 2360 zł/t (D) (październik)
Uwaga!
Publikowane powyżej ceny należy traktować jako aktualne 15.10.26 r. na godz. 14.30.
Juliusz Urban
