Nowe dopłaty dla rolników od 2026 roku
W przyszłym roku mają zostać uruchomione nowe dopłaty dla rolników: płatność za ochronę torfowisk i terenów podmokłych użytkowanych rolniczo. Zmiana wynika z nowelizacji ustawy PS WPR, którą rząd planuje przyjąć jeszcze w tym roku. Projekt został omówiony na posiedzeniu Komitetu Monitorującego PS WPR 19 września 2025 r.
Z jakiego powodu wprowadzone będą nowe dopłaty?
Od 2025 r. obowiązuje norma GAEC 2, która wprowadza ograniczenia na gruntach podmokłych i torfowiskach. Na tych terenach rolnicy muszą m.in. zrezygnować z orki, przekształcania TUZ, odnawiania rowów melioracyjnych czy budowy instalacji drenujących. To oznacza realne straty w produkcji i mniejsze możliwości gospodarowania.
Komitet Monitorujący PS WPR zaproponował, aby rolnicy otrzymywali rekompensaty za te ograniczenia. Dlatego powstaje nowa interwencja rolno-środowiskowo-klimatyczna „Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na gruntach użytkowanych rolniczo”.
Ministerstwo: rekompensata za utracony dochód i koszty
Minister rolnictwa tłumaczy, że celem interwencji jest zrekompensowanie rolnikom strat wynikających z wymogów GAEC 2. Resort podkreśla, że ta płatność ma chronić torfowiska i gleby organiczne, które działają jak naturalne magazyny wody i CO₂, zmniejszają ryzyko suszy, powodzi i pożarów, a do tego utrzymują cenne siedliska roślin, ptaków i zapylaczy.
Zobacz także: Zaliczki dopłat bezpośrednich: ilu rolników otrzymało pieniądze?
Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych: trzy warianty dopłat
Interwencja ma obejmować trzy formy:
Torfowiska i podmokłe tereny na TUZ. Stawka: 581 zł/ha/rok
- zakaz zaorywania i przekształcania,
- możliwa tylko renowacja płytką uprawą raz na 4 lata,
- zakaz drenażu i wydobywania torfu
Torfowiska i podmokłe tereny na gruntach ornych. Stawka: 627 zł/ha/rok
- brak orki, tylko płytka uprawa do 15 cm,
- zakaz drenażu i wydobywania torfu
Przekształcanie GO w użytki zielone. Stawka: 2 387 zł/ha/rok
- wysianie mieszanki i wieloletnie użytkowanie jako TUZ
- zobowiązanie: 5 lat
Kto skorzysta z nowych dopłat?
- rolnicy posiadający użytki rolne objęte normą GAEC 2,
- działki min. 0,1 ha,
- minimalna powierzchnia gospodarstwa: 1 ha.
W Polsce normą GAEC 2 objęte jest około 400 tys. ha. Z tego 38 tys. ha to grunty orne, a ponad 360 tys. ha to TUZ-y.
Skąd pieniądze na nowe dopłaty?
Budżet interwencji to ok. 306 mln zł na lata 2026–2027. Część środków zostanie przesunięta z interwencji leśno-zadrzewieniowych, które cieszyły się zdecydowanie mniejszym zainteresowaniem rolników niż zakładano.
Kiedy ruszą dopłaty?
Nowe przepisy mają wejść w życie przed startem naboru wniosków o dopłaty bezpośrednie w 2026 r., a rolnicy będą mogli składać wnioski od 15 marca 2026 r.
fot. T. Ślęzak
Kamila Szałaj
