Hiszpańscy rolnicy demonstrują w Barcelonie
W środę, 14 października, rolnicy z całej Katalonii udali się do Barcelony, aby zaprotestować przeciwko rosnącym kosztom produkcji i domagać się konkretnych działań ze strony rządu. Marsz protestacyjny, zorganizowany przez związek zawodowy „Unió de Pagesos”, przeszedł przez centrum katalońskiej stolicy, donosi magazyn Equinox. W proteście jak podaje naciodigital.cat. wzięło udział około 200 ciągników i 1000 rolników.
Oprócz Związku Rolników, protest poparły również Stowarzyszenie Młodych Rolników (Asaja), Federacja Spółdzielni Rolniczych Katalonii (FCAC) i Ruch Powstania Chłopskiego (Revolta Pagesa).
Rolnicy chcą dopłat do paliwa
Jednym z głównych postulatów protestujących jest wprowadzenie przez rząd Hiszpanii dopłat do oleju napędowego wykorzystywanego w rolnictwie, przy możliwie najniższym opodatkowaniu tego paliwa. Minister rolnictwa, hodowli zwierząt i rybołówstwa Katalonii, Òscar Ordeig, powiedział w programie „Matins” emitowanym przez TV3, że rząd chce wypracować trwałe rozwiązanie systemowe w zakresie dopłat do oleju napędowego, jak przytacza portal 3cat.cat.
Jak czytamy, Minister przyznał również, że konieczne jest podjęcie pilnych działań. Jak zaznaczył, najpierw należy ustalić, które sektory poniosły największe straty, a następnie określić odpowiednią formę pomocy. Po spotkaniu z Komisją Rolnictwa w Brukseli przewodniczący Generalitat de Catalunya Salvador Illa podkreślił, że rząd zabiega w instytucjach europejskich o wsparcie dla rolnictwa. Zwrócił też uwagę na znaczenie uruchomienia funduszu kryzysowego.
Protest w obronie przyszłości katalońskiego rolnictwa
Organizacja Unió de Pagesos chciała wykorzystać demonstrację do zwrócenia uwagi opinii publicznej i polityków na narastające problemy sektora. Związek domaga się konkretnych odpowiedzi ze strony administracji i działań, które zagwarantują gospodarstwom możliwość dalszego funkcjonowania. Zdaniem organizacji utrzymanie rentowności produkcji rolnej jest niezbędne nie tylko dla samych rolników, lecz także dla ochrony terenów wiejskich i zapewnienia ciągłości katalońskiego rolnictwa.
Droższe paliwo, energia i nawozy zwiększają koszty produkcji
Jednym z najważniejszych powodów protestu jest gwałtowny wzrost kosztów prowadzenia gospodarstw. Unió de Pagesos wskazuje przede wszystkim na drożejący olej napędowy, energię, pasze i nawozy. Na sytuację wpływają między innymi konflikty zbrojne w Ukrainie i na Bliskim Wschodzie. Według danych Ministerstwa Rolnictwa przywołanych w relacji, od lutego cena oleju napędowego wzrosła o 61 proc., a nawozów o 15 proc. Problemy pogłębiają skutki zmian klimatycznych, choroby zwierząt gospodarskich oraz szkody powodowane przez dzikie zwierzęta. Rolnicy wskazują, że w takich warunkach coraz trudniej uzyskać ceny sprzedaży, które pozwalałyby pokryć koszty i utrzymać rentowność produkcji.
Kolejnym przedmiotem krytyki jest umowa handlowa z Mercosurem. Rolnicy obawiają się konkurencji ze strony produktów importowanych spoza Unii Europejskiej, które – ich zdaniem – nie zawsze podlegają takim samym wymogom jak produkty wytwarzane lokalnie.
Związek domaga się również ograniczenia biurokracji i zapewnienia producentom uczciwego wynagrodzenia. Zwraca przy tym uwagę na spadek zatrudnienia w sektorze. Według danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na które powołuje się organizacja, liczba osób należących do tej grupy zawodowej zmniejszyła się o 45,93 proc. w latach 2000–2026.
Nawet 17 tys. euro pomocy na gospodarstwo
Jednym z kluczowych postulatów Unió de Pagesos jest utworzenie nadzwyczajnego programu pomocy finansowej, który zrekompensowałby gospodarstwom skutki wzrostu kosztów i trudności związanych z kryzysem na Bliskim Wschodzie. Związek proponuje, aby Departament Rolnictwa uzależnił wysokość wsparcia od wielkości gospodarstwa, mierzonej liczbą jednostek pracy rolniczej (UTA). Wysokość postulowanej pomocy przedstawia się następująco:
- 17 000 euro - dla gospodarstw posiadających co najmniej jedną jednostkę UTA;
- 12 750 euro- dla gospodarstw posiadających od 0,75 do mniej niż jednej jednostki UTA;
- 8500 euro - dla gospodarstw posiadających od 0,5 do mniej niż 0,75 jednostki UTA.
Celem proponowanego rozwiązania jest zapewnienie rolnikom płynności finansowej i ograniczenie ryzyka zamykania gospodarstw, które zmagają się z coraz wyższymi wydatkami.
Niższe podatki i ochrona przed nieuczciwą konkurencją
Postulaty rolników obejmują również zmiany podatkowe i socjalne, które miałyby trwale obniżyć koszty prowadzenia działalności. Wśród proponowanych rozwiązań znalazły się obniżona stawka VAT na produkty i środki produkcji rolnej, specjalne taryfy za energię elektryczną wykorzystywaną do nawadniania oraz wprowadzenie preferencyjnego oleju napędowego dla maszyn rolniczych.
Unió de Pagesos postuluje także dostosowanie zasad rozliczania podatku dochodowego IRPF za 2026 r., ułatwienia w opłacaniu składek oraz zagwarantowanie osobom samozatrudnionym sprawiedliwych świadczeń socjalnych. Ważnym elementem postulatów jest również ochrona producentów w łańcuchu dostaw żywności. Związek chce skuteczniejszego przeciwdziałania nadużyciom i nieuczciwym praktykom handlowym, zarówno w branży, jak i w dużych sieciach dystrybucyjnych.
Organizacja domaga się ponadto zaostrzenia kontroli produktów sprowadzanych spoza Unii Europejskiej, aby poprawić warunki konkurencji dla katalońskich producentów.
Kryzys dotyka również producentów ryżu
Wśród postulatów znalazło się także wsparcie dla sektora ryżowego. Według przywołanych danych ceny ryżu spadły o 26,53 proc. w porównaniu z poziomem sprzed trzech lat. Rolnicy domagają się również skuteczniejszych działań ograniczających szkody wyrządzane przez dzikie zwierzęta. Proponują wyznaczenie stref kontroli populacji oraz przyjęcie katalońskiej ustawy o zrównoważonym zarządzaniu zwierzyną łowną.
Protest w Barcelonie miał zwrócić uwagę władz na wielowymiarowy kryzys rolnictwa. Unió de Pagesos podkreśla, że bez pilnej pomocy finansowej, ograniczenia kosztów i zmian w zasadach konkurencji coraz więcej gospodarstw może mieć trudności z dalszym prowadzeniem działalności.
Patrycja Bernat
