Słonecznik również jest narażony na szkodniki
Wydawać by się mogło, że uprawa słonecznika pod kątem ochrony przed szkodnikami nie jest szczególnie wymagająca. Jak się jednak okazuje, również tę roślinę zasiedlają różne gatunki fitofagów, które mogą wpływać na jej rozwój i kondycję, a także uczestniczyć w przenoszeniu patogenów roślinnych. Jedną z bardziej pospolitych grup owadów żerujących na słoneczniku są piewiki.
Piewiki żerują na liściach słonecznika
Jak podaje Platforma Sygnalizacji Agrofagów, spośród około 600 gatunków piewików występujących w Polsce regularnie i licznie na słoneczniku pojawia się zaledwie kilka. Należą do nich skoczek czarnoplamek (Eupteryx atropunctata) oraz skoczek ziemniaczak (Hebata pteridis, dawniej zaliczany do rodzaju Empoasca). Zarówno osobniki dorosłe, jak i nimfy tych gatunków wysysają soki roślinne z komórek liści.
Białe plamki na liściach to efekt żerowania
Szkodliwość piewików wynika przede wszystkim z uszkadzania tkanek liści podczas żerowania. W miejscu, z którego wysysany jest sok, dostaje się powietrze, czego efektem są charakterystyczne, liczne białe plamki, często widoczne gołym okiem. Piewiki najliczniej pojawiają się pod koniec wegetacji słonecznika, gdy rośliny są jeszcze zielone. Zarówno nimfy, jak i osobniki dorosłe przebywają głównie na spodniej stronie liści. Na jednym liściu może żerować nawet kilkadziesiąt osobników.
Kolejnym spotykanym owadem na słoneczniku jest kolcoróg bizoniak (Stictocephala bisonia). Jest to przedstawiciel rodziny zgarbkowatych (Membracidae), których w Polsce występują obecnie jedynie 4 gatunki.
Kolcoróg bizoniak z Ameryki Północnej
Kolcoróg bizoniak to owad, który jeszcze do niedawna był w Polsce praktycznie nieznany. Pierwsze stwierdzenie jego obecności w naszym kraju odnotowano w 2007 roku. Gatunek ten pochodzi z Ameryki Północnej, jednak obecnie występuje prawdopodobnie na terenie niemal całej Polski. Kolcoróg bizoniak jest owadem polifagicznym, czyli żeruje i rozwija się na licznych gatunkach roślin należących do różnych rodzin, zarówno uprawnych, jak i dziko rosnących. Taki sposób żerowania daje mu również potencjalnie duże możliwości uczestniczenia w rozprzestrzenianiu patogenów roślinnych, które mogą powodować choroby. Jak podaje Platforma Sygnalizacji Agrofagów, kolcoróg bizoniak zazwyczaj nie występuje masowo. Również na słoneczniku podczas pojedynczej kontroli obserwowano najwyżej kilka osobników tego gatunku.
Żerowanie kolcorożka może być trudne do zauważenia
W przeciwieństwie do wspomnianych wcześniej piewików kolcoróg bizoniak pobiera sok roślinny z wiązek przewodzących. W efekcie miejsce żerowania nie powoduje powstawania charakterystycznych, białych plam na liściach i może być praktycznie niewidoczne gołym okiem.
Jakie inne szkodniki można spotkać na słoneczniku?
Kolcoróg bizoniak nie jest jedynym owadem, który może pojawić się na plantacji słonecznika. Wśród innych szkodników, które można spotkać na tej uprawie, warto wymienić m.in.:
- zmieniki (Lygus spp.) - roślinożerne pluskwiaki z rodziny tasznikowatych (Miridae), wyposażone w kłująco-ssący aparat gębowy;
- gąsienice niektórych gatunków motyli, zarówno dziennych, jak i nocnych, np. rusałki osetnika (Vanessa cardui) oraz wieczernicy szczawiówki (Acronicta rumicis), które jednak rzadziej powodują uszkodzenia słonecznika;
- mszyce - również mogą pojawiać się na roślinach, choć ich obecność na słoneczniku nie zawsze ma duże znaczenie gospodarcze.
Patrycja Bernat
źródło: Platforma Sygnalizacji Agrofagów
