Automatyczne prowadzenie stało się jednym z praktycznych narzędzi rolnictwa precyzyjnego także w mniejszych gospodarstwach, gdzie bardziej niż oszczędności w zabiegach liczy się komfort pracy i wygoda operatora. To kuszące rozwiązanie, tym bardziej, gdy cena zestawu nie przekracza 10 tys. zł.
PWL NanoSteer 210 to zestaw oferowany przez firmę Pawelec Agro z Olesna. To może być szczególnie interesujące dla gospodarstw, które nie chcą inwestować w wymianę maszyny wyłącznie po to, aby uzyskać automatyczne prowadzenie. Nie da się jednak pominąć, że przy rosnących kosztach paliwa, nawozów, środków ochrony roślin i robocizny nawet niewielkie nakładki podczas kolejnych przejazdów mogą w skali sezonu oznaczać wymierne straty.
Co jest w zestawie NanoSteer 210 i do jakich maszyn pasuje?
W redakcyjnym teście postanowiliśmy nie tylko sprawdzić działanie nawigacji w polu, ale również podjąć się samodzielnego montażu – kluczowe etapy prezentujemy na zdjęciach. Jedynym limitem możliwości zastosowania zestawu jest system wspomagania kierownicy. Producent deklaruje możliwość zastosowania rozwiązania w szerokiej gamie ciągników i kombajnów, dostarczając bazę do montażu kierownicy elektrycznej dostosowaną do konkretnego modelu ciągnika. W podstawowym zestawie znajdują się:
-
ekran dotykowy o przekątnej 10,1 cala,
-
odbiornik GNSS,
-
elektryczna kierownica z silnikiem i czujnikiem kąta obwodowego,
-
wiązka przewodów,
-
adapter kolumny kierowniczej,
-
elementy montażowe.
Opcjonalnie dostępny jest czujnik kąta skrętu kół (do pracy z prędkością poniżej 0,5 km/h), czujnik położenia ramion TUZ, antena pomocnicza GNSS, kamera i pilot sterowania.
NanoSteer 210 wykorzystuje pozycjonowanie GNSS, korekcję RTK (transmisja danych) i PPP (korekcje dostarczane satelitarnie). Dzięki dodatkowym danym korekcyjnym możliwe jest uzyskanie znacznie większej precyzji, nawet 2,5 cm. Zakres prędkości pracy w podstawowej konfiguracji wynosi od 1 do 18 km/h, a po zastosowaniu czujnika kąta skrętu od 0,03 km/h do 40 km/h.
Sercem systemu jest odbiornik GNSS, obsługujący wiele globalnych konstelacji satelitarnych: GPS, BeiDou, GLONASS, Galileo, QZSS oraz SBAS. Urządzenie pracuje również na wielu częstotliwościach, m.in. L1, L2 i L5.
Odbiornik może korzystać z większej liczby dostępnych satelitów. W trakcie naszego testu niejednokrotnie liczba dostępnych satelitów przekraczała 30. Jest to szczególnie istotne w sytuacjach, w których widoczność nieba jest częściowo ograniczona albo warunki odbioru sygnału są mniej korzystne. Producent deklaruje także częstotliwość aktualizacji danych pozycyjnych do 100 Hz.
Samo określenie pozycji GNSS nie wystarcza do idealnego prowadzenia ciągnika po nierównym polu. Ciągnik może przechylać się na zboczach, koleinach czy nierównościach. Antena zamontowana na dachu również zmienia swoją orientację względem powierzchni pola. Dlatego NanoSteer 210 wyposażono w moduł IMU, obejmujący akcelerometr i precyzyjny żyroskop. Służy on do kompensacji przechyłu maszyny (dokładność do 0,1°) i poprawy obliczania jej pozycji podczas jazdy po nierównym terenie.
Jak NanoSteer 210 prowadzi ciągnik w polu?
NanoSteer 210 obsługuje prowadzenie po liniach prostych oraz krzywych. Producent wskazuje również możliwość wykorzystania prowadzenia kołowego. W przypadku dużych, regularnych pól podstawowym rozwiązaniem będą równoległe linie AB. Po wyznaczeniu pierwszego przejazdu kolejne ścieżki mogą być generowane automatycznie. Na działkach o nieregularnym kształcie sytuacja wygląda inaczej. Trójkąty, trapezy, zaokrąglone narożniki czy przeszkody powodują, że prowadzenie maszyny wymaga większej uwagi.
Po aktywacji aplikacji z polskim menu wyznaczenie różnego rodzaju linii prowadzenia jest bardzo intuicyjne i można je dostosować do konkretnych warunków. Przykładowo prostą AB możemy wyznaczyć zarówno w trakcie jazdy z maszyną, jak i przez oznaczenie punktów A i B na początku i końcu pola. Ułatwia to wyznaczenie prostej linii na działce o nierównej granicy.
Interesującą funkcją nawigacji jest możliwość zaznaczenia obrysu pól, najlepiej poprzez naniesienie wszystkich narożników (może ich być więcej niż cztery). Tu podczas objeżdżania działki ważne jest dokładne określenie odległości anteny od granicy zależnie od tego, czy objazd wykonujemy samym ciągnikiem, czy z opuszczoną maszyną. Po wybraniu odpowiedniej liczby przejazdów na uwrociu uzyskujemy linię zawracania. Niestety, w testowanej wersji mimo prostokątnych pól system zaznaczał zaokrąglone narożniki, co będzie zmienione w ramach aktualizacji.
Nawigacja oferuje też funkcję U-Turn, czyli automatycznego zawracania na uwrociu. Uwrocie pozostaje miejscem wymagającym największej ostrożności. W zależności od zagregowanej maszyny trzeba określić optymalny maksymalny kąt skrętu kół, szerokość roboczą, przestrzeń dostępną na końcu pola, czy liczbę pomijanych przejazdów. Ustawienia są bardzo czytelne. Za wyłączenie i uniesienie maszyny oraz zmniejszenie prędkości jazdy na uwrociu w dalszym ciągu odpowiada traktorzysta. W opcji jest czujnik, który po uniesieniu maszyny spowoduje wyłączenie prowadzenia, a po opuszczeniu włączy.
Łagodne prowadzenie
NanoSteer 210 wykorzystuje elektryczny silnik kierownicy, który fizycznie steruje kierunkiem jazdy. Podobało nam się, że w trakcie pracy układ kierowania nie wykonywał gwałtownych ruchów, tylko delikatnie korygował tor jazdy. Przekładało się to na efekt pracy na polu. Automatyczne prowadzenie może być tylko tak dobre, jak mechanika układu kierowniczego.
Jeżeli ciągnik ma duże luzy na kierownicy, zużyte elementy przedniego zawieszenia albo inne problemy z układem kierowniczym, nawet bardzo dobry odbiornik GNSS nie zapewni idealnego przejazdu. W praktyce równie ważna jest prawidłowa konfiguracja systemu. NanoSteer 210 przewiduje m.in. kalibrację:
-
luzu układu kierowniczego,
-
przełożenia układu kierowniczego,
-
pozycji montażowej,
-
offsetu (przesunięcia),
-
parametrów pojazdu,
-
źródła danych różnicowych.
To właśnie na etapie kalibracji system uczy się konkretnego ciągnika. Firma zaznacza, że dwa ciągniki wyposażone w identyczną nawigację mogą zachowywać się inaczej. Wpływ mają m.in. geometria maszyny, rozstaw osi, stan ogumienia, luzy w układzie kierowniczym, miejsce montażu anteny i charakterystyka pracy przy określonej prędkości.
W kabinie operator korzysta z terminalu o przekątnej 10,1 cala. Urządzenie pracuje na systemie Android 8.1 i ma m.in. Wi-Fi, Bluetooth oraz gniazdo karty SIM. Producent podkreśla możliwość obsługi dotykowej w rękawiczkach. Terminal został zaprojektowany jako urządzenie przemysłowe. Według specyfikacji ma klasę ochrony IP67, zakres zasilania 9–36 V oraz interfejsy, obejmujące m.in. USB, RS232, RS485 i CAN J1939. Szczególnie praktyczne jest gniazdo SIM. Pozwala ono na odbieranie korekcji CORS/RTK bez konieczności korzystania z telefonu jako hot spotu.
W trakcie naszego testu najczęściej korzystaliśmy z karty SIM, bo choć udostępnienie danych z telefonu jest możliwe, to przy dłuższej pracy może go mocno obciążać (zagrzewać się) i uniemożliwia wykonywanie połączeń.
Wspomniane 2,5 cm nie powinno być traktowane jako gwarantowany błąd każdego przejazdu ciągnika. Ostateczny efekt zależy od całego systemu – jakości sygnału, korekcji, kalibracji, geometrii maszyny, stanu układu kierowniczego, prędkości i warunków terenowych.
Automatyczne prowadzenie nie rozwiązuje wszystkich problemów, ale pozwala utrzymać właściwy tor tam, gdzie przejazdy są długie i powtarzalne. Warto podkreślić, że operator nadal musi reagować na przeszkody, kontrolować maszynę i podejmować decyzje dotyczące przebiegu pracy.
Oceniając ten model nawigacji, skupiliśmy się na oczekiwaniach kilkudziesięciohektarowych gospodarstw, głównie pod kątem równoległego prowadzenia i wykonywania automatycznych nawrotów.
Zainstalowany przez nas zestaw kosztował 7900 zł netto. Choć w małych gospodarstwach oszczędności mogą być niezauważalne w pierwszym sezonie, to w tym budżecie można zainwestować w wygodę pracy i poczucie nowoczesności.
