Import rzepaku do UE w ostatnim miesiącu przyspieszył, nadrabiając wcześniejsze straty w porównaniu do ubiegłego sezonu, ale oleju rzepakowego przyjeżdża prawie 40% więcej. Europejscy przetwórcy niedobory surowca tradycyjnie tez pokrywają soją, której jednak Unia importuje bardzo podobne ilości do ubiegłorocznych. Ceny rzepaku przeżywają kryzys, oby chwilowy.
Rzepaku wjechało tyle samo co przed rokiem, ale to tylko niecałe 20%
Unia Europejska w celach importowych na cały sezon 2026/27 jeszcze niedawno miała założone 6,5 mln t rzepaku i było to o 400 tys. t mniej niż to miało miejsce w ubiegłorocznym bilansie. Dotychczas (VII–X. 2026 r.) europejscy przetwórcy zaimportowali 1,3 mln t rzepaku, co oznacza dokładnie takie same ilości jak w poprzednim sezonie.
Za nami jednak jest już 1/3 sezonu, a okazuje się, że USDA w swoim listopadowym raporcie unijny import rzepaku zwiększyło do 7 mln t, zaimportowane ilości stanowią niecałe 20% sezonowego celu, którego realizacja pozostanie sporym wyzwaniem.
Wyraźnie zmienia się też struktura unijnego zaopatrzenia. W sezonach, kiedy zdecydowaną większość importu stanowił rzepak z Ukrainy, pierwsza połowa kończyła się zaimportowanymi ilościami zbliżonymi lub nawet przekraczającymi 3 mln t, teraz od dwóch lat już na to liczyć nie można.
USDA wzrost importu rzepaku do UE przypisuje wzrostowi podaży rzepaku z Australii, ale kraj ten już zaczął mocniej współpracować w tym zakresie z Chinami. Na szczęście jednak wzrastać zaczyna całkowity eksport rzepaku (canoli) z Kanady, który od początku sezonu 2026/27 wyniósł 2,21 mln t, co stanowi wzrost o 55% w porównaniu do analogicznego okresu poprzedniego sezonu. Ale do UE dotychczas trafiło tylko 126 tys. t kanadyjskiej canoli i choć jest to prawie pięciokrotnie więcej niż przed rokiem, to jest to zaledwie 10% całego dotychczasowego importu.
Dlatego właśnie wzrasta import oleju rzepakowego do UE, który wynosząc 234 tys. t jest o 37% większy niż o tym samym czasie przed rokiem. Zdecydowany prym wśród unijnych dostawców oleju rzepakowego wiedzie Ukraina, z której pochodzi 82,4% całości dostaw. Import oleju z Ukrainy do UE (193 tys. t) w porównaniu do pierwszych czterech miesięcy poprzedniego sezonu, wzrósł obecnie prawie o połowę.
Amerykańska soja ma wzięcie, ale nie w Unii
Europejscy przetwórcy Unijny import soi w ciągu pierwszych 4 miesięcy tego sezonu także jest bardzo podobny, przed rokiem na koniec października wynosił 4,2 mln t, a w tym sezonie jest to 4,06 mln t. Na cały sezon 2026/27 UE planuje zaimportować 13,7 mln t soi, jedziemy więc mniej więcej zgodnie z harmonogramem, bo mamy za sobą także jedną trzecią sezonu.
Struktura unijnego zaopatrzenia w soję układa się zdecydowanie inaczej niż przed rokiem. W poprzednim sezonie wraz z początkiem listopada Brazylia i USA były niemal równorzędnymi partnerami handlowymi dla UE. Import soi z Brazylii stanowił 46,5% całości, a USA dostarczyły 40,2% całkowitego wolumenu. W tym roku brazylijska soja, której wpłynęło aż 3,1 mln t stanowi 76% całości unijnego importu, a Stany Zjednoczone dostarczyły 615 tys. t (15,2%).
Nie byłoby w tym nic dziwnego, wszak to Brazylia produkując 186 mln t soi jest przecież zdecydowanym światowym liderem, bo drugie Stany Zjednoczone zbiorą 124 mln t soi, gdyby nie najnowsze informacje.
Najnowsze amerykańskie dane dotyczące sprzedaży eksportowej wskazują, że łączne skumulowane transakcje sprzedaży soi z USA na sezon 2026/27 wyniosły 30,24 mln t, co stanowi wzrost o 76% w porównaniu z analogicznym okresem poprzedniego sezonu. Jest to też aż 66% prognozy eksportowej USDA, a ilości te znacznie przekraczają średnią z ostatnich sezonów wynoszącą 54%.
Z kolei według danych brazylijskiego ministerstwa handlu, w październiku eksport brazylijskiej soi wyniósł 6,34 mln t, co oznacza spadek o 16,8% w porównaniu z wrześniem i o 5,7% w porównaniu z październikiem ubiegłego roku.
Tym samym w ostatnim czasie pomimo większej produkcji, to raczej amerykańska soja ma większe wzięcie, ale nie dotyczy to UE, która kupuje soję z kraju Mercosur, związanym z europejskim rynkiem międzynarodową umową.
Giełdowe notowania rzepaku podskoczyły i się uspokoiły
Notowania rzepaku na giełdzie MATIF na wieść o rozpoczynających się rozmowach pokojowych pomiędzy Rosją i Ukrainą najpierw mocno podskoczyły, a kolejnego dnia, gdy nic wielkiego, poza wymianą jeńców, nie uzgodniono znów zaczęły spadać. Podczas, gdy my obchodziliśmy Święto Niepodległości, to rzepak na paryskiej giełdzie podrożał o 12,50 euro. W czwartek (12.11.26 r.) kursy już się uspokajają i lutowe kontrakty są wyceniane na 540,50 €/t, co oznacza tygodniowy wzrost o 14,5 euro. Dodatkowo krajowe ceny wspiera słabsza złotówka, za jedno euro płacimy bowiem 4,40 zł.
Krajowe ceny rzepaku przeżywają kryzys
Ceny rzepaku w kraju jednak przeżywają niemały kryzys. Wcześniejsze obniżki notowań spowodowane spadkami cen ropy naftowej przytłumiły w handlowcach wizje pozytywnych scenariuszy i zaczęli obniżać ceny rzepaku.
W efekcie rzepak w tym tygodniu przez firmy handlowe staniał o 38 zł, do średniej 2309 zł/t. Handlowcy aktualnie za rzepak oferują 2110–2380 zł/t. Nieco lepsze oferty pochodzą od firm przetwórczych, bo mamy tu oferty od 2415 – 2500 zł/t na warunkach bez dopłat. Te ceny są o 40–50 zł wyższe od ubiegłotygodniowych, jak informują przetwórcy nie powodują jednak wzmożonego handlu. – Rzeczywiście odzywa się więcej telefonów, ale takich sprawdzających ceny. Tylko nieliczni decydują się na sprzedaż, pozostali chcą czekać do 2500 zł/t, na warunkach niemieckich jak dodają– informuje zaopatrzeniowiec olejarni.
Obecne ceny rzepaku w zakładach tłuszczowych:
- Bunge Kruszwica – 2415 (PL bd) i 2350 zł/t (D) (listopad)
Brzeg – 2430 zł/t (PL bd) i 2340 zł/t (D) (listopad)
- ADM Szamotuły – 2420 (PL bd) i 2370 zł/t (D) (grudzień)
Czernin – 2415 (PL bd) i 2370 zł/t (D) (grudzień)
- Komagra Tychy – 2450 zł/t (PL bd) i 2400 zł/t (D) (listopad)
Kosów Lacki – 2450 zł/t (PL bd) i 2400 zł/t (d) (listopad)
- Agrolok Osiek – 2430 zł/t (PL bd) i 2340 zł/t (D) (listopad)
- LDC Polska Bodaczów – 2450 zł/t (PL bd) i 2356 zł/t (D) (grudzień)
- Bestoil – 2500 zł/t (PL bd) (listopad)
- Bielmar – 2440 zł/t (PL bd) i 2320 zł/t (D) (listopad)
Uwaga!
Publikowane powyżej ceny należy traktować jako aktualne 12.11.26 r. na godz. 13.30.
