Dzierżawa pola bez podatku dochodowego. Kiedy jest to możliwe?
Rolnik, który wydzierżawia grunty rolne, nie zawsze musi płacić podatek dochodowy od otrzymanego czynszu. Zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychody z dzierżawy gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele rolnicze nie są zaliczane do źródła przychodów, jakim jest najem i dzierżawa. W praktyce oznacza to, że jeśli rolnik wydzierżawia pole, a dzierżawca wykorzystuje je do prowadzenia działalności rolniczej, czynsz co do zasady nie podlega PIT. Nie ma przy tym znaczenia sama wysokość otrzymywanej kwoty. Ważne jest jednak, aby spełnione były warunki wynikające z przepisów. Grunty muszą stanowić gospodarstwo rolne lub jego składniki w rozumieniu ustawy, a ich wykorzystanie na podstawie umowy musi służyć celom rolniczym.
Kiedy od czynszu trzeba zapłacić podatek?
Inaczej wygląda sytuacja, gdy grunt zostaje wydzierżawiony na cele nierolnicze. Może tak być na przykład wtedy, gdy firma wynajmuje pole pod instalację fotowoltaiczną, magazyn, plac składowy albo inną inwestycję niezwiązaną z produkcją rolną. W takim przypadku przychód z dzierżawy może podlegać opodatkowaniu. Ministerstwo Finansów wskazuje, że przychody z prywatnego najmu i dzierżawy, uzyskiwane poza działalnością gospodarczą, rozlicza się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Stawki wynoszą:
- 8,5% przychodu – do 100 tys. zł rocznie;
- 12,5% przychodu – od nadwyżki ponad 100 tys. zł rocznie.
Limit dotyczy łącznych przychodów z objętych tymi zasadami umów najmu i dzierżawy, a nie osobno każdej działki. Przykładowo, jeśli rolnik otrzymuje 20 tys. zł rocznie za dzierżawę gruntu na cel nierolniczy i przychód ten podlega ryczałtowi, podatek wyniesie 1700 zł. To wyliczenie zakłada, że cała kwota podlega stawce 8,5% i nie występują inne okoliczności zmieniające rozliczenie.
Grunt nadal jest rolny w ewidencji. Czy to wystarczy?
Sam fakt, że działka w ewidencji gruntów i budynków jest oznaczona jako użytek rolny, nie przesądza jeszcze o braku podatku dochodowego od czynszu. Istotne jest również faktyczne i umowne przeznaczenie gruntu. Jeżeli ziemia zostaje wydzierżawiona firmie w celu wybudowania i eksploatacji farmy fotowoltaicznej, nie oznacza to automatycznie, że dzierżawa odbywa się na cele rolnicze. W takiej sytuacji przychód może podlegać opodatkowaniu ryczałtem. Dlatego przed podpisaniem umowy warto precyzyjnie określić w niej cel dzierżawy i sprawdzić skutki podatkowe konkretnej transakcji.
Zobacz także: Podatek rolny płaci dzierżawca. Czy taki zapis zmienia obowiązek wobec gminy?
A co z podatkiem rolnym od wydzierżawionego pola?
Podatek dochodowy od czynszu dzierżawnego to odrębna kwestia niż podatek rolny od gruntów. Podatek rolny co do zasady płaci właściciel gruntu, ale przepisy przewidują wyjątki. W szczególności w przypadku gruntów gospodarstwa rolnego wydzierżawionych na podstawie umowy zawartej zgodnie z przepisami o ubezpieczeniu społecznym rolników lub o rentach strukturalnych podatnikiem podatku rolnego może być dzierżawca. Nie każda zwykła umowa dzierżawy przenosi więc obowiązek zapłaty podatku rolnego na osobę uprawiającą pole. Właściciel powinien sprawdzić, czy w jego przypadku zastosowanie ma jeden z ustawowych wyjątków.
Czy od czynszu może być należny VAT?
Podatek dochodowy i VAT to dwa różne zagadnienia. Dzierżawa gruntu przeznaczonego na cele rolnicze może korzystać ze zwolnienia z VAT, jeśli spełnione są warunki przewidziane w przepisach. Znaczenie ma cel, na jaki grunt jest wydzierżawiany. Samo zwolnienie z VAT nie przesądza jednak o zasadach opodatkowania czynszu podatkiem dochodowym. Każdy z tych podatków należy ocenić odrębnie.
Co sprawdzić przed podpisaniem umowy dzierżawy?
Przed wydzierżawieniem ziemi rolnik powinien sprawdzić:
- czy grunt jest częścią gospodarstwa rolnego,
- czy dzierżawca będzie wykorzystywał ziemię do celów rolniczych,
- czy umowa przewiduje dodatkowe opłaty lub jednorazowe wynagrodzenie,
- kto będzie płacił podatek rolny,
- czy dzierżawa wiąże się z obowiązkiem rozliczenia VAT.
Rolnik nie musi automatycznie płacić podatku dochodowego od każdego czynszu za dzierżawę pola. Jeśli gospodarstwo lub jego składniki są wydzierżawiane na cele rolnicze, przychód z takiej umowy co do zasady nie podlega PIT. Jeżeli jednak grunt służy celom nierolniczym, czynsz może być opodatkowany ryczałtem. Kluczowe znaczenie mają przedmiot umowy i sposób wykorzystania ziemi przez dzierżawcę.
Źródło: Ministerstwo Finansów
fot. Sierszeńska
