Znak jakości dla polskich zbóż
Polski Związek Producentów Roślin Zbożowych rozpoczął prace nad systemem oznaczania jakości polskiego ziarna znakiem QGP (Quality Grain Product). Inicjatywa ma w założeniu budować silniejszą pozycję producentów rolnych i wyróżnić polskie zboża na rynku krajowym oraz eksportowym. Pisaliśmy o tym już w maju TUTAJ: Rolnicy chcą wzmocnić pozycję polskiej pszenicy. QGP dla ziarna zbóż
- Widzimy w tym projekcie szansę na budowę silnej marki polskiego ziarna oraz stworzenie nowych przewag konkurencyjnych dla krajowego rolnictwa i sektora spożywczego. Mamy świadomość, że stworzenie skutecznego systemu jakości wymaga współpracy całego środowiska, dlatego chcemy poznać Państwa opinie i oczekiwania. Przygotowana ankieta pomoże nam właściwie ukierunkować dalsze działania związane z utworzeniem systemu jakości dla polskiego ziarna i produktów z niego wytwarzanych - zachęcał na tamten czas PZPRZ.
Przygotowana ankieta zawierała kilka pytań i miała na celu poznanie opinii producentów zbóż na temat jakości ziarna, opłacalności produkcji jakościowej oraz potencjalnego wdrożenia systemu jakości QGP.
Co odpowiedzili rolnicy? Weług informacji opublikowanej przez PZPRZ, w badaniu dominowały małe i średnie gospodarstwa rodzinne (do 100 ha, 60% odpowiedzi). Najczęściej wskazywanymi sposobami sprzedaży ziarna były:
- sprzedaż po magazynowaniu – 72,5%
- sprzedaż do pośrednika/punktu skupu – 60%
- sprzedaż do przetwórcy (młyn, paszarnia) – 40%
- sprzedaż z pola – 27,5%
- stałe umowy/kontrakty – 22,5%
Z Ankiety wynika więc, że rolnicy najczęściej magazynują ziarno i czekają na lepszą cenę, a sprzedaż kontraktowa nadal jest stosunkowo rzadka. Ankietowani rolnicy bardzo dobrze ocenili jakość własnego ziarna, a zdecydowana większość z nich przyznaje w badaniu, że jakość ma wpływ na cenę sprzedaży.
Rolnicy chcą jakości, ale oczekują wyższych dopłat
Największym problemem wskazywanym przez ankietowanych rolników, pozostaje opłacalność produkcji ziarna wysokiej jakości. Z przeprowadzonego badania wynika, że jedynie 20% rolników uważa, iż obecna premia cenowa za zboże o wyższych parametrach rekompensuje dodatkowe koszty jego produkcji. Dla większości respondentów jakość ma duże znaczenie, jednak rynek nie wynagradza jej w stopniu, który pokrywałby ponoszone nakłady. Mimo to rolnicy dostrzegają potencjał systemu QGP, ponieważ aż 80% ankietowanych uważa, że mógłby on zwiększyć konkurencyjność polskiego ziarna wobec importu.
Jeszcze większe zainteresowanie dotyczy samego udziału w programie bo aż 90% ankietownych deklaruje gotowość do przystąpienia do systemu.
- Badanie pokazało, że rolnicy obawiają się możliwych nadmiernych formalności przy wdrażaniu systemu jakości QGP, ale jednocześnie respondenci badania wskazali, że przy jego wprowadzaniu należałoby rozważyć kwestię zapewnienia dedykowanych dopłat, wsparcia wdrożeniowego, finansowania certyfikacji i badań. Pojawiły się też sugestie integracji QGP z już istniejącymi systemami, jak Integrowana Produkcja, GAP, GMP+, REDcert. Padło trafne pytanie: Czy skupy, eksporterzy i przetwórcy rzeczywiście są gotowi płacić więcej za jakość? Bo to kluczowa kwestia dla powodzenia QGP. - podaje PZPRZ.
Jakie są oczekiwania skupów?
Opinie przedstawicieli rynku w ankiecie pokazują, że wyzwaniem nie jest wyłącznie jakość ziarna, ale przede wszystkim jej powtarzalność.
Z ankiety przeprowadzonej przez Polski Związek Producentów Roślin Zbożowych wśród skupów, firm handlowych i przetwórców wynika, że średnia ocena jakości dostępnego na polskim rynku ziarna wyniosła 3,6 w pięciostopniowej skali. To wynik umiarkowanie dobry, ale niższy od oceny wystawionej przez samych rolników, którzy ocenili jakość swojego ziarna na 4,1 punktu.
Największymi problemami wskazywanymi przez uczestników rynku są:
- niestabilne parametry jakościowe,
- zanieczyszczenia,
- brak ciągłości dostaw,
- niejednorodność kolejnych partii
- oraz trudności z identyfikacją pochodzenia ziarna.
- W praktyce oznacza to, że kupujący nie oczekują jedynie wysokiej jakości, ale przede wszystkim przewidywalności i powtarzalności parametrów. Sytuacja, w której jedna partia spełnia wymagania, a kolejna już nie, utrudnia handel i współpracę z odbiorcami. Zdaniem autorów badania właśnie dlatego system QGP może być rozwiązaniem, które zwiększy zaufanie do polskiego ziarna i ułatwi jego sprzedaż zarówno na rynku krajowym, jak i zagranicznym - czytamy w piśmie.
Czy znak jakości wzmocni pozycję polskiego ziarna?
W kwestii wpływu systemu QGP na budowę marki polskiego ziarna opinie uczestników rynku są podzielone. Część firm biorących udział w badaniu Polskiego Związku Producentów Roślin Zbożowych uważa, że rozpoznawalny znak jakości może zwiększyć konkurencyjność krajowego zboża. Inni podkreślają jednak, że dla odbiorców nadal najważniejsze pozostają cena, parametry jakościowe oraz dostępność surowca, a sam certyfikat nie będzie decydującym argumentem przy zakupie.
Podobną ostrożność widać w deklaracjach dotyczących współtworzenia systemu QGP. Wielu przedstawicieli firm zaznacza, że zanim zaangażują się w projekt, chcą poznać jego szczegółowe zasady funkcjonowania i model biznesowy.
oprac. Patrycja Bernat
na podst. Polski Związek Producentów Roślin Zbożowych
