Po długotrwałej suszy, po której następują opady deszczu, gwałtownie rośnie ryzyko powstawania wysoce toksycznych gazów azotowych w masie kiszonkowej. Niemiecki Komitet ds. Kukurydzy (DMK) zwraca uwagę na to podstępne zagrożenie podczas zakiszania kukurydzy i zdecydowanie ostrzega przed jego skutkami dla ludzi i zwierząt.
Dlaczego w kiszonce kukurydzianej powstają toksyczne gazy?
Przyczyną tworzenia się gazów jest bardzo wysoka zawartość azotanów w zebranych roślinach kukurydzy. Podczas długotrwałego niedoboru wody azot gromadzi się w glebie. Jeśli opady deszczu wystąpią krótko przed zbiorem, rośliny natychmiast wchłaniają azot w postaci azotanów.
Sprawdź również: Kiszonka się grzeje albo pleśnieje? Te błędy obniżają jej jakość
Jeśli kolba kukurydzy nie zostanie odpowiednio nawożona z powodu suszy, roślina nie jest w stanie przekształcić azotanów w białka i magazynować ich w ziarnach. Zamiast tego masowo kumulują się one w pozostałej części rośliny. Na początku procesu kiszenia mikroorganizmy w szczelnym silosie przekształcają te niebiałkowe związki azotowe (N-PN) poprzez azotyn w gazy azotowe, takie jak tlenek azotu(II) i dwutlenek azotu.
Toksyczne gazy azotowe w silosie z kiszonką – sygnały ostrzegawcze
Typowymi oznakami zagrożenia są silnie wybrzuszona folia okrywająca kiszonkę, tworzącą tzw. czapę gazową, a także widoczne pomarańczowożółte lub brązowawe opary wydobywające się z masy kiszonkowej. Często towarzyszy im ostry, drażniący zapach.
Gazy azotowe są bardzo toksyczne. Po ich wdychaniu mogą reagować z wilgocią w drogach oddechowych – nawet kilka godzin po kontakcie – tworząc kwas azotowy i azotawy. Skutkiem mogą być ciężkie uszkodzenia płuc, obrzęk płuc, a nawet śmiertelne porażenie układu oddechowego.
Zagrożeni są nie tylko pracownicy gospodarstwa, lecz także zwierzęta przebywające w bezpośrednim sąsiedztwie silosu, np. cielęta w budkach.
Jak bezpiecznie postępować przy silosie z kiszonką?
- Nie upuszczać gazu ręcznie: Pod żadnym pozorem nie należy próbować uwalniać gazu przez nakłuwanie ani otwieranie folii. Grozi to bezpośrednim niebezpieczeństwem dla życia.
- Unikać strefy zagrożenia i ją zabezpieczyć: Bezpośrednie otoczenie silosu należy natychmiast opuścić i odgrodzić na dużym obszarze. Zwierzęta przebywające w pobliżu trzeba bezzwłocznie przenieść w bezpieczne miejsce.
- Poczekać na naturalny rozkład gazów: W trakcie fermentacji niebezpieczne gazy azotowe po kilku tygodniach przekształcają się ponownie w nieszkodliwy azot.
- Zachować bezpieczną odległość: Prace przy silosie można rozpocząć dopiero po całkowitym opadnięciu pokrywy fermentacyjnej. Następnie należy sprawdzić oraz skorygować rozmieszczenie materiałów obciążających folię.
Gospodarstwa rolne powinny wcześniej poinformować członków rodzin, pracowników oraz osoby pomagające przy zbiorach o sygnałach ostrzegawczych i zasadach bezpiecznego postępowania.
Źródło: topagrar.com
