StoryEditor

Fundusze promocji do zmiany? Branża drobiarska wskazuje, co wymaga poprawy

Fundusze promocji produktów rolno-spożywczych znalazły się w centrum gorącej dyskusji. Pojawiają się pytania o zasadność pobierania składek, efektywność kampanii, finansowanie pikników i zagranicznych wyjazdów. Czy system wymaga reformy, a może powinien zostać zlikwidowany?

17.11.2026., 16:30h

Przedstawiciele branży drobiarskiej przekonują, że likwidacja byłaby poważnym błędem, na którym skorzystaliby przede wszystkim zagraniczni konkurenci. Nie bronią jednak każdego wydatku. Przyznają, że potrzebne są większa przejrzystość, skuteczniejsza kontrola i lepsza komunikacja z producentami, którzy finansują ten mechanizm.

– Likwidacja funduszy promocji z całą pewnością byłaby ogromną przysługą dla naszych konkurentów – powiedział Dariusz Goszczyński, prezes zarządu i dyrektor generalny Krajowej Rady Drobiarstwa – Izby Gospodarczej, podczas śniadania prasowego 17 listopada. W spotkaniu w Warszawie uczestniczył również Paweł Podstawka, prezes Krajowej Federacji Hodowców Drobiu i Producentów Jaj.

Stawka w tym sporze jest większa niż samo finansowanie reklam czy wydarzeń promocyjnych. Chodzi również o możliwości zdobywania nowych rynków, pozyskiwania unijnych pieniędzy i utrzymania konkurencyjności całego łańcucha produkcji – od gospodarstw rolnych, przez hodowców, po zakłady przetwórcze.

image
Dariusz Goszczyński, prezes zarządu i dyrektor generalny Krajowej Rady Drobiarstwa – Izby Gospodarczej
FOTO: Krzysztof Zacharuk

Czy producenci wiedzą, na co płacą?

Jednym z głównych punktów sporu są obowiązkowe wpłaty na fundusze. Goszczyński przypomniał, że składka wynosi 0,1% podstawy naliczenia, czyli jedną złotówkę od każdego tysiąca złotych. – Nie chcę powiedzieć, że to mało, bo każdą złotówkę trzeba szanować. Ona powinna być jak najlepiej wykorzystana – zaznaczył.

Wspólne gromadzenie pieniędzy pozwala jednak realizować przedsięwzięcia, na które pojedynczych producentów zwyczajnie nie byłoby stać. Chodzi między innymi o kampanie międzynarodowe, udział w targach czy długofalowe działania promujące polskie produkty za granicą.

Problem w tym, że osoby ponoszące koszty nie zawsze dostrzegają efekty tych działań. Przedstawiciel KRD-IG przyznał, że organizacje branżowe nie poświęcały wystarczającej uwagi informowaniu płatników o sposobie wykorzystania zgromadzonych środków.

– Tu jest trochę naszej winy, bo powinniśmy lepiej to komunikować w dół, do rolników, do producentów, do tych, którzy płacą – powiedział Goszczyński.

To ważna deklaracja. Producenci mają bowiem prawo wiedzieć, jakie projekty są finansowane, dlaczego wybrano konkretne działania i jakie korzyści przynoszą one całemu sektorowi. Sama informacja o przeprowadzonych kampaniach nie wystarczy, jeśli nie idzie za nią ocena ich skuteczności.

image

Grypa ptaków może trafić do kurnika na butach. Stawką jest całe stado

image
Paweł Podstawka, prezes Krajowej Federacji Hodowców Drobiu i Producentów Jaj
FOTO: Krzysztof Zacharuk

20 mln euro wkładu i 80 mln euro z Unii. Tego branża nie chce stracić

Jednym z najmocniejszych argumentów za utrzymaniem funduszy jest możliwość pozyskiwania dodatkowych środków z budżetu Unii Europejskiej. W przypadku programów promocyjnych realizowanych w tym modelu wymagany jest 20-procentowy wkład własny, natomiast pozostałe 80% może pochodzić z dofinansowania unijnego.

Jak poinformował Goszczyński, sektor drobiarski zrealizował już sześć kampanii w takim systemie, a siódma jest obecnie wdrażana. – W sumie wykorzystaliśmy przy naszym wkładzie 20 milionów euro, to z Komisji Europejskiej dostaliśmy 80 milionów euro – wyliczał.

Te liczby pokazują, że fundusze mogą pełnić znacznie szerszą funkcję niż tylko gromadzenie pieniędzy na krajowe działania promocyjne. Stanowią również narzędzie pozwalające sięgać po wielokrotnie większe środki europejskie. Bez krajowego wkładu własnego organizacje branżowe mogłyby nie być w stanie uczestniczyć w takich programach.

Na ten problem zwrócił uwagę również Paweł Podstawka. Wskazał na Hiszpanię i Węgry, które korzystają z europejskich środków na promocję jaj. Warunkiem jest jednak zapewnienie odpowiedniego wkładu własnego przez organizację branżową. – Brak tych środków oznacza wyeliminowanie nas i danie pola konkurencji – przestrzegał.

Utrata funduszy mogłaby zatem oznaczać nie tylko ograniczenie krajowego budżetu promocyjnego, ale również utrudnienie dostępu do pieniędzy unijnych, z których korzystają organizacje w innych państwach.

image

"Kilku cwaniaków" zagraża polskiemu drobiarstwu. Siekierski: trzeba ich wyeliminować

Bez ministra trudno otworzyć nowy rynek

Kolejnym źródłem kontrowersji jest udział przedstawicieli administracji państwowej, w tym ministra rolnictwa, w zagranicznych misjach gospodarczych i wydarzeniach branżowych. Krytycy pytają, czy takie wyjazdy rzeczywiście przekładają się na korzyści dla producentów.

Branża drobiarska odpowiada, że otwieranie nowych rynków wymaga współpracy przedsiębiorców z administracją i służbami weterynaryjnymi. W wielu krajach rozmowy dotyczące dopuszczenia produktów do importu odbywają się na szczeblu rządowym. Samo zainteresowanie zagranicznego kontrahenta nie wystarczy, jeśli wcześniej nie zostaną spełnione wymagania administracyjne i weterynaryjne.

Goszczyński przywołał przykład Filipin. Jeszcze 3 lata temu Polska nie eksportowała tam drobiu. Otwarcie rynku wymagało kilkuletniej pracy administracyjnej i branżowej, w tym doprowadzenia do wizyty filipińskich inspektorów w Polsce.

Efekty okazały się wymierne. W pierwszym roku dostępu do rynku wyeksportowano 26 tys. ton drobiu, a w kolejnym już 46 tys. ton. – To nie jest łatwy rynek – podkreślał prezes KRD-IG dodając, że mocną pozycję mają tam Amerykanie.

Jego zdaniem krytykowanie udziału ministra w takich działaniach świadczy o niezrozumieniu mechanizmów międzynarodowego handlu. – To my jako organizacje branżowe zabiegamy o to, aby przedstawiciele administracji na czele z ministrem wspierali nas w tych wszystkich działaniach – zaznaczył.

Znaczenie ma również obecność polskich firm na międzynarodowych targach. Podczas tegorocznych targów SIAL w Paryżu polskie stoisko zajmowało 280 mkw. i prezentowało się na nim 25 przedsiębiorstw.

Goszczyński zwrócił uwagę, że wycofanie się z takich inicjatyw nie oznacza pozostawienia wolnej przestrzeni. Zajmą ją inni producenci, którzy również zabiegają o zagranicznych odbiorców. Jak podkreślał, polska branża nie powinna rezygnować z obecności na rynkach, które przez lata pomagała zdobywać.

image
Paweł Podstawka (z lewej) oraz Dariusz Goszczyński podczas spotkania z mediami 17 listopada w Warszawie
FOTO: Krzysztof Zacharuk

Pikniki i "przepalanie pieniędzy". Nie każda promocja ma sens

Najwięcej emocji w dyskusji o funduszach budzą wydatki na pikniki, imprezy plenerowe i wydarzenia promujące produkty rolno-spożywcze. Pojawiają się wątpliwości, czy takie inicjatywy rzeczywiście przekładają się na wzrost sprzedaży i poprawę sytuacji producentów.

Co istotne, przedstawiciele branży drobiarskiej nie próbują bronić każdego rodzaju wydatków. Paweł Podstawka, który od dwóch kadencji uczestniczy w pracach funduszu i pełni funkcję jego przewodniczącego, przypomniał, że jednym z jego pierwszych działań było ograniczenie programów uznanych za mało efektywne.

– Zaczęliśmy od bardzo mocnego cięcia wszystkich programów promocyjnych, które naszym zdaniem służyły przepalaniu pieniędzy, a nie miały wymiernego skutku w postaci wpływu na marżę albo faktyczny wizerunek – mówił.

Zwrócił również uwagę na paradoks obecnej dyskusji: część osób krytykujących finansowanie pikników sama jest zainteresowana organizowaniem takich wydarzeń.

Nie oznacza to jednak, że wszystkie pikniki powinny zostać wyeliminowane z działalności funduszy. O zasadności poszczególnych inicjatyw powinny decydować potrzeby konkretnego sektora i przyjęta strategia. Inne działania sprawdzą się w branży drobiarskiej, a inne w sektorze zbożowym czy mięsnym.

– Fundusze promocji są od utrzymania standardów tego, co robimy, i przede wszystkim budowania przewag konkurencyjnych, czego reklama nie zrobi – tłumaczył Podstawka.

To istotne rozróżnienie. Fundusze nie powinny być postrzegane wyłącznie jako źródło pieniędzy na reklamowanie konkretnych produktów. Mogą również wspierać eksport, budować pozycję całych branż, chronić wizerunek krajowej produkcji i pomagać w utrzymaniu standardów.

image

Wystarczy 48 godzin. Efekt domina w rolnictwie bez prądu, pasz i transportu

Większa przejrzystość i wspólny interes hodowców oraz przetwórców

Przedstawiciele KRD-IG deklarują gotowość do zmian, które zwiększyłyby kontrolę nad wydatkowaniem pieniędzy. Odnieśli się między innymi do propozycji wprowadzenia procedur przetargowych przy realizacji działań finansowanych z funduszy.

– Jeśli jest propozycja ministra Krajewskiego, że każde działanie będzie wymagało procedury przetargowej, to proszę bardzo – zadeklarował Goszczyński.

Przyznał, że takie rozwiązanie może wydłużyć realizację niektórych przedsięwzięć, ale nie powinno być przeszkodą, jeśli pozwoli rozwiać wątpliwości dotyczące sposobu wydawania pieniędzy.

Istotnym elementem systemu są również strategie promocji. Od 2016 roku każdy z dziesięciu funduszy ma obowiązek przygotowywania takiego dokumentu. Powinien on określać potrzeby danego sektora, jego cele oraz kierunki wydatkowania środków. W przypadku branży drobiarskiej, silnie uzależnionej od eksportu, ponad 40% środków przewidziano na działania proeksportowe.

Podczas spotkania poruszono także kwestię reprezentacji producentów i przetwórców w komisjach zarządzających. W omawianym funduszu sześć miejsc przypada przedstawicielom organizacji producentów, a trzy przedstawicielom przetwórców. Goszczyński podkreślał, że udział obu stron jest potrzebny, ponieważ interesy hodowców i zakładów przetwórczych są ze sobą ściśle powiązane.

Paweł Podstawka ujął to dosadnie: – Jesteśmy w tym samym łańcuchu i tak na dobrą sprawę wszyscy jedziemy na tym samym wózku.

Zwrócił uwagę, że kondycja przemysłu drobiarskiego ma znaczenie również dla producentów zbóż. Krajowe zakłady wykorzystują surowce pochodzące z polskich gospodarstw, a osłabienie sektora przetwórczego może przełożyć się na ograniczenie popytu na krajowe ziarno.

Wspólne działania promocyjne nie są więc wyłącznie sprawą hodowców czy zakładów mięsnych. Ich skutki mogą odczuwać kolejne ogniwa łańcucha dostaw.

Podstawka wskazał także na przykład branży jaj, która nie ma obecnie własnego funduszu promocji. Jak wyjaśniał, przedsiębiorstwa zainteresowane eksportem muszą samodzielnie ponosić koszty otwierania rynków, a ich możliwości działania są ograniczone. Przywołał przykład Singapuru, dokąd jeszcze trzy lata temu Polska eksportowała znaczące ilości jaj, natomiast obecnie nie wysyła ich wcale.

W jego ocenie pokazuje to, jak trudno prowadzić długofalową politykę eksportową bez wspólnego zaplecza finansowego i organizacyjnego.

Krzysztof Zacharuk

©℗ Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy AgroHorti Media Sp. z o.o.
KUP LICENCJĘ
Krzysztof Zacharuk
Autor Artykułu:Krzysztof Zacharuk

Krzysztof Zacharuk – dziennikarz specjalizujący się w polityce rolnej, ekonomii, a także tematach dotyczących gospodarowania gruntami rolnymi i zarządzania gospodarstwami towarowymi. Od 2005 roku uważnie obserwuje to, co dzieje się w Sejmie, Senacie, Pałacu Prezydenckim i Radzie Ministrów, a co bezpośrednio wpływa na polskie rolnictwo. Jest autorem tysięcy artykułów, analiz i reportaży dotyczących wsi i rolnictwa. Swoje teksty publikował w wielu mediach branżowych, a dziś pisze na łamach miesięcznika top agrar Polska, kwartalnika Agroszef, a także topagrar.pl. Poza tym jego publikacje regularnie ukazują się w serwisie tygodnik-rolniczy.pl (Tygodnik Poradnik Rolniczych) oraz wrp.pl (Wiadomości Rolnicze Polska). Jego dewizą jest szybka, sprawdzona i rzetelna informacja, która trafia do czytelników w przystępnej formie. Często można spotkać go z aparatem w dłoni, ponieważ jego pasją jest fotografia.
Obszary specjalizacji: bieżąca polityka rolna, zarządzanie nowoczesnym gospodarstwem towarowym, ekonomika rolnictwa, a także zagadnienia dotyczące eksport produktów rolno-spożywczych.
Kontakt: [email protected]
https://www.linkedin.com/in/krzysztof-zacharuk-963434332/

Pozostałe artykuły tego autora
Masz pytanie lub temat?Napisz do autora
POWRÓT DO STRONY GŁÓWNEJ
17. listopad 2026 16:32