Askochytoza grochu to choroba powodowana przez typowego sprawcę grzybowego, który preferuje wyższą wilgotność powietrza, liści i strąków oraz osłabienie roślin. W tym roku na plantacjach grochów pojawia się zatem tam, gdzie mocniej padało lub pojawi po najbliższych deszczach.
Czynniki które sprzyjają pojawieniu się choroby to:
- częsty siew grochy na tym samym polu;
- wysiew nasion pochodzących z porażonej plantacji;
- wysoka wilgotność powietrza;
- częste opady deszczu od fazy pąkowania do początku dojrzewania;
- gęsta plantacja, szczególnie siew grochu w wąskie rzędy;
- odmiany o wyższej podatności – szczególnie cukrowe.
Zobacz także: Kolejna substancja na chwasty dopuszczona w soi
Jak rozpoznać askochytozę?
Choroba objawia się zgorzelowymi plamami – na liściach, łodygach, nawet kielichach kwiatów. Ale najgroźniejsze są plamy, które powstają na strąkach grochu. Palmy te na łodygach i strąkach mają wyraźne dwie strefy – jaśniejszy środek ora ciemną obwódkę. Niebezpieczeństwo choroby na strąkach wynika z trzech przyczyn:
- w miejscu plamy w strąku nie wytwarza się nasiono lub jest ono małe;
- nasiona z porażonych strąków są źródłem choroby w kolejnym roku, a zatem mogą być dyskwalifikowane jako materiał siewny;
- strąki z plamami wcześniej otwierają się, a nasiona z nich osypują się.
Pozornie odporne odmiany
Odmiany grochu na suche nasiona nie wykazują dużych różnic. Są one oceniane wg COBORU od 7,3 do 7,9 w skali 9-stopniowej. Zatem powinny być stosunkowo odporne. Jednak wysoka ocena w COBORU odporności wynika z kilku ostatnich suchych lat, kiedy nie było warunków sprzyjających patogenowi. Mimo to także na takich plantacjach mamy obecnie kilka procent porażonych strąków.
Większe problemy dotyczą odmian grochu łuskowego (warzywnego, na zielony groszek do mrożonek lub konserwowy) i cukrowego (na całe strąki spożywcze), które nie są w naszych warunkach poddawane ocenie w COBORU. Te chorują częściej, choćby z uwagi na gęstszy ich siew czy nawadnianie plantacji.
Jak zwalczać askochytozę?
Do zwalczania zgorzelowej plamistości, czyli askochytozy teoretycznie mamy mnóstwo fungicydów, ale zawierają one tylko 7 substancji czynnych. Ponadto zabieg powinien być wykonany zapobiegawczo. Jeśli choroba już występuje, to nie jesteśmy w stanie wyleczyć strąków, a jedynie zatrzymać rozwój grzyba na kolejne organy.
Konieczna jest zatem lustracja na polu i obserwacja warunków oraz analiza ryzyka. To ostatnie dotyczy stanu w jakim obecnie są plantacje grochu. Otóż wjazd w pole z opryskiwaczem, to często większe szkody niż zyski z ochrony (zasadny byłby zabieg z drona). Jeśli mamy ścieżki przejazdowe i szeroką belkę, to może się on opłacić. Jeśli jednak ścieżki zarosły, a belka polowa ma zaledwie 12–18 m, to starty mogą być większe niż korzyść z ochrony. Wyjątkiem będzie duże ryzyko wystąpienia choroby lub konieczność zatrzymania rozwijających się objawów na późniejszym grochu w obliczu nadciagających burz.
Mamy obecnie do zwalczania askochytozy następujące substancje czynne fungicydów:
- azoksystrobina – w grochu na suche nasiona, cukrowym i łuskowym;
- azoksystrobina + difenokonazol – w grochu na suche nasiona i cukrowym;
- boskalid + piraklostrobina – w grochu na suche nasiona;
- cyprodynil + fludioksonil – w grochu na suche nasiona;
- difenokonazol + fluksapyroksad – w grochu cukrowym i łuskowym;
- fludioksonil – w grochu na suche nasiona, cukrowym i łuskowym.
Ważna informacja – ponieważ do żniw pozostało niewiele czasu trzeba zwracać uwagę na okres karencji. Na szczęście są środki, które mają okres ten liczony w kilku dniach.
tcz
