Jak wyglądają dokładne dane? Odpowiedź na to pytanie przynoszą wyniki najnowszego badania "Polska Wieś i Rolnictwo 2025", które zostało przeprowadzone we wrześniu 2025 r. przez gliwicki instytut badawczy Market Research World na wspólne zlecenie: MRiRW, ARiMR, KOWR oraz KRUS.
Nawozy mają kluczowe znaczenie w uprawie
Jedno z pytań brzmiało: Czy w gospodarstwie stosuje się nawozy? Jeśli tak, to jakie i z jakiego źródła? Odpowiedzi osób kierujących gospodarstwami rolnymi wyglądały następująco:
• Nawozy naturalne stałe (obornik, pomiot ptasi) – 75,8%
• Nawozy mineralne (azotowe, fosforowe, potasowe) – 72,4%
• Nawozy wapniowe – 72,4%
• Nawozy naturalne płynne (gnojówka, gnojowica) – 65,5%
• Nawozy organiczne – 55,3%
• Odpady do rolniczego stosowania – 37,9%
• Osady ściekowe lub ścieki do rolniczego wykorzystania – 31,1%
• Inne nawozy – 17,3%
Skąd pochodzą nawozy naturalne stałe? Z własnej produkcji zwierzęcej (72,6%), od innego rolnika na podstawie umowy (13,7%) oraz z innego źródła (13,7%).
Jeżeli natomiast chodzi o nawozy naturalne płynne, to przytłaczająca większość rolników (84,2%) zadeklarowała, że pochodzą z własnej produkcji zwierzęcej, a 15,8% – od innego rolnika na podstawie umowy.
Wielu stawia na własne doświadczenie
W jaki sposób ustala się dawki nawożenia azotem w Pana(i) gospodarstwie rolnym?
• Z pomocą doradcy – 27,6%
• Według własnego uznania – 27,5%
• Samodzielnie przy pomocy tabel w Programie azotanowym – 24,2%
• Samodzielnie przy pomocy programu/aplikacji komputerowej – 20,7%
W jaki sposób ustala się dawki nawożenia fosforem i potasem w Pana(i) gospodarstwie rolnym?
• Według własnego uznania – 44,7%
• Samodzielnie przy pomocy programu/aplikacji komputerowej – 27,6%
• Z pomocą doradcy – 24,2%
• Inny sposób – 3,5%
Porównano także wyniki z 2025 i 2024 roku. Zestawienie wygląda w następujący sposób (patrz niżej).
Jak zrealizowano badanie?
Ankietą zostali objęci mieszkańcy obszarów wiejskich, a sama forma to była metoda CAPI (wywiady wspierane komputerowo). Błąd statystyczny wynosi 3%.
Autorzy badania "Polska Wieś i Rolnictwo 2025" podają, że zrealizowano wywiady bezpośrednie z pełnoletnimi mieszkańcami obszarów wiejskich (przy każdym podano dokładną liczbę respondentów).
Jak przebiegało samo badanie? W pierwszym etapie wylosowano miejscowości rozłożone równomiernie w skali kraju. Wywiady prowadzono z dorosłymi mieszkańcami wylosowanych wsi, z pominięciem budynków o charakterze usługowym.
Połowę ogółu ankietowanych stanowiły kobiety (50%), z kolei w kategorii osób niezwiązanych z rolnictwem nieznacznie przeważali mężczyźni, stanowiąc 53,1%.
Osoby w wieku od 34 lat stanowiły 23% respondentów, osoby w wieku od 35 do 54 lat stanowiły 37,6% respondentów, natomiast osoby w wieku co najmniej 55 lat – 39,4%.
Największa grupa respondentów miała wykształcenie średnie (41,7%) a niewiele mniejsza – zawodowe (38,2%). Najniższy udział w ogóle respondentów miały osoby z wykształceniem podstawowym, niepełnym podstawowym lub gimnazjalnym (6,7%), natomiast 13,4% badanych zadeklarowało ukończone studia wyższe.
52,1% respondentów należało do grupy zawodowej rolników. Wśród pozostałych respondentów największą grupę stanowili pracownicy usług (19,6%) oraz robotnicy wykwalifikowani (18,1%).
53,4% mieszkańców obszarów wiejskich zadeklarowało, że jest właścicielem(ką) lub współwłaścicielem(ką) gruntów rolnych; 20,1% z nich posiadało co najmniej 30 ha, a 24,2% mniej niż 5 ha. 11% właścicieli gruntów rolnych wydzierżawia lub użycza własne grunty innym osobom.
Krzysztof Zacharuk
