W wielu regionach kraju bezśnieżna zima może wyrządzić poważne szkody w uprawach ozimych. Wczoraj na naszym portalu topagrar.pl informowaliśmy co zasiać po wymarzniętym rzepaku i zbożach oraz jak uniknąć problemów po zastosowanych wcześniej herbicydach. Z kolei z dzisiejszego Rynkowego Serwisu Spod Lady możemy się dowiedzieć czy prognozy dotyczące likwidacji plantacji wpływają na ceny rzepaku i zbóż.
Ujemne skutki przezimowania jako działanie siły wyższej
Szkody w uprawach spowodowane ujemnymi skutkami przezimowania – w tym konieczność likwidacji plantacji – są traktowane jako przypadek działania siły wyższej. Zgodnie z definicją z ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, ujemne skutki przezimowania oznaczają szkody spowodowane wymarznięciem, wymoknięciem, wyprzeniem, wysmaleniem lub wysadzeniem roślin, w okresie od dnia 1 grudnia do dnia 30 kwietnia, polegające na całkowitym lub częściowym zniszczeniu roślin lub całkowitej utracie plonu lub jego części. Jest to jedno z ryzyk, od którego skutków można ubezpieczyć uprawy w ramach ubezpieczeń dofinansowywanych z budżetu Państwa.
Protokół z oszacowania strat – kiedy i kto go sporządza?
Jeżeli w uprawach wystąpiły szkody zaliczane do ujemnych skutków przezimowania, a plantacja jest ubezpieczona, protokół z oszacowania strat sporządzi zakład ubezpieczeń w procesie likwidacji szkody. Niemniej jednak w każdym przypadku, a już szczególnie gdy plantacja była nieubezpieczona, trzeba złożyć wniosek do komisji gminnej o oszacowanie strat. Protokół z oszacowania potwierdzający straty spowodowane działaniem siły wyższej może być konieczny do uzyskania ewentualnej pomocy klęskowej (o ile takowa będzie), a przede wszystkim jest dokumentem niezbędnym do udokumentowania działania siły wyższej, jeśli z tego powodu nie wywiążemy się z podjętych zobowiązań - np. wobec ARiMR.
Szkody należy zgłosić niezwłocznie po ich zauważeniu.
Likwidacja ozimin a dopłaty bezpośrednie i ekoschematy
W przypadku dopłat bezpośrednich likwidacja oziminy i przesianie jej uprawą jarą, co do zasady, nie powoduje problemów - uprawy te będziemy deklarowali dopiero we wniosku obszarowym 2026. W niektórych sytuacjach trzeba jednak szczególnie zadbać o protokół potwierdzający wymarznięcie plantacji – np. w sytuacji gdy we wniosku obszarowym 2025 na danej działce deklarowaliśmy realizację ekoschematu "biologiczna uprawa", na uprawie ozimej po plonie głównym – np. w wysianym jesienią 2025 rzepaku. Protokół potwierdzający likwidację plantacji jest również konieczny w przypadku ubiegania się o dopłatę do kwalifikowanego materiału siewnego zużytego do wymarzniętej plantacji.
Inne zobowiązania wymagające protokołu strat
Protokół z oszacowania strat może być także konieczny, gdy wymarznie uprawy były konieczne do wywiązania się z innych zobowiązań – np. wynikających z uzyskanych dotacji na modernizację gospodarstw.
