Nowe zasady stosowania środków ochrony roślin od 2026 roku
Nowelizacja dwóch ustaw z listopada 2025 r. wprowadzaja zmiany w zakresie przepisów dotyczących środków ochrony roślin, m.in. ostrzejszy nadzór nad obrotem preparatami, nowe obowiązki w zakresie ewidencjonowania zabiegów oraz wyższe kary za łamanie zasad bezpieczeństwa, w tym za stosowanie środków wycofanych z rynku. Zmiany te bezpośrednio dotkną rolników i sprzedawców środków ochrony roślin już od początku 2026 roku.
Kto nie kupi ŚOR?
Przepisy te tyczą się również samej sprzedaży środków ochrony roślin. Chodzi o zakaz sprzedaży osobom, które nie posiadają ważnego szkolenia w zakresie ŚOR, czy pisemnego upoważnienia udzielonego przez osobę, która określone warunki spełnia. Środków można nie sprzedać osobie, która odmawia okazania wymaganych dokumentów, w tym dokumentu potwierdzającego tożsamość, a także osobie, która nie przekazuje wymaganych informacji przy sprzedaży na odległość lub przekazuje je niezgodnie ze stanem faktycznym.
Jendak osoba posiadająca odpowiednie szkolenie może upoważnić inną osobę do zakupu środków ochrony roślin, tylko wtedy gdy:
- osoba bez zaświadczenia przedstawia upoważnienie od osoby posiadającej ważne szkolenie,
- dołączone jest zaświadczenie o ukończeniu szkolenia tej osoby (oryginał lub kopia).
Upoważnienie do zakupu ŚOR bez szkolenia
Ustawa nie określa wzoru upoważnienia, ale powinno ono zawierać:
-
Dane osoby upoważniającej:
- imię i nazwisko,
- adres zamieszkania,
- numer PESEL (zalecany),
- numer i termin ważności zaświadczenia o ukończeniu szkolenia,
- ewentualnie nazwa gospodarstwa lub NIP.
-
Dane osoby upoważnionej:
- imię i nazwisko,
- adres zamieszkania,
- numer PESEL,
- numer dowodu osobistego. -
Zakres upoważnienia:
- nabywanie środków ochrony roślin dla użytkowników profesjonalnych,
- wyłącznie na potrzeby gospodarstwa osoby upoważniającej. -
Okres obowiązywania:
- konkretna data lub zapis do końca ważności szkolenia. - Data i miejsce sporządzenia
- Podpis osoby upoważniającej
Sprzedaż online
Przy sprzedaży środków online, sprzedawca ma obowiązek:
- podać numer wpisu do rejestru przedsiębiorców i kopię zaświadczenia,
- poinformować, że zakupów mogą dokonywać wyłącznie osoby pełnoletnie spełniające ustawowe warunki,
- wymagać od nabywcy danych dotyczących szkolenia i jego ważności.
Przepisy te nie dotyczą mikroprzedsiębiorców, jeśli sprzedają wyłącznie środki dla użytkowników nieprofesjonalnych.
Integrowana produkcja roślin - zmiany zasad zgłaszania
Zmieniono również zasady zgłaszania zamiaru stosowania integrowanej produkcji roślin. Producent zgłasza uprawy corocznie:
- do 14 dni przed siewem lub sadzeniem,
- w przypadku roślin wieloletnich – do 1 marca.
Dopuszczono możliwość późniejszego zgłoszenia, jeśli nie utrudnia to kontroli.
- Podmiot certyfikujący może przyjąć to zgłoszenie również po upływie tego terminu, jeżeli nie wpłynie to na możliwość sprawdzenia spełnienia przez producenta roślin stosującego integrowaną produkcję roślin wymagań, i przeprowadzenie kontroli, jednak nie później niż w dniu siewu albo sadzenia roślin, a w przypadku roślin wieloletnich - rozpoczęcia wegetacji roślin. Obok powyższej zmiany wprowadzono również zapisy porządkowe w przypadku zmiany przez producenta roślin podmiotu certyfikującego - podaje WIR.
Kto nie musi mieć szkolenia na ŚOR?
Szkolenie z zakresu stosowania środków ochrony roślin nie jest wymagane od:
- absolwentów szkół, których program obejmował wymagane zagadnienia,
- osób prowadzących szkolenia,
- pracowników naukowych uczelni i instytutów badawczych,
- osób, które ukończyły odpowiednie szkolenie w innym kraju UE w ciągu ostatnich 5 lat.
W takich przypadkach wymagane jest zaświadczenie wydane przez WIORIN.
Cyfrowa ewidencja zabiegów
Nowe przepisy wprowadzają stopniową cyfryzację ewidencji:
- 2026 r. – brak obowiązku formy elektronicznej,
- 2027–2029 – dane za rok poprzedni należy wprowadzić do systemu do 31 stycznia roku następnego,
- od 2030 r. – wpisy w formie elektronicznej do 30 dni od zabiegu.
Zakres danych do końca 2026 r. pozostaje bez zmian.
Szkolenia oraz ograniczenia w stosowaniu oprysków agrolotniczych
Również od marca 2026 roku obowiązują szkolenia w zakresie stosowania środków ochrony roślin:
- sprzętem naziemnym,
- sprzętem agrolotniczym,
- sprzętem montowanym na pojazdach szynowych.
Mimo istniejącej możliwości ukończenia szkolenia do stosowania ŚOR przy użyciu sprzętu agrolotniczego, zgodnie z ustawą, istnieje ogólny zakaz stosowania środków ochrony roślin metodą agrolotniczą, chyba że:
- zwalczanie organizmów szkodliwych nie jest możliwe przy użyciu sprzętu naziemnego lub
- zastosowanie środków ochrony roślin przy użyciu sprzętu agrolotniczego stwarza mniejsze zagrożenie dla zdrowia ludzi, zwierząt lub dla środowiska niż przy użyciu sprzętu naziemnego.
- Dodatkowo chociaż zabrania się stosowania przy użyciu sprzętu agrolotniczego między innymi środków chwastobójczych, to nie dotyczy to środków ochrony roślin zwalczających rośliny pasożytnicze - podkreśla WIR.
oprac. Patrycja Bernat
Źródło: WIR
Fot: Canva/ChatGPT
