Uprawa buraka cukrowego już od pierwszych faz rozwojowych narażona jest na presję wielu groźnych szkodników. Część z nich pojawia się bardzo wcześnie i może prowadzić do przerzedzenia obsady, zahamowania wzrostu, czy nawet konieczności przesiewu plantacji.
Inne stanowią zagrożenie w późniejszych miesiącach, uszkadzając liście i korzenie, co bezpośrednio przekłada się na spadek plonu i polaryzacji.
Kluczowe znaczenie ma szybkie rozpoznanie pierwszych objawów żerowania.
Najważniejsze szkodniki buraka cukrowego
Pchełka burakowa:
- liścieniach, a następnie liściach właściwych od strony powierzchniowej wygryza niewielkie fragmenty tkanek, tzw. okienka.
- W tych miejscach powstają drobne perforacje.
Drobnica burakowa:
- największe zagrożenie stanowi w początkowej fazie wzrostu buraka,
- przy silnych uszkodzeniach rośliny w ogóle nie wschodzą,
- powoduje deformacje liścieni,
- wygryza drobne jamki na szyjce korzeniowej oraz hypokotylu.
Szarek komośnik:
- żeruje intensywnie, zarówno w ciągu dnia, jak i po zmierzchu,
- w skrajnych przypadkach liście zostają przycięte u nasady, co skutkuje zamieraniem roślin, powstawaniem łysych placów i koniecznością wykonania przesiewu.
Śmietka ćwiklanka:
- larwy śmietki ćwiklanki zaczynają uszkadzać buraka w maju,
- żerują wewnątrz liści buraka,
- miny są łatwo dostrzegalne i powstają w wyniku wyjadania miąższu liści.
- uszkodzone powierzchnie marszczą się, brązowieją i wykruszają.
Mszyce:
- początkowo żerują na liściach sercowych, ale z biegiem czasu rozchodzą się na zewnętrzne okółki.
- wkłuwają się do tkanek i wysysają soki roślinne, co powoduje charakterystyczne zwijanie się i fałdowanie blaszki liściowej do wewnątrz.
Błyszczki:
- żerują na liściach, podobnie jak piętnówki,
- wygryzają nieregularnej wielkości dziury.
Przędziorek chmielowiec:
- wszystkie stadia ruchome są zdolne do wytwarzania oprzędu, co jest cechą charakterystyczną i sygnałem żerowania przędziorka,
- larwy i dorosłe roztocza wysysają sok z tkanek liści i ogonków liściowych,
- powstają przebarwienia imitujące niedobory mikroelementów,
- liście żółkną, a w konsekwencji dalszych uszkodzeń usychają.
Skośnik buraczak:
- drąży chodniki wewnątrz ogonków liściowych albo zwijają brzegi liści oprzędem i żerują wewnątrz utworzonych tuneli,
- liście więdną, żółkną, po czym całkowicie zasychają,
- uszkodzenia liści sercowych prowadzą do zahamowania ich wzrostu i wypuszczania liści bocznych.
Zwójki
- posklejane lub rurkowato zwinięte liście.
Zobacz także: Termin siewu buraka cukrowego to klucz do plonu. Kiedy siać i w jakiej obsadzie?
Mątwik burakowy
- porażone rośliny cechują się wolniejszym tempem rozwoju,
- obserwuje się miejscowe więdnięcie roślin.
Drutowce, pędraki, rolnice
- atakują system korzeniowy siewek,
- maleje wydajność fotosyntezy,
- łatwo wychodzą z gleby,
- w starszych korzeniach szkodniki wygryzają dziury.
Progi szkodliwości najważniejszych szkodników buraka cukrowego
Przeciwdziałanie odporności owadów
W Kodeksie dobrych praktyk w uprawie buraków cukrowych przygotowanym przez Krajowy Związek Plantatorów Buraka Cukrowego opisano także, w jaki sposób można przeciwdziałać powstawaniu odporności owadów na stosowane środki ochrony roślin.
Zaleca się:
- monitorować poziom wrażliwości owadów na środki ochrony roślin,
- stosować rotację substancji czynnych, przede wszystkim rotację grup chemicznych
- do zwalczania owadów nie stosować mieszanin substancji czynnych insektycydów, gdyż w sytuacji konieczności powtórzenia zabiegu zostaje ograniczona możliwość rotacji substancji o różnych mechanizmach działania, będąca podstawową zasadą strategii zapobiegania odporności
- stosować w dawki zalecanych, zgodnie z etykietą,
- ograniczyć stosowanie środka, na który gatunek owada uodpornił się w danym rejonie,
- przestrzegać zasad integrowanej ochrony roślin,
- stosować metody biologiczne i agrotechniczne.
Patrycja Bernat
oprac. na podst. Kodeks dobrych praktyk w uprawie buraków cukrowych
Fot: Archiwum
