W praktyce wyznaczenie optymalnego terminu zbioru kukurydzy kiszonkowej związane jest z uzyskaniem odpowiedniej zawartości suchej masy w roślinach. Większość producentów dąży do uzyskania jej na poziomie 30–35%, choć niektórzy uważają, że optymalnie powinna ona oscylować wokół 38%. W tym przypadku jednak istnieje duże ryzyko zagrzewania się zbyt suchej kiszonki. Przy zawartości suchej masy na poziomie 30–35% zebrana masa będzie dobrze ubita w silosie – im będzie ona wyższa tym gorzej się ubija materiał. Jednocześnie przy takiej zawartości suchej masy zachowana jest równowaga między zawartością skrobi, a strawnością i zawartością włókna.
Należy pamiętać, że zawartość suchej masy w procesie fermentacji wzrasta o 1–2 punkty procentowe. Decyduje dojrzałość ziarna Optymalny moment zbioru kukurydzy na kiszonkę należy ustalać nie tylko przez pryzmat całkowitej zawartości suchej masy, ale przede wszystkim na podstawie stopnia rozwoju ziarna. W zależności od typu odmiany i przebiegu pogody, termin ten może przypadać od późnej dojrzałości woskowej aż do początku dojrzałości fizjologicznej. Ziarno w tym okresie zawiera od 55 do 60% s.m. Suchą masę można określić sprawdzając ziarno lub całe rośliny.
Jednym z kryteriów wyznaczenia dojrzałości kukurydzy do zbioru jest określenie dojrzałości ziarna, czyli zawartości w nim suchej masy. Aby określić jej przybliżoną zawartość, po wyłuskaniu ziarna ze środkowej części kolby należy ścisnąć palcami ziarniak (próbę trzeba powtórzyć z kilku kolb). Jeśli po jego ściśnięciu wydostaje się lekko stwardniała masa, oznacza to, że ziarno zawiera około 55% suchej masy.
Dojrzałość całych roślin
Zawartość suchej masy w całych roślinach (oprócz kolb) określa się przez silne skręcenie łodygi kukurydzy złamanej w dolnej jej części. Dopóki wypływają z niej soki roślinne, zawartość s.m. wynosi ok. 18–20%. Jeśli natomiast podczas jej skręcania soki roślinne wypływają bardzo wolno (pienią się), oznacza to, że s.m. wynosi ok. 24% i od tego momentu plantację należy często kontrolować, gdyż zbliża się jej termin zbioru.
Test w suszarce
Warto pokusić się o dokładne oznaczenie zawartości suchej masy, ponieważ wpływa ona w dużej mierze na jakość kiszonki, którą będziemy potem przez większą część roku skarmiać zwierzęta. Do tego celu można posłużyć się prostą metodą, tzw. suszarkową, którą praktycznie każdy może wykonać samodzielnie w domu, zwłaszcza jeśli posiada się suszarkę do grzybów. Najpierw jednak trzeba się wybrać na pole i zebrać kilka roślin z miejsc reprezentatywnych dla pola. Następnie trzeba je pociąć – do tego celu można wykorzystać np. rębak do gałęzi, chodzi o to, aby uszkodzić wszystkie ziarniaki. Następnie sieczkę dokładnie mieszamy i pobieramy próbkę o masie 100 g. Potem umieszczamy ją w suszarce do grzybów, np. wieczorem i suszymy przez całą noc (powinno to być przynajmniej kilka godzin). Po wysuszeniu ponownie próbkę ważymy. Waga wysuszonej próby jest jednocześnie procentowym wynikiem zawartości suchej masy.
mw, jd, fot. Daleszynski, Idźkowski, Walerowska
