Od 28 lipca 2027 r. zniknie możliwość stałego trzymania psa na łańcuchu. Rolnicy utrzymujący psy poza domem będą musieli zadbać także o warunki, w jakich zwierzęta przebywają na co dzień. Co zrobić, jeśli podwórze nie jest ogrodzone, i dlaczego samo zdjęcie uwięzi nie wystarczy?
Zmiany wynikają z nowelizacji ustawy o ochronie zwierząt z 3 lipca 2026 r. Przepisy określają nie tylko wyjątki od zakazu uwięzi, lecz także zasady utrzymywania psów poza domem – na ogrodzonym terenie i w kojcu. Wskazują również, kiedy pies musi mieć budę. Nowe regulacje wejdą w życie 28 lipca 2027 r.
Przeczytaj również: Kto policzy szkody wyrządzone przez ptaki? Resorty spierają się o odszkodowania
Nie masz ogrodzonego podwórza? Sprawdź, kiedy pies może być w kojcu
Zgodnie z nowelizacją psu utrzymywanemu poza lokalem mieszkalnym trzeba zapewnić stałą możliwość swobodnego poruszania się po ogrodzonym terenie. Jeżeli nie jest to możliwe z powodu braku ogrodzenia, pies może być utrzymywany w kojcu. Ustawa dopuszcza kojec także wtedy, gdy pies stwarza niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia człowieka albo innego zwierzęcia.
Kojcem w rozumieniu nowych przepisów jest miejsce poza lokalem mieszkalnym, w którym pies przebywa na ograniczonej przestrzeni i z którego nie może samodzielnie wyjść, choć nie jest uwiązany. Nie ma znaczenia, czy miejsce to znajduje się na ogrodzonym, czy nieogrodzonym terenie.
Jak urządzić kojec zgodnie z nowymi przepisami?
Kojec musi mieć powierzchnię pozwalającą psu swobodnie się poruszać i realizować naturalne potrzeby. Jego konstrukcja powinna być trwała i stabilna. Co najmniej dwa boki mają mieć prześwity przepuszczające światło i zapewniające swobodny przepływ powietrza.
Ustawa nie określa minimalnej powierzchni kojca w metrach kwadratowych. Minister właściwy do spraw rolnictwa ma ustalić szczegółowe warunki w rozporządzeniu, po zasięgnięciu opinii Głównego Lekarza Weterynarii. Przy określaniu tych zasad ma uwzględnić wysokość psa w kłębie, liczbę psów w kojcu oraz szczególne potrzeby suki karmiącej szczenięta do trzeciego miesiąca życia.
Pies nie może spędzać całych dni w kojcu
Odpowiednio urządzony kojec nie zwalnia właściciela z zapewnienia psu ruchu. Nowelizacja wymaga, aby pies codziennie poruszał się poza kojcem. Ruch ma być dostosowany do jego wieku, stanu zdrowia oraz potrzeb gatunkowych i behawioralnych. Nie wystarczy więc zamienić łańcucha na kojec, w którym zwierzę będzie przebywać bez możliwości codziennego wyjścia.
Kojec, nieogrzewane pomieszczenie, otwarta przestrzeń: kiedy buda jest obowiązkowa?
Buda będzie obowiązkowa dla psa utrzymywanego w kojcu, nieogrzewanym pomieszczeniu lub na otwartej przestrzeni. Powinna być wykonana z drewna albo materiałów drewnopochodnych stanowiących barierę termiczną. Musi mieć izolację cieplną, chronić przed warunkami atmosferycznymi i być dostosowana do wielkości psa. Trzeba ją również ustawić tak, aby była izolowana od podłoża.
Jeśli w takich warunkach przebywa więcej psów, każdy musi mieć osobną budę. Wyjątek dotyczy szczeniąt do trzeciego miesiąca życia przebywających z karmiącą je suką – mogą korzystać z budy matki.
Kiedy uwiązanie psa będzie dozwolone, a kiedy nie?
Nowe brzmienie przepisu stanowi: „Zabrania się trzymania psów i kotów na uwięzi”. Ustawa przewiduje jednak wyjątki dotyczące prowadzenia zwierzęcia na smyczy lub jego uwiązania. Będzie to dopuszczalne na czas transportu, udziału w wystawie, pokazie, konkursie, występie, treningu lub tresurze, a także przeprowadzania zabiegu lekarsko-weterynaryjnego, profilaktycznego lub pielęgnacyjnego.
Poza miejscem stałego bytowania zwierzę będzie można uwiązać krótkotrwale i incydentalnie, o ile nie naruszy to jego dobrostanu. Uwięź będzie dopuszczalna również wtedy, gdy jest niezbędna do zapobieżenia bezpośredniemu zagrożeniu dla życia lub zdrowia człowieka albo innego zwierzęcia bądź wyrządzeniu szkody, a w danych okolicznościach nie można zastosować innego środka. Ten wyjątek także dotyczy sytuacji poza miejscem stałego bytowania zwierzęcia.
Żaden z tych wyjątków nie pozwala na stałe trzymanie psa na łańcuchu przy budzie.
Które psy obejmą wyłączenia i czego dokładnie będą dotyczyć?
Wyjątki mają różny zakres. W przypadku psów wykorzystywanych do celów specjalnych nie stosuje się ani nowego zakazu uwięzi, ani przepisów o utrzymywaniu psów poza domem zapisanych w tej części ustawy.
Do psów pasterskich wykorzystywanych podczas sezonowego wypasu kulturowego – w trakcie wypasu – nie stosuje się przepisów o swobodnym poruszaniu się po ogrodzonym terenie, kojcach, codziennym ruchu poza kojcem i budach. Wyłączenie nie obejmuje jednak zakazu uwięzi.
Taki sam zakres wyłączenia dotyczącego warunków utrzymywania przewidziano dla psów w schroniskach oraz psów utrzymywanych w celach hodowlanych w zakładach wskazanych w ustawie. W przypadku tych zakładów chodzi o podmioty podlegające rejestracji na zasadach określonych w przywołanych przepisach unijnych, w których w ciągu roku kalendarzowego rodzi się więcej niż dwa mioty.
Nowelizację ogłoszono 27 lipca 2026 r. Wejdzie w życie po upływie 12 miesięcy, czyli 28 lipca 2027 r. Do tego czasu właściciel psa utrzymywanego poza domem może sprawdzić, czy warunki w gospodarstwie spełnią wymagania ustawy. Szczegółowe minimalne warunki dotyczące kojców ma określić odrębne rozporządzenie.
Oprac. Agnieszka Sawicka na podst. ustawa z 3 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2026 r. poz. 1005).
