Tymczasem branża mleczarska wskazuje, że Fundusz Promocji Mleka finansuje m.in. promocję krajowej konsumpcji, edukację, udział w zagranicznych targach i działania wspierające eksport.
Agnieszka Maliszewska, prezes Polskiej Izby Mleka, podkreśla ogromne znaczenie funduszy dla promocji polskiej żywności.
Minister zapowiada zmiany w funduszach promocji
16 września szef resortu rolnictwa spotkał się z przedstawicielami organizacji rolniczych, związków zawodowych i organizacji branżowych. Jednym z głównych tematów rozmów było funkcjonowanie funduszy promocji produktów rolno-spożywczych.
Ministerstwo deklaruje otwartość na zmiany, których celem ma być zwiększenie skuteczności wykorzystywania zgromadzonych środków oraz lepsze ukierunkowanie promocji polskiej żywności, również na rynkach zagranicznych.
Na tym etapie nie ma decyzji o likwidacji Funduszu Promocji Mleka. Rozmowy dotyczą przede wszystkim sposobu funkcjonowania funduszy, efektywności finansowanych działań oraz możliwości lepszego wykorzystania pieniędzy na promocję polskich produktów.
Polska Izba Mleka broni Funduszu Promocji Mleka
Do dyskusji włączyła się Agnieszka Maliszewska, prezes Polskiej Izby Mleka.
– Dzięki środkom z Funduszu Promocji Mleka Polska Izba Mleka oraz inne organizacje branżowe mogą organizować targi zagraniczne, wspierać konsumpcję krajową (od momentu powstania funduszy konsumpcja zwiększyła się o ponad 100 l na osobę w skali roku i dogoniliśmy kraje Skandynawskie) i intensywnie wspierać eksport polskich produktów mleczarskich – napisała w mediach społecznościowych.
Prezes PIM wskazała tym samym na trzy obszary, które – w jej ocenie – mają szczególne znaczenie dla branży: promocję konsumpcji w kraju, obecność na rynkach zagranicznych oraz wspieranie eksportu.
Fundusz wspiera eksport i targi
Znaczenie eksportu podkreśliła również Maliszewska. – Dzięki targom i wystawom zagranicznym nasi przetwórcy mogą pokazywać najlepsze polskie produkty mleczarskie, a przypomnę, że musimy wyeksportować ponad 30% naszej produkcji poza kraj – zaznaczyła.
Znaczna część polskiej produkcji mleczarskiej trafia na rynki zagraniczne, dlatego możliwości eksportowe mają znaczenie dla całego sektora. Targi i wystawy są jednym z narzędzi wykorzystywanych przez organizacje branżowe do prezentowania polskich produktów i nawiązywania kontaktów z potencjalnymi kontrahentami.
Dla sektora mleczarskiego działania eksportowe mają znaczenie dla całego łańcucha – od gospodarstw produkujących mleko po zakłady przetwórcze i odbiorców końcowych.
Na co są wydawane pieniądze z Funduszu Promocji Mleka?
Fundusz Promocji Mleka nie służy wyłącznie finansowaniu kampanii reklamowych. Zgodnie z planem finansowym na 2026 r. środki mogą być przeznaczane m.in. na informowanie o jakości i cechach mleka oraz przetworów mlecznych, promocję ich spożycia, udział w wystawach i targach, badania rynkowe, a także badania naukowe i prace rozwojowe.
W planie na 2026 r. znalazły się m.in. Mleczny Uniwerek, Krajowa Ocena Przetworów Mlecznych, konkurs dotyczący innowacji technicznych i technologicznych w mleczarstwie, udział w międzynarodowych konferencjach oraz Ogólnopolskie Święto Sera.
Oznacza to, że ocena funkcjonowania funduszu powinna uwzględniać cały katalog finansowanych działań, a nie tylko kampanie kierowane bezpośrednio do konsumentów.
Fundusz liczbach, czyli ile pieniędzy wydano?
Dane KOWR pokazują skalę funkcjonowania funduszu. W 2025 r. wypłacono z Funduszu Promocji Mleka łącznie 13,48 mln zł. Z tej kwoty 6,49 mln zł dotyczyło przedsięwzięć zrealizowanych w 2025 r. i wypłaconych w tym samym roku, natomiast 5,56 mln zł stanowiły wypłaty za przedsięwzięcia zrealizowane w 2024 r.
W 2025 r. do KOWR wpłynęło 37 wniosków o udzielenie wsparcia ze środków FPM, a wartość udzielonego wsparcia wyniosła 13,13 mln zł.
Dane te pozwalają spojrzeć na fundusz nie tylko przez pryzmat deklaracji organizacji branżowych, ale także przez konkretne kwoty i realizowane przedsięwzięcia.
Kampanie w szkołach i przedszkolach
Jednym z obszarów działalności finansowanej z Funduszu Promocji Mleka jest edukacja. Agnieszka Maliszewska wskazuje na projekty prowadzone przez Polską Izbę Mleka: – Prowadzimy kampanie edukacyjne w szkołach i przedszkolach. Nasze projekty #MamyKotaNaPunkcieMleka oraz #DzieciakiMleczaki są rozpoznawalnymi i oczekiwanymi projektami wśród najmłodszych.
Tego rodzaju działania mają służyć edukacji dzieci i młodzieży oraz promocji mleka i produktów mlecznych.
"Zawsze można zrobić coś więcej lub lepiej"
Szefowa Polskiej Izby Mleka odniosła się także bezpośrednio do obecnej dyskusji dotyczącej funduszy. – Zawsze można zrobić coś więcej lub lepiej, ale nie można prowadzić otwartej i nieuzasadnionej walki z funduszami promocji, których rola jest niezwykle ważna w promowaniu polskiej żywności – podkreśliła.
Maliszewska zauważyła jednocześnie, że przedstawiciele branży dyskutują z ministrem o usprawnieniu działania funduszy. Wypowiedź pokazuje, że branża mleczarska dostrzega potrzebę rozmowy o funkcjonowaniu systemu, jednocześnie wskazując na znaczenie funduszy dla promocji polskich produktów.
Przetwórcy chcą zmian. Na co powinny trafiać pieniądze?
Swoje propozycje przedstawił również sektor przetwórczy. Związek Polskich Przetwórców Mleka postuluje m.in. możliwość finansowania analiz prawnych, ekonomicznych i rynkowych dotyczących rynków krajowych i zagranicznych.
Wśród propozycji znalazły się również działania ułatwiające dostęp do rynków eksportowych, w tym audyty i inspekcje wymagane przez państwa trzecie.
Przetwórcy zwracają uwagę także na nowe wymagania regulacyjne, m.in. dotyczące śladu węglowego, opakowań czy ESG. W ich ocenie część środków funduszu mogłaby wspierać przedsiębiorstwa w dostosowaniu się do tych wymagań.
Jednocześnie ZPPM sprzeciwia się zwiększaniu składki na Fundusz Promocji Mleka i postuluje bardziej elastyczne wykorzystanie środków już pozostających w dyspozycji branży.
Rolnicy i przetwórcy mają wspólny interes
W dyskusji o przyszłości funduszy ważna jest także perspektywa gospodarstw mlecznych. – Ważne, żeby rolnicy i przetwórcy grali w tej samej drużynie. Bo nie wystarczy wyprodukować, trzeba te produkty jeszcze przetworzyć i sprzedać – zaznaczyła Agnieszka Maliszewska.
W sektorze mleczarskim produkcja surowca jest bezpośrednio związana z możliwościami jego zagospodarowania przez przetwórstwo. Na sytuację całego łańcucha wpływają więc zarówno popyt krajowy, jak i możliwości sprzedaży produktów mlecznych za granicą.
Co dalej z Funduszem Promocji Mleka?
Na obecnym etapie nie ma przesądzonego nowego modelu funkcjonowania funduszy promocji. Ministerstwo rolnictwa prowadzi rozmowy z organizacjami rolniczymi i branżowymi.
Najważniejsze pytania dotyczą tego, jak mierzyć efektywność finansowanych działań, na jakie cele będzie można przeznaczać pieniądze oraz czy katalog możliwych wydatków powinien zostać rozszerzony.
Dla branży mleczarskiej szczególne znaczenie ma możliwość prowadzenia działań eksportowych i promowania polskich produktów na nowych rynkach. Dla producentów mleka istotne będzie natomiast to, czy działania te będą wspierały popyt na produkty mleczne, a w konsekwencji cały łańcuch od gospodarstwa do przetwórcy.
Krzysztof Zacharuk
