StoryEditor

Soja może dać ponad 4 t/ha. Rolnik wskazuje, co decyduje o plonie

Soję uprawiam już 15 lat. Uczyłem się jej m.in. na podstawie austriackich zaleceń. W tym roku szacuję jej plony na ok. 4 t/ha – mówi Franciszek Ostapczuk, plantator i miłośnik, a jednocześnie propagator soi w Polsce.

26.09.2026., 16:00h

Rolnik uważa, że tegoroczny sezon pokazał, że soja może dobrze radzić sobie nawet przy ograniczonych opadach, ale jeśli woda pojawi się w kluczowych fazach rozwoju. W przypadku jego pól zwraca uwagę na znaczenie orki, właściwej odmiany, niższej normy siewu oraz ochrony przed zgnilizną twardzikową.

Sucha wiosna sprzyjała soi

– Pierwsze cztery miesiące roku były w rejonie u mnie suche. Dzięki temu gleba nie została nadmiernie uwilgotniona ani zniszczona podczas wiosennych prac. Dodatkowo szybciej się nagrzewała, co ma duże znaczenie w przypadku soi – rośliny ciepłolubnej. Tydzień więcej wegetacji na wiosnę może przełożyć się na około miesiąc dodatkowego czasu jesienią – podkreśla Franciszek Ostapczuk.

W jego gospodarstwie stosowana jest tradycyjna uprawa płużna. Na zwięzłych glebach klasy 4a i 4b orka pomaga ograniczyć presję chwastów i częściowo zmniejszyć problem pozostałości herbicydów. Rolnik zaznacza jednak, że uprawa soi na gorszych glebach – klas V i VI wiąże się z dużym ryzykiem. Ale kluczowe znaczenie dla plonów ma odmiana.

Odmiana ma znaczenie podczas suszy

W Małopolsce maju pojawiły się wysokie temperatury, ale opady wystąpiły w później w fazach krytycznych. Dzięki temu soja rozwijała się lepiej niż kukurydza, która wcześniej zaczęła zwijać liście. Zdaniem rozmówcy w rejonach narażonych na suszę nie należy wybierać wyłącznie odmian samokończących. Lepszym rozwiązaniem mogą być odmiany o nieograniczonym typie wzrostu, które dłużej rozwijają się i mogą lepiej wykorzystać późniejsze opady i zrekompensować wcześniejsze straty.

– Znaczenie dla plonu, a konkretnie strat podczas zbioru ma osadzenie najniższych strąków soi. Na ten parametr wpływa przede wszystkim prawidłowa agrotechnika. W tym sezonie w gospodarstwie najniższe strąki powinny znajdować się wyraźnie powyżej 10 cm – dodaje Franciszek Ostapczuk. Zwraca jeszcze uwagę na fitotoksyczność herbicydów.

– Jeśli niewłaściwie dobrany preparat zahamuje rozwój soi przed kwitnieniem, roślina może zatrzymać się we wzroście. W efekcie dolne strąki zostają osadzone nisko, co może utrudnić zbiór i zwiększyć straty – dodaje rolnik. Podobny efekt powoduje susza. Brak wody ogranicza pobieranie składników pokarmowych i prawidłowy rozwój roślin.

Rzadszy siew oznacza mniejszą konkurencję

Franciszek Ostapczuk nie przekracza obsady 50 roślin na m² i rozważa dalsze jej zmniejszenie. Jego zdaniem zbyt gęsty siew może ograniczać rozwój pojedynczych roślin i zwiększać konkurencję o wodę oraz składniki pokarmowe. W gospodarstwie stosowany jest siew co drugi rząd, czyli co 28,6 cm. Poszerzenie rozstawy może być korzystne również na rędzinach, gdzie występują drobne kamienie. Przy większej liczbie roślin w rzędzie soja silniej konkuruje ze sobą i szybciej rośnie w górę. To sprzyja wyższemu osadzeniu dolnych strąków.

Zgnilizna twardzikowa wymaga planowania płodozmianu

Po 15 latach uprawy soi zgnilizna twardzikowa stała się w gospodarstwie realnym problemem. Rolnik od kilku lat wykonuje zabieg przeciwko chorobom grzybowym na początku kwitnienia.

– Ważnym elementem ochrony jest również płodozmian. Pięć lat temu zrezygnowałem z uprawy rzepaku, który jest jednym z żywicieli sprawcy zgnilizny twardzikowej. Przy planowaniu zmianowania trzeba uwzględnić także słonecznik i inne rośliny, które mogą utrudniać ograniczenie presji choroby.

Plon soi może przekroczyć 4 t/ha

– Według informacji od rolników, którzy rozpoczęli już zbiory w tym rejonie, tegoroczne plony soi wynoszą około 4 t/ha. To dobry wynik, szczególnie biorąc pod uwagę wiosenną suszę – uważa miłośnik soi.

Na temat soi będziemy rozmawiać już niebawem podczas Seminarium sojowego, w środę 14 października w Boguchwale. Zapisz się koniecznie!

tcz

Tomasz Czubiński
Autor Artykułu:Tomasz Czubiński

Tomasz Czubiński – rolnik, redaktor, a przy okazji dziennikarz zajmujący się szeroko pojętą uprawą roli i roślin, głównie rolniczych, ale także z racji nauki w szkole średniej gatunków ogrodniczych. Z urodzenia rolnik, a z wykształcenia specjalista w zakresie ochrony roślin (5-letnie studnia akademickie i podyplomowe). W kręgu jego największych zainteresowań leżą takie gatunki jak: zboża, rzepak, kukurydza, ziemniak i strączkowe. Ostatnio pogłębia swoją wiedzę dotyczącą uprawy i ochrony soi i słonecznika. Oprócz tego zajmuje się kwestiami nasiennictwa, hodowli roślin, nawożenia oraz glebą, w tym jej żyznością. Jest pomysłodawcą, głównym redaktorem oraz współautorem cenionych w środowisku rolniczym innowacyjnych i wznawianych Atlasów: chorób, szkodników, chwastów i objawów fizjologicznych. Oprócz tego stworzył serię poradników „Przewodnik polowy” i „Fazy rozwojowe”. W redakcji „top agrar Polska” od 2006 r. Na łamach tego miesięcznika i portalu topagrra.pl, a ostatnio także innych tytułów AgroHorti Media, jest autorem setek artykułów i reportaży o tematyce uprawy roślin, a także rolniczych tematów interwencyjnych i śledczych. Uczestniczy także w realizacji testów oraz publikacji ich wyników. Jest współorganizatorem i prowadzi wydarzenia dla rolników, m.in. forum, seminaria czy warsztaty. W pracy zawodowej kieruje się własnym wieloletnim doświadczeniem, czerpie naukę z wiedzy innych, w tym naukowców z Polski i ze świata (Niemcy, Francja, USA), a także rolników. Otwarty na różne poglądy, także rewolucyjne, na które jednak spogląda krytycznie i szuka „dziury w całym”. Interesuje się historią, w tym najnowszą historią rolnictwa i jej wpływem na kształt obecnego świata, losami rodzin rolniczych. Hobbistycznie uprawia ogród, a oprócz tego interesuje się szeroko pojętą fantastyką – od twardego SF po humorystyczne Fantasy. Od XX wieku żonaty, dwóch dorosłych synów.
Obszary specjalizacji: ochrona roślin, nawożenie, gleba, uprawa roli, nasiennictwo, hodowla roślin, uprawy: zboża, kukurydza, rzepak, strączkowe, w tym soja, słonecznik, gatunki ma międzyplon.
Kontakt: [email protected]
https://www.linkedin.com/in/tomasz-czubi%C5%84ski-990392225/

Pozostałe artykuły tego autora
Masz pytanie lub temat?Napisz do autora
POWRÓT DO STRONY GŁÓWNEJ
26. wrzesień 2026 17:01