Czy młody rolnik musi mieć grunty na własność, by dostać premię z ARiMR? Nie zawsze. Przepisy dopuszczają także dzierżawę, ale tylko na ściśle określonych zasadach. W praktyce kluczowe jest nie tylko to, od kogo pochodzą grunty, ale też na jakiej umowie zostały przejęte i na jaki czas.
Młody rolnik może działać także bez pełnej własności ziemi
Zgodnie z zasadami, gospodarstwo wskazane w biznesplanie w roku wyjściowym musi mieć:
- powierzchnię UR co najmniej równą powierzchni minimalnej albo
- wielkość ekonomiczną co najmniej 15 000 euro.
Jednocześnie gospodarstwo nie może przekraczać:
- 300 ha powierzchni UR,
- 150 000 euro wielkości ekonomicznej.
Co ważne, nie cała ziemia musi być własna. Przepisy przewidują kilka dopuszczalnych form posiadania gruntów.
Jakie grunty są zaliczane do gospodarstwa młodego rolnika?
Do powierzchni gospodarstwa i jego wielkości ekonomicznej można zaliczyć grunty, które są albo najpóźniej w ciągu 12 miesięcy od przyznania pomocy będą przedmiotem:
- wyłącznej własności lub małżeńskiej wspólności majątkowej,
- użytkowania wieczystego,
- dzierżawy od ZWRSP lub JST,
- dzierżawy od innych podmiotów, ale tylko na spełniających warunkach,
- w określonych przypadkach także użytkowania krótkoterminowego.
Dzierżawa jest dopuszczalna, ale nie każda
Najważniejsza zasada brzmi: dzierżawione grunty mogą być uwzględnione w gospodarstwie młodego rolnika, jeśli spełniają konkretne warunki.
1. Dzierżawa od ZWRSP lub JST
Grunty można uwzględnić, jeśli są przedmiotem:
- wyłącznej dzierżawy, albo
- wspólnej dzierżawy z małżonkiem
i pochodzą z:
- Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa (ZWRSP)
- Jednostek Samorządu Terytorialnego (JST)
To najprostsza i najbezpieczniejsza forma dzierżawy w tych zasadach.
2. Dzierżawa od innych podmiotów
Jeśli grunty są dzierżawione od podmiotów innych niż ZWRSP lub JST, umowa musi być:
- zawarta w formie aktu notarialnego albo
- mieć datę pewną,
- zawarta na okres co najmniej 8 lat,
- ale jednocześnie nie krótszy niż do dnia upływu 5 lat od przewidywanego dnia wypłaty pierwszej raty pomocy.
To oznacza, że zwykła „ustna” albo krótka dzierżawa nie wystarczy, jeśli ma być podstawą do wykazania gospodarstwa.
Kiedy można uwzględnić krótszą dzierżawę?
Przepisy dopuszczają także dzierżawę krótkoterminową od innych podmiotów niż ZWRSP lub JST, ale tylko wtedy, gdy nie spełnia warunków dzierżawy długoterminowej, a do tych gruntów:
- wnioskodawcy,
- jego małżonkowi,
- albo osobie przekazującej grunty
przyznano jednolitą płatność obszarową albo podstawowe wsparcie dochodów:
- co najmniej w roku złożenia wniosku,
- albo w roku poprzednim.
To ważny wyjątek — obejmuje np. działki użytkowane na podstawie umowy ustnej, ale tylko pod warunkiem, że były one wcześniej zgłoszone do dopłat.
Z jakich gruntów gospodarstwo może się składać?
Do gospodarstwa młodego rolnika mogą wchodzić także grunty z:
- wspólnot gruntowych — w części faktycznie użytkowanej,
- współwłasności,
- współdzierżawy,
- współużytkowania krótkoterminowego.
Najważniejszy wniosek dla młodego rolnika
Nie trzeba mieć całego gospodarstwa na własność. ARiMR dopuszcza także dzierżawę, ale:
- od ZWRSP lub JST — na zasadach dzierżawy publicznej,
- od innych podmiotów — tylko na umowie notarialnej albo z datą pewną i na odpowiednio długi okres,
- krótsza dzierżawa jest możliwa tylko w szczególnych przypadkach, gdy grunty były objęte dopłatami.
Jeśli młody rolnik chce oprzeć gospodarstwo na dzierżawie, najbezpieczniej, aby umowa była pisemna i formalna, przy gruntach prywatnych miała akt notarialny lub datę pewną, obejmowała minimum 8 lat, a jeśli jest krótsza — żeby grunt był wcześniej zgłaszany do dopłat.
Bartłomiej Czekała
Źródło: ARiMR
Fot. Walerowska
