Dopłaty bezpośrednie dla rolników w 2027 r. - budżet większy o 396 mln euro?
Ministerstwo rolnictwa chce zwiększyć pulę środków na dopłaty bezpośrednie w kampanii 2027 o 396 mln euro. Dzięki temu stawki płatności mają zostać utrzymane na poziomie obowiązującym w kampanii 2026, zamiast spaść zgodnie z wcześniejszymi założeniami.
Resort przedstawił już propozycje stawek na 2027 r., a Komitet Monitorujący Plan Strategiczny WPR pozytywnie zaopiniował planowane zmiany.
Najważniejsza zmiana dotyczy całej puli pieniędzy przeznaczonych na płatności bezpośrednie w 2027 r. Ma ona zostać zwiększona o 396 mln euro. Ministerstwo wyjaśnia, że jest to możliwe dzięki zmianie unijnych przepisów. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2026/1768 z 14 lipca 2026 r. umożliwiło zwiększenie środków na dopłaty w kampanii 2027 do poziomu obowiązującego w kampanii 2026.
Polska już wcześniej przesuwałaa na płatności bezpośrednie maksymalną dopuszczalną kwotę z II filaru WPR, czyli 30 proc., odpowiadające 396 mln euro rocznie. Problem polegał na tym, że wcześniejsze przepisy pozwalały robić to tylko w kampaniach 2023–2026. Nowe regulacje umożliwiły zastosowanie takiego rozwiązania również w 2027 r. Resort wskazuje, że celem operacji jest utrzymanie dotychczasowego poziomu wsparcia dla rolników.
Jakie proponowane stawki dopłat bezpośrednich 2027?
- podstawowe wsparcie dochodów – 115,84 euro/ha,
- uzupełniające redystrybucyjne wsparcie dochodów – 40,15 euro/ha,
- uzupełniające wsparcie dochodów dla młodych rolników – 64,90 euro/ha,
- płatność dla małych gospodarstw – 225 euro/ha.
Stawki ekoschematów w 2027 r.
Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi 2027:
- ekstensywne użytkowanie TUZ z obsadą zwierząt – 112,35 euro/ha,
- międzyplony ozime lub wsiewki śródplonowe – 112,35 euro/ha,
- plan nawożenia – wariant podstawowy – 22,47 euro/ha,
- plan nawożenia z wapnowaniem – 67,41 euro/ha,
- zróżnicowana struktura upraw – 67,41 euro/ha,
- wymieszanie obornika z glebą w ciągu 12 godzin od aplikacji – 44,94 euro/ha,
- stosowanie płynnych nawozów naturalnych metodami innymi niż rozbryzgowe – 67,41 euro/ha,
- uproszczone systemy uprawy – 67,41 euro/ha,
- wymieszanie słomy z glebą – 22,47 euro/ha.
Pula środków ma wzrosnąć z około 454,4 mln do 510,9 mln euro.
Ekoschemat rośliny miododajne, integrowana produkcja i biologiczna uprawa
Na obszary z roślinami miododajnymi planowana stawka na 2027 r. wynosi 269,21 euro/ha.
W ekoschemacie dotyczącym Integrowanej Produkcji Roślin planowane są następujące stawki:
- uprawy sadownicze – 342,70 euro/ha,
- uprawy jagodowe – 309,21 euro/ha,
- uprawy rolnicze – 146,07 euro/ha,
- uprawy warzyw – 309,21 euro/ha.
Ekoschemat Biologiczna uprawa
- mikrobiologiczne środki ochrony roślin – 89,89 euro/ha,
- nawozowe produkty mikrobiologiczne – 22,47 euro/ha.
Ekoschemat Retencjonowanie wody na TUZ
- Ekoschemat Retencjonowanie wody na trwałych użytkach zielonych planowana jest stawka 63,15 euro/ha.
Ekoschemat Grunty wyłączone z produkcji
- Za grunty wyłączone z produkcji ministerstwo planuje w 2027 r. płatność wynoszącą 126,52 euro/ha.
Ekoschemat stosowanie materiału siewnego
Stawki ekoschematu dotyczącego stosowania materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany mają wynieść:
- zboża i ich mieszanki – 26,74 euro/ha,
- rośliny strączkowe – 43,37 euro/ha,
- ziemniaki – 112,13 euro/ha.
Pula na ten ekoschemat ma wzrosnąć z 35,464 mln do 39,863 mln euro.
Ekoschemat Dobrostan zwierząt - jakie stawki w 2027 roku?
Zmiany obejmują również bardzo dużą grupę płatności w ramach ekoschematu Dobrostan zwierząt.
Lochy. Planowane stawki wynoszą:
- zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 20 proc. – 180,06 euro/szt.,
- zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 50 proc. – 429,37 euro/szt.,
- ściółka – 71,72 euro/szt.,
- odsadzanie prosiąt – 121,02 euro/szt..
Tuczniki. Dla tuczników zaplanowano:
- zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 20 proc. – 91,07 euro/szt.,
- zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 50 proc. – 136,60 euro/szt.,
- ściółka – 132,62 euro/szt.,
- cykl zamknięty – dodatkowa płatność do tucznika – 68,30 euro/szt..
Krowy mleczne. Planowane stawki dla krów mlecznych to:
- wypas – 69,49 euro/szt.,
- zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 20 proc. – 154,51 euro/szt.,
- zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 50 proc. – 223,92 euro/szt.,
- ściółka – 21,74 euro/szt.,
- wybieg – 43,48 euro/szt.,
- odsadzanie cieląt – 36,96 euro/szt..
Krowy mamki. Dla krów mamek stawki mają wynieść:
- zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 20 proc. – 82,78 euro/szt.,
- zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 50 proc. – 209,26 euro/szt.,
- ściółka – 20,09 euro/szt.,
- wybieg – 33,49 euro/szt.,
- wypas – 33,49 euro/szt.,
- system otwarty – 87,38 euro/szt..
Opasy. Dla bydła opasowego zaplanowano:
- zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 20 proc. – 26,39 euro/szt.,
- zwiększona powierzchnia bytowa o co najmniej 50 proc. – 65,99 euro/szt.,
- ściółka – 28,83 euro/szt.,
- wybieg – 89,69 euro/szt.,
- wypas – 92,89 euro/szt..
Owce, kozy, drób i konie za 2027
Pozostałe planowane stawki na 2027 dobrostanowe wynoszą:
- owce – 356,15 euro/szt.,
- kozy – 344,88 euro/szt.,
- kury nioski – 224,73 euro/szt.,
- kurczęta brojlery – podstawowy zestaw wymogów – 6,07 euro/szt.,
- indyki przeznaczone na produkcję mięsa – podstawowy zestaw wymogów – 21,43 euro/szt.,
- konie – zwiększona powierzchnia bytowa – 125,28 euro/szt.,
- konie – system otwarty – 56,71 euro/szt..
Dobrostan zwierząt w systemach jakości – jakie stawki 2027?
Osobno określono płatności za utrzymywanie zwierząt zgodnie z wymogami krajowych systemów jakości.
Planowane stawki na 2027 rok to:
- lochy – 85,39 euro/szt.,
- tuczniki – 112,36 euro/szt.,
- krowy mamki w budynkach lub pomieszczeniach – 56,18 euro/szt.,
- krowy mamki w systemie otwartym – 56,18 euro/szt.,
- opasy – 41,73 euro/szt.,
- kurczęta brojlery – 5,46 euro/szt.,
- indyki przeznaczone na produkcję mięsa – 8,09 euro/szt..
Łączna pula na ekoschemat Dobrostan zwierząt ma wzrosnąć z około 239,2 mln do 268,95 mln euro.
Dopłaty do krów, bydła, owiec i kóz
Planowane stawki płatności związane z produkcją zwierzęcą na 2027 r. to:
- krowy – 97,49 euro/szt.,
- młode bydło – 76,20 euro/szt.,
- owce – 26,03 euro/szt.,
- kozy – 11,37 euro/szt..
Dopłaty do buraków, chmielu, lnu i konopi
W przypadku płatności związanych z produkcją roślinną ministerstwo planuje w 2027:
- buraki cukrowe – 300,75 euro/ha,
- chmiel – 440,51 euro/ha,
- len – 102,75 euro/ha,
- konopie włókniste – 29,81 euro/ha.
Pomidory, truskawki i ziemniaki skrobiowe
Znacznie wyższe kwotowo są stawki dla części produkcji specjalistycznej:
- pomidory – 550 euro/ha,
- truskawki – 274,53 euro/ha,
- ziemniaki skrobiowe – 387,32 euro/ha.
Dopłaty do roślin pastewnych i strączkowych
Planowane płatności związane z produkcją mają wynosić za 2027:
- rośliny pastewne – 104,61 euro/ha,
- rośliny strączkowe na ziarno – 209,95 euro/ha.
Stawki dopłat w 2027 r. na poziomie z 2026 roku
Z dokumentu wynika więc, że ministerstwo nie chce dopuścić do zapowiadanego wcześniej spadku poziomu dopłat w ostatnim roku obecnej perspektywy WPR. Dzięki dodatkowym 396 mln euro stawki w kampanii 2027 mają zostać podniesione względem wcześniejszych założeń i w praktyce utrzymane na poziomie zbliżonym do kampanii 2026. Zmiana będzie dotyczyła wyłącznie kampanii 2027 r.
Jakie zmiany w ekoschematach w 2027 r.?
Na tym etapie są to jednak stawki planowane w Planie Strategicznym, a nie ostateczne kwoty przeliczone na złote, które ARiMR wypłaci rolnikom. Poza tym należy pamiętać, że równolegle z propozycją utrzymania stawek dopłat na poziomie z 2026 r. resort rolnictwa zaproponował również istotne zmiany w ekoschematach, które miałyby obowiązywać już od kampanii 2027.
Projekt zakłada rezygnację z praktyki wymieszania słomy z glebą w ekoschemacie „Rolnictwo węglowe” oraz całkowitą likwidację ekoschematu „Integrowana produkcja roślin”. Ministerstwo chce także obniżyć punktację za praktyki stosowania płynnych nawozów naturalnych metodami innymi niż rozbryzgowe oraz uproszczone systemy uprawy. Dodatkowo proponuje wprowadzenie degresywności płatności w wariancie „Dobrostan tuczników dla tuczników uczestniczących w krajowych systemach jakości” – wsparcie byłoby obniżane w gospodarstwach utrzymujących powyżej 100 DJP, a powyżej 150 DJP zostałoby całkowicie wyłączone. Jednocześnie resort chce uruchomić nowy ekoschemat „Niskoemisyjna produkcja bydła”. O planowanych zmianach pisaliśmy na naszych łamach. Więcej znajdziecie w jutrzejszym artykule.
Kamila Szałaj
