Po wakacjach ARiMR planuje przeprowadzić kilka naborów wniosków o pomoc finansową, o które to pieniądze rolnicy będą musieli – jeśli oczywiście uznają, że warto - wystąpić sami. W większości są to nabory, których założenia znane są już rolnikom z poprzednich lat. Chodzi tu o Inwestycje zapobiegające rozprzestrzenianiu się ASF, Dopłaty do składek ubezpieczenia zwierząt gospodarskich, Tworzenie i rozwój organizacji producentów i grup producentów rolnych, Inwestycje w gospodarstwach rolnych w zakresie OZE i poprawy efektywności energetycznej czy Interwencje w sektorze pszczelarskim. Jest też kilka propozycji dla „wiejskiego biznesu”, jak np. zaplanowany już na wrzesień br. nabór pn. Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości (dotacja) - poza gospodarstwem, oraz na październik: Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości (dotacja) - w gospodarstwie.
Zaplanowano też kilka naborów dedykowanych m.in. podmiotom świadczących usługi szkoleniowe i doradcze dla rolników, leśników i przedsiębiorców wiejskich oraz stricte samym doradcom. Kontynuowane będzie także (pośrednio) wsparcie, m.in. w zakresie infrastruktury na obszarach wiejskich, a tu nowością będzie możliwość uzyskania dofinansowania dla rozwoju koncepcji Smart Village.
Nabory ogłaszane przez ARiMR, rozpoczynające się we wrześniu:
- Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości (dotacja) - poza gospodarstwem: 1 września - 30 września 2026 r.
- Doskonalenie zawodowe rolników (moduł 2 Szkolenia profilowane dla rolników konkurs): 1 września - 1 października 2026 r.
- Kompleksowe doradztwo rolnicze (moduł 2 Doradztwo grupowe): 1 września - 2 października 2026 r.
- Inwestycje zapobiegające rozprzestrzenianiu się ASF: 2 września - 1 października 2026 r.
- Dopłaty do składek ubezpieczenia zwierząt gospodarskich: 14 września - 13 października 2026 r.
- Tworzenie i rozwój organizacji producentów i grup producentów rolnych: 24 września - 27 października 2026 r.
Tu warto zwrócić szczególną uwagę na ten pierwszy wymieniony nabór. Mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa oraz zorganizowane formy współpracy rolników (np. grupy producentów rolnych, spółdzielnie rolników) będą się mogły ubiegać się o dofinansowanie wynoszące od 100 tys. zł do nawet 10 mln zł na inwestycje w przetwórstwo i wprowadzanie do obrotu produktów rolnych. Wsparcie to ma w efekcie wzmocnić pozycję rynkową sektora MŚP na obszarach wiejskich (na rynkach lokalnych), wpłynąć na dywersyfikację i skracanie etapów łańcucha żywnościowego, a także promować współpracę w ramach łańcucha wartości poprzez obowiązek podpisywania umów na dostawy pomiędzy rolnikami a przemysłem przetwórczym.
W ramach tego naboru będzie można ubiegać się o dofinansowanie do budowy i modernizacji budynków produkcyjnych, magazynowych, silosów, a program zakłada także wsparcie do inwestycji wiązanych z OZE oraz cyfryzacją (systemy IT do zarządzania produkcją i magazynem).
Nabory ogłaszane przez ARiMR, rozpoczynające się w październiku
- Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości (dotacja) - w gospodarstwie: 1 października - 2 listopada 2026 r.
- Współpraca Grup Operacyjnych EPI - Realizacja operacji: 1 października - 2 listopada 2026 r.
- Inwestycje w gospodarstwach rolnych w zakresie OZE i poprawy efektywności energetycznej (obszary A, B i C): 5 października - 3 listopada 2026 r.
- Schemat I Pomoc Techniczna - Wsparcie wdrażania Planu Strategicznego WPR oraz utworzenie i funkcjonowanie KSOW+: 6 października - 30 grudnia 2026 r.
- Schemat II Pomoc Techniczna - Wsparcie operacji realizowanych w ramach KSOW+: 6 października - 30 grudnia 2026 r.
- Inwestycje poprawiające dobrostan bydła i świń: 7 października - 6 listopada 2026 r.
- Promowanie, informowanie i marketing dotyczący żywności wytwarzanej w ramach systemów jakości żywności: 22 października - 7 grudnia 2026 r.
- Interwencje w sektorze pszczelarskim: 23 października - 27 listopada 2026 r.
Tu też warto zwrócić uwagę zwłaszcza na ten pierwszy wymieniony nabór wniosków o wsparcie: Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości (dotacja) - w gospodarstwie. Będzie to pierwszy taki „werbunek”, dedykowany gospodarstwom rozwijającym małe przetwórstwo, a o wsparcie będą mogli się ubiegać nie tylko rolnicy, którzy już prowadzą RHD, ale także osoby, które dopiero ją rozpoczynają. Główny cel tego naboru: wzmocnienie pozycji rynkowej rolników i mikroprzedsiębiorców, dywersyfikacja dochodów oraz skracanie łańcuchów dostaw żywności.
W ramach dedykowanych w tym obszarze środków, rozwijane ma być małe przetwórstwo w ramach rolniczego handlu detalicznego (RHD), sprzedaż bezpośrednia i działalność marginalna, lokalna i ograniczona (MOL)). Pomoc ma być udzielana w formie ryczałtu. Dotacje - w zależności od wielkości operacji – w wysokości nie większej niż: 30 000 zł lub 60 000 zł lub 120 000 zł mają pomóc rolnikom w tworzeniu krótkich łańcuchów dostaw oraz uzyskiwaniu wyższej marży poprzez samodzielne przetwarzanie surowców. Wysokość pomocy może sięgnąć maksymalnie 65 proc. kosztów operacji, a wsparcie przewidziane jest na operacje dotyczące przetwarzania lub sprzedaży/zbywania produktów rolnych, z wyłączeniem produktów rybołówstwa i akwakultury lub wytwarzania z produktów rolnych produktów nierolnych. Refundacja (dla mikroprzedsiębiorców kontynuujących działalność/MOL) to: zwrot do 50% kosztów kwalifikowalnych, maksymalna kwota pomocy: 500 000 zł, minimalna kwota pomocy: 10 000 zł. Co ważne w tym przypadku, inwestycji w ramach tego naboru nie będzie można połączyć z innymi środkami publicznymi, np. z wcześniejszego, podobnego programu w ramach KPO.
Wsparcie w ramach tego programu obejmuje inwestycje w przetwarzanie i sprzedaż produktów rolnych, m.in.:
✔ budowę, rozbudowę lub modernizację budynków przetwórczych i magazynowych
✔ zakup nowych maszyn i urządzeń do przetwarzania, pakowania i magazynowania
✔ wyposażenie chłodni, mroźni, komór przechowalniczych
✔ instalacje OZE na potrzeby przetwórstwa (PV, pompy ciepła, magazyny energii)
✔ systemy IT, sprzedaż internetową, e-commerce
✔ wdrażanie systemów jakości i innowacyjnych technologii
Wyłączone jest natomiast wsparcie produkcji podstawowej oraz sprzedaży produktów nieprzetworzonych.
Odnośnie programu: Promowanie, informowanie i marketing dotyczący żywności wytwarzanej w ramach systemów jakości żywności – warto zaznaczyć, że jest to wsparcie dedykowane grupom producentów lub organizacjom producentów, które zrzeszają rolników wytwarzających produkty w uznanych systemach jakości (systemach unijnych - Chroniona Nazwa Pochodzenia (ChNP), Chronione Oznaczenie Geograficzne (ChOG), Gwarantowana Tradycyjna Specjalność (GTS), Rolnictwo Ekologiczne oraz systemach krajowych: np. Jakość Tradycja, PQS (wieprzowina), QAFP (drób, wieprzowina, wędliny), QMP (wołowina). Refundacja obejmuje do 70% kosztów netto działań informacyjnych i promocyjnych
Celem programu Inwestycje poprawiające dobrostan bydła i świń, jest zapewnienie zwierzętom lepszych warunków bytowych, co przekłada się na ich zdrowotność i jakość produkcji. Dotacja przeznaczona na zmiany w budynkach inwentarskich, które wykraczają poza obowiązkowe normy prawne. Dofinansowanie wynosi maksymalnie 150 000 zł na gospodarstwo w całym okresie 2023–2027.
Nabory ogłaszane przez ARiMR, rozpoczynające się w listopadzie
- Rozwój współpracy producentów w ramach systemów jakości żywności: 5 listopada - 10 grudnia 2026 r.
- Doskonalenie zawodowe kadr doradczych (moduł 2 Szkolenia profilowane): 5 listopada – 7 grudnia 2026 r.
- Wsparcie gospodarstw demonstracyjnych (moduł 2 Wzmocnienie bazy gospodarstw demonstracyjnych): 16 listopada – 15 grudnia 2026 r.
- Doskonalenie zawodowe kadr doradczych (moduł 5 Praktyki zawodowe dla doradców rolniczych): 30 listopada – 30 grudnia 2026 r.
Przypomnijmy, Rozwój współpracy producentów w ramach systemów jakości żywności w ramach PS dla WPR 2023–2027 ma wspierać rolników i przetwórców tworzących grupy. Udzielana pomoc finansowa ma ułatwić promocję, logistykę oraz wspólne wprowadzanie na rynek certyfikowanych produktów wysokiej jakości. Kwota dotacji w ryczałcie to nawet 100 000 zł, z poziom dofinansowania wynosi do 100% kosztów kwalifikowalnych.
NABORY CIĄGŁE prowadzone przez banki współpracujące z BGK
- Inwestycje w gospodarstwach rolnych zwiększające konkurencyjność (Instrumenty finansowe) - nabór ciągły od 1 marca 2024 r.
- Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości (Instrumenty finansowe) - w gospodarstwie - nabór ciągły od 1 marca 2024 r.
- Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości (Instrumenty finansowe) - poza gospodarstwem - nabór ciągły od 1 marca 2024 r.
- Rozwój usług na rzecz rolnictwa i leśnictwa (instrumenty finansowe) - nabór ciągły od 2 stycznia 2025 r.
Warto tu zaznaczyć, że w przypadku tych czterech interwencji pomoc oferowana jest przez Bank Gospodarstwa Krajowego w formie gwarancji Agromax. Pomoc oferowana jest w formie bezpłatnych gwarancji oraz dotacji na spłatę odsetek do kredytów komercyjnych w zakresie interwencji wdrażanych w ramach instrumentów finansowych. ARiMR nie prowadzi naborów wniosków w tym zakresie. Oferta udzielenia gwarancji oraz dotacji na spłatę odsetek jest opublikowana pod adresem: https://www.bgk.pl/male-i-srednie-przedsiebiorstwa/zabezpieczenie-finansowania/gwarancja-agromax/
Nabory ogłaszane przez samorządy województw i LGD
- LEADER Zarządzanie LSR - nabory ogłaszane przez SW - możliwość od 15 marca 2024 r.
- Scalanie gruntów wraz z zagospodarowaniem poscaleniowych - możliwość od 30 sierpnia 2024 r.
- LEADER/RLKS - Wdrażanie LSR - możliwość od 18 listopada 2024 r.
- Infrastruktura na obszarach wiejskich - przydomowe oczyszczalnie ścieków - możliwość od 23 czerwca 2025 r.
- Infrastruktura na obszarach wiejskich - Smart Village - możliwość od września 2026 r.
Nabory dla poniższych interwencji zostały przesunięte na 2027 r.:
Jak wynika z uaktualnionego przez ARiMR harmonogramu naboru wniosków w 2026 r. – kilka z nich zostało przesuniętych na kolejny rok. I tak, chodzi o:
- Usługi doradcze i pomoc techniczna,
- Szkolenia, w tym coaching i wymiana najlepszych praktyk,
- Dofinansowanie Funduszy Wzajemnościowych.
Fundusze wzajemnościowe w rolnictwie to niezarobkowe organizacje tworzone przez producentów rolnych w celu wspólnego ubezpieczania się i ochrony przed stratami wywołanymi przez zjawiska losowe, takie jak zła pogoda czy choroby zwierząt i upraw. Działają one na zasadzie wzajemnej pomocy, a nie zysku. Celem interwencji przewidzianej w PS dla WPR 2023-2027 jest dofinansowanie tworzenia takich funduszy wzajemnościowych oraz przez pierwsze trzy lata ich działalności częściowej refundacji wypłaconych odszkodowań z tytułu szkód w produkcji spowodowanych wystąpieniem niekorzystnych zjawisk klimatycznych, chorób zwierząt lub roślin, inwazji szkodników lub straty spowodowane przez działanie podjęte w celu zwalczania lub powstrzymania choroby roślin lub szkodników lub skutku incydentu środowiskowego.
Zgodnie z założeniami, to nowe rozwiązanie miałoby w efekcie przede wszystkim obniżyć koszty ubezpieczenia produkcji rolnej przed ryzykiem. Ale – jak się okazuje – rolnicy jeszcze trochę będą musieli poczekać na te efekty.
Agnieszka Kozłowska
