Wsparcie na małą retencję w Małopolsce
Rusza nabór wniosków na zbiorniki wodne dla rolników – jak podaje Małopolska Izba Rolnicza, Zarząd Województwa Małopolskiego ogłosił nabór wniosków na budowę i renowację zbiorników służących małej retencji. Rolnicy i właściciele gruntów mogą otrzymać nawet 50 tys. zł wsparcia, które pomoże przeciwdziałać skutkom suszy i lokalnych podtopień. O dofinansowanie mogą starać się podmioty będące właścicielami gruntów, na których zlokalizowany jest lub ma powstać zbiornik wodny. Wsparcie dotyczy wyłącznie obiektów służących potrzebom rolnictwa i ochronie wartości użytkowej gruntów rolnych. Z programu wyłączona jest budowa i renowacja stawów rybnych.
Dotacja na budowę lub renowację zbiorników małej retencji może wynieść maksymalnie 50 000 zł, przy czym:
- dofinansowanie pokryje do 80% kosztów kwalifikowanych,
- wsparciem objęte są zbiorniki o powierzchni od 100 m² do 10 000 m².
Retencja kluczowa dla rolnictwa
Małopolska w ostatnich latach zmaga się zarówno z suszami, jak i lokalnymi podtopieniami. Inwestycje w małą retencję mają pomóc w regulacji stosunków wodnych w glebie, zwiększeniu dostępności wody dla upraw oraz poprawie bezpieczeństwa przeciwpowodziowego na obszarach wiejskich.
W 2026 roku nabór będzie prowadzony wyjątkowo krótko. Wnioski można składać od 2 do 30 stycznia 2026 roku. W przypadku wysyłki pocztą decyduje data stempla pocztowego. Dokumenty złożone po 30 stycznia 2026 r. nie będą rozpatrywane. Zarząd Województwa Małopolskiego przyjął nowe zasady rozdysponowania środków. Zmieniły się m.in. formularze wniosków i zasady przyznawania pomocy de minimis w rolnictwie. Wnioski należy przygotować wyłącznie na aktualnych formularzach i złożyć je pocztą lub osobiście w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Małopolskiego w Krakowie, w Agendach Zamiejscowych UMWM, elektronicznie przez ePUAP: /947ts6aydy/SkrytkaESP lub na adres do doręczeń elektronicznych: AE:PL-57745-81816-GUCTD-28.
Do wniosku należy dołączyć wszystkie wymagane przepisami dokumenty, w tym m.in.
- decyzje wynikające z prawa wodnego i budowlanego,
- zgody środowiskowe, jeśli są wymagane.
Ostateczny podział środków nastąpi w drodze uchwały Zarządu Województwa Małopolskiego. Dla rolników z Małopolski to jedna z kluczowych form wsparcia inwestycji, które realnie zwiększają odporność gospodarstw na zmiany klimatu.
Kujawsko-Pomorskie: wsparcie na zbiorniki wodne i poprawę jakości gruntów rolnych
Rolnicy z województwa kujawsko-pomorskiego mogą ubiegać się o dofinansowanie inwestycji związanych m.in. z budową i modernizacją zbiorników wodnych. Samorząd województwa przeznacza środki na zadania z zakresu ochrony, rekultywacji i poprawy jakości gruntów rolnych, finansowane z opłat za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej. Dofinansowanie z budżetu województwa jest realizowane na podstawie art. 22c ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Przepisy te umożliwiają przeznaczenie środków budżetu województwa – pochodzących z należności i opłat za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji – na działania służące ochronie i poprawie ich jakości.
W praktyce oznacza to możliwość współfinansowania inwestycji ważnych z punktu widzenia gospodarki wodnej i rolnictwa, w tym także zbiorników wodnych pełniących funkcję małej retencji.
Zobacz także: Kredyty preferencyjne dla rolników znikają w sekundę: BGK wyjaśnia jak dzieli się pula pieniędzy na dopłaty
Dofinansowanie dotyczy zadań z zakresu:
- ochrony gruntów rolnych,
- rekultywacji terenów zdegradowanych,
- poprawy jakości i wartości użytkowej gruntów,
- regulacji stosunków wodnych na gruntach rolnych.
Wśród takich inwestycji mieszczą się m.in. zbiorniki wodne, które mogą ograniczać skutki suszy, poprawiać uwilgotnienie gleb i zwiększać bezpieczeństwo produkcji rolnej.
Regulamin naboru już obowiązuje
Podstawą przydzielania środków jest uchwała Zarządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego z 23 października 2024 r. (Nr 23/1174/24). Dokument ten określa:
- zasady naboru i rozpatrywania wniosków,
- kryteria wyboru zadań do dofinansowania,
- sposób rozliczania inwestycji współfinansowanych z budżetu województwa.
To właśnie do tego regulaminu muszą dostosować się rolnicy i inne podmioty zainteresowane uzyskaniem wsparcia.
Województwo kujawsko-pomorskie, podobnie jak wiele regionów kraju, coraz częściej zmaga się z deficytem wody i niekorzystnymi zjawiskami pogodowymi. Inwestycje w małą retencję i poprawę jakości gruntów rolnych mają pomóc w stabilizacji warunków produkcji oraz ograniczeniu strat w gospodarstwach. Samorząd zachęca do śledzenia informacji o naborach i przygotowania dokumentacji zgodnie z obowiązującym regulaminem.
Wielkopolska: dotacje na budowę i renowację zbiorników wodnych dla rolników
Rolnicy i właściciele gruntów w Wielkopolsce także mogą ubiegać się o wsparcie finansowe na budowę i renowację zbiorników wodnych służących małej retencji. Dofinansowanie pochodzi z budżetu Województwa Wielkopolskiego i ma pomóc w poprawie gospodarki wodnej na gruntach rolnych.
Dotacje są przyznawane w ramach podziału środków budżetu Województwa Wielkopolskiego przeznaczonych na prace związane z ochroną, rekultywacją i poprawą jakości gruntów rolnych. Podstawą prawną jest ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz uchwała Zarządu Województwa Wielkopolskiego nr 2566/2025 z 10 października 2025 r.
Wśród zadań objętych wsparciem znalazła się budowa i renowacja zbiorników wodnych służących małej retencji, które mają kluczowe znaczenie w ograniczaniu skutków suszy i poprawie uwilgotnienia gleb.
O środki mogą wnioskować podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości, na której planowana jest inwestycja. Warunkiem jest m.in.
- posiadanie nie więcej niż 30 ha zbiorników wodnych małej retencji,
- niekorzystanie ze środków budżetu Województwa Wielkopolskiego na budowę lub renowację zbiorników wodnych w ciągu ostatnich 4 lat.
Do wniosku o dotację na zbiorniki wodne należy dołączyć m.in.
- kopię operatu wodnoprawnego lub – w przypadku renowacji – dokumentację projektowo-kosztorysową,
- ostateczną decyzję pozwolenia wodnoprawnego (jeśli jest wymagana),
- aktualną mapę ewidencyjną z zaznaczoną lokalizacją prac,
- wypis z rejestru gruntów,
- dokument potwierdzający tytuł prawny do nieruchomości,
- stosowne oświadczenia, w tym o niekorzystaniu z wcześniejszego wsparcia,
- w przypadku renowacji – opinię osoby z uprawnieniami melioracyjnymi potwierdzającą zasadność robót.
Zobacz także: KSeF obowiązkowy od 2026 r. Co muszą wiedzieć rolnicy i agrobiznes?
Wnioski o udzielenie dotacji należy składać do 30 listopada roku poprzedzającego rok budżetowy. Dokumenty przyjmuje Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego, Departament Gospodarki Mieniem. Ostateczny podział środków następuje na podstawie uchwały Zarządu lub Sejmiku Województwa Wielkopolskiego oraz po podpisaniu umów z beneficjentami.
Mała retencja w Polsce: dlaczego można pogubić się w gąszczu programów i urzędów?
Budowa i renowacja zbiorników wodnych służących małej retencji to dla rolników coraz ważniejsza inwestycja w dobie suszy i gwałtownych opadów. Problem w tym, że w skali kraju nie ma jednego, spójnego programu wsparcia – a znalezienie informacji o dostępnych dofinansowaniach bywa wyjątkowo trudne. Dzieje się tak, gdyż każde województwo rządzi się własnymi zasadami. Dofinansowania do małej retencji są najczęściej realizowane na poziomie regionalnym. Oznacza to, że:
- w jednym województwie funkcjonują dotacje z budżetu samorządu,
- w innym – wsparcie pojawia się tylko okresowo,
- są też regiony, w których podobnych naborów w ogóle się nie prowadzi.
Rolnik, który chce zbudować lub wyremontować zbiornik wodny, musi więc każdorazowo sprawdzać ofertę swojego urzędu marszałkowskiego.
Dodatkowym problemem jest rozproszenie kompetencji. Sprawami małej retencji zajmują się różne komórki urzędów, m.in. departamenty rolnictwa, departamenty ochrony środowiska, departamenty funduszy europejskich, jednostki odpowiedzialne za gospodarkę wodną. W praktyce oznacza to, że nawet w obrębie jednego urzędu marszałkowskiego trudno ustalić, kto faktycznie odpowiada za dane dofinansowanie.
Czasami samo dotarcie do właściwej informacji bywa dużym wyzwaniem. Telefony są często przełączane pomiędzy różnymi wydziałami, nierzadko bez efektu. Tak naprawdę rolnik musi samodzielnie „przedzierać się” przez urzędową strukturę. Okazuje się, że nie wszystkie urzędy marszałkowskie oferują wsparcie na małą retencję lub też nie znalazłam żadnej informacji, nie dotarłam do właściwych osób.
Szansa w programach LEADER
Alternatywą dla części gospodarstw mogą być programy realizowane w ramach podejścia LEADER. W lokalnych strategiach rozwoju, wdrażanych przez Lokalne Grupy Działania (LGD), budowa stawów czy zbiorników wodnych bywa uznawana za koszt kwalifikowalny, zwłaszcza:
- w kontekście dywersyfikacji źródeł dochodu,
- rozwoju działalności pozarolniczej,
- agroturystyki lub usług okołorolniczych.
Tu jednak również wiele zależy od zapisów konkretnej strategii LGD.
Źródło: MIR, Urzędy Marszałkowskie w Polsce
fot. Canva AI
