W miarę skuteczną i legalną ochronę przeciwko szkodnikom i chorobom można zapewnić właściwie tylko uprawom grochu. Doświadczenia wskazują jednak, że substancje zarejestrowane w tym gatunku skutecznie ograniczają zagrożenia także w innych strączkowych. Należy jednak pamiętać, że nie są to rozwiązania legalne.
Poniżej zamieszczamy tabele z rozwiązaniami zwalczania chorób i szkodników w grochu. W przypadku łubinu przeciwko chorobom można legalnie zastosować tylko preparat Gwarant 500 SC, podobnie w bobiku. Do zwalczania szkodników w bobiku można zastosować środki Bulldock 025 EC i Tekapo 025 EC (zawierają beta-cyflutrynę), w łubinie natomiast brak zarejestrowanych insektycydów.
Progi szkodliwości
W przypadku grochu nie określono jak dotąd obligatoryjnych progów szkodliwości chorób. Opierać się zatem należy na zaleceniach producentów fungicydów. W przypadku askochytozy zabieg nalistny należy wykonać na początku fazy kwitnienia grochu po pojawieniu się pierwszych objawów, a następnie w razie potrzeby co 7–10 dni. W przypadku mączniaka rzekomego również pierwsze objawy choroby na roślinach są sygnałem do zabiegu. Jak wynika z tabeli 1. żaden z fungicydów zarejestrowany do zwalczania tych dwóch chorób nie zwalczy "legalnie" rdzy oraz groźnego fuzaryjnego więdnięcia grochu. W ich przypadku pozostaje przerwa w uprawie strączkowych na tym samym polu na 5–6 lat, unikanie uprawy grochu na glebach ciężkich, podmokłych i zaskorupiających się oraz dokładne przyorywanie resztek pożniwnych.
Dla kilku szkodników grochu określono progi szkodliwości. Dla oprzędzików są to 2 chrząszcze/m kw. lub 10% roślin z uszkodzonymi liśćmi w fazie od wschodów do 2–3 liści. Próg szkodliwości mszyc określa się w fazie rozwoju kwiatów, a wynosi on 20% roślin z pojedynczymi mszycami. W przypadku pachówki strąkóweczki progiem jest jedno złoże jaj na roślinie w fazie formowania strąków.
W przypadku szkodników jedynie dla mszyc opracowano progi szkodliwości, a wynoszą one: 20% roślin z pojedynczymi mszycami lub 10% roślin z pierwszymi koloniami mszyc. Warto jednak lustrować plantacje w celu zaobserwowania pozostałych szkodników. Aktualne zalecenia mówią, że zabieg należy wykonać po pojawieniu się pierwszych owadów. Dla poszczególnych gatunków terminy obserwacji wyglądają następująco:
- oprzędziki – wschody i rozwój liści,
- mszyce – wzrost i kwitnienie,
- wciornastki – pąkowanie i kwitnienie,
- zmienik lucernowiec – pąkowanie i kwitnienie.
Najgroźniejszymi chorobami w bobiku są czekoladowa plamistość oraz askochytoza bobiku. Oprócz nich spore straty mogą wyrządzić także szara pleśń, rdza oraz zgorzel siewek i zgnilizna korzeni. Na roślinach wystąpić może także fuzaryjne więdnięcie. Nie wyznaczono jak dotąd progów szkodliwości chorób. Jak podaje jednak metodyka integrowanej ochrony bobiku termin zwalczania najważniejszych chorób przypada na okres kwitnienia roślin. Do dyspozycji jest chlorotalonil (Gwarant 500 SC) i iprodion (Rovral Aquaflo 500 SC).
W przypadku szkodników w bobiku najgroźniejsze są oprzędziki, strąkowiec bobowy, mszyce, wciornastki. Kwiaty mogą być także uszkadzane przez słodyszka rzepakowego. Dla bobiku zostały określone następujące progi szkodliwości szkodników:
- oprzędziki – 10% roślin z uszkodzonymi liśćmi w fazie od wschodów do 2–3 liści,
- mszyce – pojedyncze mszyce na 20% roślin początek kolonii na 10% roślin w fazie rozwoju kwiatów i kwitnienia,
- strąkowiec bobowy – 2 chrząszcze na 1 m kw. lub 1–2 chrząszcze na 50 roślinach.
Zabieg ich zwalczania wykonuje się w fazie od początku rozwoju kwiatów do rozwoju strąków.
jd
