StoryEditor

Szybki serwis kosiarki przed sezonem. Zobacz, czego nie warto pominąć

Kolejny sezon zbioru zielonek przed nami, ale póki jeszcze łąki nie są gotowe pod nóż, warto poświęcić chwilę na staranne przygotowanie kosiarki, by podczas sianokosów sprzęt spisywał się bezawaryjnie.

21.04.2026., 19:00h

Przed sezonem warto właściwie przygotować kosiarkę, by w czasie pracy na użytkach zielonych mieć spokojną głowę. Pamiętajmy, że w przypadku poważniejszych napraw jest jeszcze wystarczająco dużo czasu, by móc spokojnie przeprowadzić niezbędne czynności lub np. zamówić części zamienne, bo dostawy nawet skomplikowanych części trwają kilka dni.

Kosiarka to dość prosty sprzęt i dokładny przegląd nie zajmie dużo czasu. Nie można zapomnieć jednak o kilku kluczowych elementach. Większość użytkowników zawęża przedsezonowe przygotowanie maszyny do wymiany noży tnących i kontroli trzymaków nożowych, ale to nie wszystko. Trzeba pamiętać o kontroli poziomu oleju w przekładniach i jego okresowej wymianie.

Pilnuj wymiany oleju

image
Wymiana oleju w kosiarce dyskowej.
FOTO: Beba

W kosiarkach istotna jest okresowa wymiana oleju w listwie tnącej, o czym często się zapomina (ramka). Co prawda niektórzy producenci oferują bezobsługowe listwy tnące, jednak pamiętajmy, że regularna wymiana oleju pozwala na pozbycie się wszelkich opiłków, powstających podczas eksploatacji. Olej najlepiej wymieniać po całym dniu pracy. Wówczas jest on rozgrzany i wymiana przebiega sprawnie. Podczas przygotowania kosiarki nie można zapomnieć o wymianie oleju we wszystkich przekładniach. Zwróćcie uwagę, bo niektórzy producenci zalecają wypoziomowanie podzespołu i uzupełnienie oleju do wymaganego poziomu. Jeśli nie dysponujemy instrukcją obsługi, niepisana zasada mówi, że na każdy dysk wlewa się ok. 0,5 l oleju.

Olej do listwy tnącej – klucz do trwałości

Kosiarka dyskowa to jedna z najbardziej obciążonych maszyn w gospodarstwie. Pracuje w pyle, zmiennych temperaturach i pod ogromnym ciśnieniem mechanicznym. Aby listwa tnąca nie stała się kosztownym złomem po jednym sezonie, dobór środków smarnych nie może być dziełem przypadku.
Olej do listwy tnącej – klucz do trwałości

Listwa tnąca to system kół zębatych przekazujących napęd na kolejne dyski. Tutaj tarcie jest największe. Najczęściej stosuje się oleje przekładniowe klasy 80W-90 klasy GL5 lub 85W-140, takie jak Q8 T 55 80W-90; Q8 T 55 85W-140. Klasa jakościowa – tu standardem jest API GL-4 lub GL-5. Oleje GL-5 zawierają więcej dodatków EP (Extreme Pressure), które chronią zęby przekładni przed zatarciem pod dużym obciążeniem.

image
Cezary Malerowicz, Syntaco
FOTO: Syntaco

Trzeba jednak uważać, bo niektóre starsze konstrukcje z elementami z brązu/miedzi mogą wymagać klasy GL-4, gdyż dodatki w GL-5 bywają agresywne dla metali kolorowych, dlatego warto zastosować olej Q8 XG 80W-90 GL4/GL5. Zawsze należy sprawdzić instrukcję producenta (Krone, Kuhn czy Pöttinger mają tu swoje specyficzne wymogi).

Smarowanie wałów pędnych i przegubów (WOM)

Wał odbioru mocy (WOM) oraz przeguby krzyżowe wymagają smaru plastycznego, który nie zostanie "wyciśnięty" podczas pracy. Powinny to być smary litowe lub litowo-wapniowe, takie jak Q8 Rembrandt EP-2;Q8 Rubens WB/B Zazwyczaj stosuje się klasę jakości NLGI 2. W przypadku intensywnej pracy teleskopowe części wału oraz krzyżaki powinny być smarowane co 8–20 godzin pracy.

Przekładnia kątowa i wejściowa

To miejsce, gdzie napęd z ciągnika trafia do maszyny. Często pracuje w wyższych temperaturach niż sama listwa. Stosuje się tu zazwyczaj taki sam olej, jak do listwy (80W-90), jednak warto monitorować jego poziom częściej, gdyż wyciek z górnej przekładni może szybko doprowadzić do spalenia kół zębatych.

W listwie oraz przekładniach nie należy przesadzać z nadmiarem oleju. Najczęściej stosuje się olej przekładniowy SAE 90, który kosztuje ok. 35 zł/l brutto.

Noże i trzymaki

Większość użytkowników sprowadza przygotowanie kosiarki do wymiany noży tnących i to wszystko. W przypadku maszyn dyskowych koniecznie trzeba przyjrzeć się także trzymakom nożowym oraz śrubom mocującym. Pamiętajmy, że wymiana trzymaków wiąże się z koniecznością demontażu dysku, co może być pracochłonne.

Przestrzegamy także przed ostrzeniem noży i ponownym montażem na dysku. Jest to niedopuszczalne! Elementy kosiarki wirują z ogromnymi prędkościami, a samodzielnie ostrzone noże sprawiają, że dysk nie jest właściwie wyważony, co może później skutkować uszkodzeniem łożyskowań dysków.

W modelach dyskowych warto przyjrzeć się także przeciwostrzom, zwłaszcza jeśli w poprzednim sezonie najechaliśmy maszyną na przeszkodę. W nowoczesnych kosiarkach element ten można łatwo demontować. W starszych detal ten był wspawany na stałe i jego wymiana jest uciążliwa.

Nie zwlekaj

Ważnym zaniedbaniem użytkowników jest akceptowanie nadmiernego zużycia dysków kosiarki – wyraźnie wytarta pokrywa. Pamiętajmy, że dyski w kosiarce obracają się naprzemiennie, więc jeśli w porę zauważymy nadmierne zużycie detali z jednej strony, możemy je zamienić miejscami na belce tnącej.

Właściciele kosiarek rotacyjnych również muszą dokładnie przyjrzeć się elementom roboczym. Nadmierne zużycie talerzy w okolicach trzymaków nożowych powoduje, że podczas pracy łatwo można zgubić nożyk. Na szczęście trzymaki można przekręcić w inne miejsce na talerzu. Pamiętajmy, że przekładając trzymaki na jednym bębnie, tę samą czynność trzeba wykonać na drugim elemencie.

image
Nóż w kosiarce dyskowej
FOTO: firmowe

Ważnym elementem okresowej kontroli kosiarki dyskowej jest ocena zużycia płoz. Element ten chroni belkę tnącą podczas pracy, więc warto przed sezonem wymienić zużyte detale, by podczas pracy nie uszkodzić listwy tnącej. Nie można zapomnieć o nasmarowaniu maszyny, zwłaszcza krzyżaków i osłon wałków napędowych. Jeśli maszyna wyposażona jest w kondycjoner, należy sprawdzić stan pasków klinowych oraz kondycję palców.

Na koniec pamiętajmy także o bezpieczeństwie własnym i osób postronnych. Elementy robocze kosiarki muszą być zabezpieczone za pomocą fartucha ochronnego. Nie można zapomnieć o kontroli stanu osłon wałów napędowych.

Jan Beba
Autor Artykułu:Jan Beba

Jan Beba - dziennikarz specjalizujący się w technice rolniczej, energii odnawialnej i budownictwie. Od 13 lat związany z redakcją top agrar Polska, od dwóch na stanowisku zastępcy redaktor naczelnej. Pracę dziennikarza łączy z prowadzeniem gospodarstwa rolnego w woj. wielkopolskim. Jest inicjatorem i autorem dziesiątek testów ciągników i maszyn rolniczych, artykułów poradnikowych, reportaży i komentarzy publikowanych na łamach top agrar Polska oraz topagrar.pl. Celem realizowanych testów maszyn rolniczych jest porównywanie technologii, funkcjonalności i ergonomii pracy. Autor w szczególności stawia na praktyczne ujęcie realizowanych testów, nierzadko łączonych z profesjonalnymi doświadczeniami polowymi, np. w siewie międzyplonów czy kukurydzy integrującymi technologie rolnictwa 4.0. W pracy badawczej regularnie korzysta ze wsparcia kadry naukowej Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Ważnym elementem przygotowywanych publikacji jest również analiza kosztów pracy maszyn i urządzeń w gospodarstwie. Pasją autora jest energetyka odnawialna, ze szczególnym uwzględnieniem biogazu. W relacjach z licznych reportaży z polskich i europejskich gospodarstw oraz konferencji prezentuje najlepsze praktyki wdrażania tej technologii w praktyce. Od wielu lat współorganizuje wiodące w kraju konferencje o tematyce rolniczej, m.in. Forum Rolników i Agrobiznesu, Forum Mleko, Seminarium OZE czy pokazy maszyn rolniczych z cyklu Żniwa i siew z top agrar i profi.
Kontakt: [email protected]

Pozostałe artykuły tego autora
Masz pytanie lub temat?Napisz do autora
POWRÓT DO STRONY GŁÓWNEJ
22. kwiecień 2026 15:02