Wysokość czynszu za wydzierżawione grunty nie powoduje zmniejszenia ani zawieszenia emerytury rolniczej z KRUS. Emeryt może uzyskiwać dodatkowe przychody, a ich wysokość nie stanowi podstawy do ograniczenia wypłaty tego świadczenia. Od 15 czerwca 2022 r. prowadzenie działalności rolniczej nie wpływa na wysokość emerytury rolniczej. Emeryci nie muszą zatem przekazywać gospodarstwa innej osobie ani oddawać go w dzierżawę, aby otrzymywać emeryturę w pełnej wysokości. Oznacza to, że samo podwyższenie czynszu, na przykład w związku ze zmianą warunków umowy dzierżawy, nie powinno skutkować obniżeniem emerytury rolniczej. Nie ma tu znaczenia, czy właściciel otrzymuje kilkaset złotych miesięcznie, czy znacznie wyższą kwotę.
Emeryt nie musi wydzierżawiać gospodarstwa, aby zachować pełną emeryturę
W przypadku emerytury rolniczej ważna jest zmiana przepisów, która weszła w życie 15 czerwca 2022 r. Od tego dnia prowadzenie działalności rolniczej nie wpływa na wysokość emerytury z KRUS. Oznacza to, że emeryt może nadal być właścicielem gospodarstwa i je prowadzić, a także uzyskiwać przychody z jego działalności. Nie ma więc obowiązku wydzierżawiania ziemi ani przekazywania gospodarstwa następcy tylko po to, aby otrzymywać pełną emeryturę.
Kiedy KRUS może zmniejszyć lub zawiesić świadczenie?
Trzeba odróżnić emeryturę rolniczą od renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy oraz renty rodzinnej. W przypadku tych rent obowiązują inne zasady. Dodatkowe przychody z działalności podlegającej ubezpieczeniu społecznemu mogą w określonych sytuacjach doprowadzić do zmniejszenia lub zawieszenia części świadczenia. Znaczenie mają wówczas między innymi rodzaj uzyskiwanego przychodu oraz jego wysokość. Jednocześnie sama działalność rolnicza nie wpływa na zmniejszenie lub zawieszenie renty na tych samych zasadach co przychody z pracy zarobkowej. Przy rencie rolniczej z tytułu niezdolności do pracy i rencie rodzinnej istotne może być natomiast to, czy świadczeniobiorca zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Dlatego osoba pobierająca rentę, a nie emeryturę, powinna sprawdzić zasady dotyczące konkretnego świadczenia, zanim podejmie decyzję o wydzierżawieniu gospodarstwa. W przypadku rent trzeba jednak odróżnić czynsz za ziemię od przychodów uzyskiwanych z pracy lub innej działalności objętej zasadami rozliczania dodatkowych zarobków.
Co wpływa na wysokość emerytury rolniczej?
Wysokość emerytury z KRUS nie jest uzależniona od czynszu uzyskiwanego za dzierżawę ziemi. Przy jej ustalaniu znaczenie mają przede wszystkim okresy ubezpieczenia i opłacania składek oraz zasady obliczania części składkowej i uzupełniającej świadczenia. KRUS wskazuje, że prawo do emerytury rolniczej przysługuje co do zasady osobie, która osiągnęła powszechny wiek emerytalny — 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn — oraz posiada co najmniej 25-letni okres ubezpieczenia emerytalno-rentowego, z uwzględnieniem okresów zaliczanych na podstawie przepisów.
Kiedy renta może zostać zmniejszona z powodu dodatkowych zarobków?
Obowiązują limity dodatkowego przychodu dla osób pobierających rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy lub rentę rodzinną. Progi są powiązane z przeciętnym wynagrodzeniem i zmieniają się co kwartał. Dotyczą one dodatkowych przychodów z określonych źródeł, np. zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub pozarolniczej działalności gospodarczej. Dochody z działalności rolniczej nie wpływają na zmniejszenie lub zawieszenie renty na tych zasadach.
Zobacz także: Czy komornik może zająć ciągnik rolnika za alimenty?
Kiedy KRUS zawiesi część renty za dalsze prowadzenie gospodarstwa?
Renta rolnicza składa się z dwóch części: składkowej i uzupełniającej. Jeśli rencista, który ukończył 18 lat, nadal prowadzi działalność rolniczą, KRUS może zawiesić wypłatę części uzupełniającej w całości lub w części. Nie chodzi wtedy o wysokość zarobków, lecz o spełnienie warunku zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej. KRUS uznaje co do zasady, że rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie są właścicielami, współwłaścicielami lub posiadaczami gospodarstwa rolnego przekraczającego 1 ha fizyczny lub 1 ha przeliczeniowy i nie prowadzą działu specjalnego produkcji rolnej. Istnieją jednak szczególne wyjątki.
Czy dzierżawa pozwala zachować pełną rentę?
Tak, ale umowa musi spełniać określone warunki. Według KRUS:
- przy rencie przyznanej na stałe umowę dzierżawy należy zawrzeć na co najmniej 10 lat;
- przy rencie okresowej umowa musi obowiązywać co najmniej przez okres, na jaki przyznano świadczenie;
- umowa musi być pisemna i potwierdzona przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego dla położenia gruntów;
- nie można wydzierżawić gruntów małżonkowi ani osobie pozostającej z rencistą we wspólnym gospodarstwie domowym, ani małżonkowi takiej osoby.
Jeżeli umowa zostanie prawidłowo zawarta, rencista może zachować własność ziemi i jednocześnie spełnić warunek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej. Nie musi więc sprzedawać gospodarstwa tylko po to, by uzyskać pełną wypłatę renty.
Źródło: KRUS
Fot. Sierszeńska
