Program „Czyste powietrze” działa od 2018 roku i jest w Polsce jednym z największych projektów wspierających termomodernizację domów jednorodzinnych. Pomaga sfinansować inwestycje, które mogą obniżyć rachunki za ogrzewanie i poprawić komfort mieszkania.
Dotychczas zawarto ponad 970 tys. umów i zrealizowano ponad 660 tys. inwestycji. Wypłacone dofinansowanie wyniosło łącznie prawie 22 mld zł.
Obecna odsłona programu ruszyła 31 marca 2025 roku. Przeznaczono na nią 10 mld zł ze środków Funduszu Modernizacyjnego, a realizacja odbywa się we współpracy z samorządami.
Na co można otrzymać dotację?
Dofinansowanie obejmuje m.in.:
- wymianę starego, nieefektywnego źródła ciepła na paliwo stałe, czyli tzw. kopciucha,
- modernizację instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej,
- ocieplenie budynku,
- wymianę okien i drzwi,
- montaż wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła, czyli rekuperacji,
- wykonanie audytu energetycznego,
- sporządzenie świadectwa charakterystyki energetycznej.
Zakres wsparcia i wysokość dotacji zależą od obowiązujących zasad programu oraz rodzaju planowanej inwestycji.
Nowe zasady wsparcia
20 lipca 2026 roku wprowadzono zmiany, które mają ułatwić dostęp do programu i usprawnić realizację inwestycji. Jedną z ważniejszych zmian jest rozszerzenie wyjątków od zasady, zgodnie z którą właściciel powinien posiadać nieruchomość przez co najmniej trzy lata przed złożeniem wniosku. Z dofinansowania mogą skorzystać również osoby, które posiadają nieruchomość od minimum roku i nabyły co najmniej 50% udziałów w drodze zakupu lub darowizny od rodziców albo dziadków. Wyjątek obejmuje także osoby, które nabyły nieruchomość przez zasiedzenie.
Kolejna zmiana dotyczy maksymalnych kwot dofinansowania na poszczególne rodzaje prac. Wybrane limity zwiększono o 10%. Dotyczy to m.in. ocieplenia ścian i innych przegród budowlanych, a także wymiany okien, drzwi zewnętrznych i bram garażowych.
Przy najwyższym poziomie dofinansowania można otrzymać maksymalnie:
- 275 zł/m² na ocieplenie ścian,
- 1320 zł/m² na wymianę okien,
- 2750 zł/m² na stolarkę drzwiową.
Warto pamiętać, że są to maksymalne stawki, a nie kwoty, które automatycznie przysługują każdemu wnioskodawcy.
Więcej czasu
Osoby korzystające z zaliczki mają teraz więcej czasu na realizację inwestycji. Termin wydłużono ze 120 do 180 dni. Z tego rozwiązania mogą skorzystać również osoby, które podpisały umowy w ramach naboru rozpoczętego 31 marca 2025 roku. W ich przypadku konieczne jest jednak wprowadzenie odpowiednich zmian do zawartej umowy.
Ułatwiono również sposób potwierdzania wykonania niektórych prac. Wcześniej dokument dotyczący trwałego odłączenia dotychczasowego źródła ciepła i dostosowania przewodów kominowych mógł wystawić wyłącznie mistrz kominiarski. Obecnie może to zrobić także osoba mająca odpowiednie uprawnienia budowlane. Zmiana ma usprawnić rozliczanie inwestycji i skrócić czas potrzebny na dopełnienie formalności.
Nowe zasady umożliwiają również beneficjentom korzystającym ze wsparcia operatorów przygotowywanie roboczych wersji wniosków w generatorze wniosków o dofinansowanie (GWD). Doprecyzowano także zasady dotyczące urządzeń znajdujących się na liście zielonych urządzeń i materiałów (ZUM) w dniu wystawienia faktury zaliczkowej.
Zmiany obejmują również źródła ogrzewania. W okresie przejściowym, który obowiązuje do końca 2026 r. w ramach programu można otrzymać dofinansowanie na ogrzewanie elektryczne inne niż pompy ciepła np. (piece akumulacyjne czy maty grzewcze). Od początku przyszłego roku dotacje na źródła eklektyczne zostaną ograniczone tylko do pomp ciepła. W programie wciąż będzie można otrzymać dofinansowanie np. na nowoczesne kotły na pellet. Program nie przewiduje wsparcia na kotły gazowe.
Audyt energetyczny i świadectwo
Mimo wprowadzonych zmian podstawowe zasady programu pozostają bez zmian. W dalszym ciągu wymagane jest wykonanie audytu energetycznego oraz posiadanie świadectwa charakterystyki energetycznej. Dlaczego to takie ważne?
Audyt energetyczny pomaga ustalić, co warto poprawić w domu i jest obowiązkowy przed rozpoczęciem inwestycji. To dokładne sprawdzenie budynku pod kątem tego, gdzie i w jaki sposób można ograniczyć zużycie energii. W dokumencie określa się zakres planowanych prac termomodernizacyjnych, ale też uwzględnia parametry techniczne i ekonomiczne. Pod uwagę brane są zarówno możliwe oszczędności energii, jak i koszty planowanej inwestycji.
Na podstawie audytu energetycznego wystawiony jest dokument DPAE (dokument podsumowujący audyt energetyczny), który jest wymagany jako załącznik do wniosku. Prawidłowe wykonanie audytu energetycznego powinno rozpocząć się od wizyty audytora w budynku. Właściciel powinien przekazać m.in. rachunki za ogrzewanie, podstawowe dane techniczne budynku oraz informacje dotyczące obecnego sposobu ogrzewania. Warto mieć na uwadze, że audyt sporządza osoba mająca uprawnienia do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej i znajdującą się w rejestrze osób uprawnionych.
Do programu wymagane jest też świadectwo charakterystyki energetycznej, które określa aktualny poziom energetyczny budynku w określonym stanie. Znajdziemy w nim m.in. informacje dotyczące: zapotrzebowania na energię użytkową, źródła ogrzewania, parametrów budynku itd. Co istotne, jedna osoba mająca odpowiednie uprawnienia może sporządzić zarówno audyt, jak i świadectwo charakterystyki.
Reszta bez zmian
Poza tym w nowej formie programu „Czyste powietrze” nadal obowiązują limity kosztów kwalifikowanych, system operatorów wspierających beneficjentów na kolejnych etapach inwestycji oraz zasada jeden beneficjent – jeden budynek. Operatorzy pomagają przejść przez cały proces od przygotowania i złożenia wniosku po realizację inwestycji i sprawdzenie dokumentacji potrzebnej do jej rozliczenia. Utrzymano również dotychczasowe kryteria dochodowe i poziomy dofinansowania. Wprowadzone zmiany mają ułatwić skorzystanie z dotacji, zwiększyć dostępne wsparcie na wybrane prace i usprawnić formalności.
Ile można otrzymać?
Wysokość dofinansowania zależy przede wszystkim od dochodów gospodarstwa domowego i rodzaju planowanych prac. Program przewiduje trzy poziomy wsparcia:
- podstawowy – do 40% kosztów kwalifikowanych, przeznaczony dla osób, których roczny dochód nie przekracza 135 tys. zł (11 250 zł/miesiąc);
- podwyższony – do 70% kosztów kwalifikowanych, dla gospodarstw domowych, w których miesięczny dochód na osobę nie przekracza 2250 zł w gospodarstwie wieloosobowym lub 3150 zł w jednoosobowym;
- najwyższy – do 100% kosztów kwalifikowanych, dla gospodarstw domowych spełniających niższe kryteria dochodowe: do 1300 zł na osobę w gospodarstwie wieloosobowym lub do 1800 zł w jednoosobowym, a także w określonych przypadkach związanych z pobieraniem zasiłków.
Przy kompleksowej termomodernizacji z montażem gruntowej pompy ciepła dofinansowanie może wynieść nawet 170 tys. zł. W przypadku pompy ciepła typu powietrze–woda maksymalna kwota wsparcia może sięgnąć 140,3 tys. zł netto. Trzeba jednak pamiętać, że dotacja nie pokrywa podatku VAT. Beneficjent musi więc uwzględnić go w swoim budżecie.
Z programu „Czyste Powietrze” mogą skorzystać rolnicy, na takich samych zasadach jak pozostałe osoby fizyczne. Należy jednak pamiętać, że próg dochodowy liczony jest przez GUS, gdzie przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego za 2025 rok wynosił 5479 zł rocznie.
Dla przykładu gospodarstwo o powierzchni 20 ha ma 109 580 zł dochodu przyjmowanego do obliczeń. Jeśli gospodarstwo domowe liczy 4 osoby, samo to źródło dochodu odpowiada 2282,92 zł miesięcznie na osobę. To zmniejsza szansę na skorzystanie z programu szczególnie średnim i większym gospodarstwom towarowym, w których wykazany dochód na podstawie posiadanej powierzchni ziemi będzie znacząco przekraczał poszczególne progi dochodów kwalifikujące się do wsparcia.
Nowoczesne rozwiązania
Współczesny rynek oferuje coraz więcej rozwiązań, które odpowiadają na potrzeby związane z poprawą efektywności energetycznej budynków. Producenci stolarki okiennej i drzwiowej, systemów przesuwnych oraz bram garażowych rozwijają produkty, które pomagają ograniczać straty ciepła, poprawiać szczelność budynku i zwiększać komfort jego użytkowania. To ważne elementy termomodernizacji, która obok wymiany źródła ciepła i ocieplenia przegród ma znaczenie dla zmniejszenia zapotrzebowania domu na energię.
Rozwiązania dostępne na rynku mogą wpisywać się w cele programu „Czyste powietrze”, jednak możliwość objęcia konkretnego produktu dofinansowaniem zależy od aktualnych zasad programu i spełnienia określonych wymagań technicznych. Dlatego przy wyborze materiałów warto zwracać uwagę nie tylko na ich wygląd czy cenę, ale przede wszystkim na parametry użytkowe, izolacyjność cieplną oraz prawidłowy montaż.
Duże, ale szczelne przeszklenia
Istotnym elementem poprawy efektywności energetycznej budynku jest stolarka okienna i drzwiowa. Istotnym wyzwaniem jest ich szczelność, bo dziś coraz więcej inwestorów decyduje się na duże przeszklenia. Większa powierzchnia szkła pozwala lepiej doświetlić wnętrza i otworzyć dom na ogród, ale jednocześnie wpływa na bilans energetyczny budynku.
Zimą odpowiednio zaprojektowana przegroda powinna ograniczać straty ciepła, natomiast latem zabezpieczać pomieszczenia przed nadmiernym nagrzewaniem. Dlatego przy projektowaniu pokaźnych przeszkleń znaczenie mają nie tylko parametry samego pakietu szybowego, ale również szczelność konstrukcji, sposób montażu, orientacja budynku względem stron świata oraz zastosowanie zewnętrznych osłon przeciwsłonecznych.
Przykładem rozwiązania łączącego duże powierzchnie szkła z wymaganiami nowoczesnego budownictwa jest system panoramicznych drzwi tarasowych MB-Skyline Type S firmy Aluprof. Konstrukcja z ukrytą ramą i smukłymi słupkami (25 mm w miejscu styku skrzydeł) pozwala uzyskać efekt niemal nieprzerwanego przeszklenia, a jednocześnie zapewnia odpowiednią szczelność i parametry cieplne. Skrzydła o wysokości do 4 m mogą ważyć nawet 750 kg. Przy tak dużych konstrukcjach równie ważne jak estetyka są odpowiednia szczelność, odprowadzanie wody, zlicowany z posadzką próg i prawidłowy montaż, które wpływają na komfort użytkowania przez cały rok.
System MB-Skyline Type S może współpracować z rozwiązaniami przeciwsłonecznymi Aluprof, m.in. screenami SkyRoll i żaluzjami fasadowymi SkyFlow. Ich zastosowanie pozwala ograniczać ilość promieniowania słonecznego docierającego do wnętrza, co ma szczególne znaczenie latem. Zastosowany system zerowego słupka pozwala prowadzić osłony po stronie zewnętrznej, co dodatkowo wzmacnia ochronę przed nadmiernym nasłonecznieniem.
Rozwiązania tego typu pokazują kierunek, w którym zmierza nowoczesne, ale energooszczędne budownictwo. Coraz większe znaczenie ma spojrzenie na budynek jako na system współpracujących ze sobą elementów – od źródła ciepła i izolacji, przez wentylację, aż po okna, drzwi i ochronę przeciwsłoneczną. Dzięki temu nawet duże przeszklenia mogą łączyć oczekiwany efekt architektoniczny z wymaganiami dotyczącymi efektywności energetycznej i komfortu mieszkańców.
Szczelne okna dachowe
Podczas termomodernizacji domu z poddaszem warto uwzględnić również stan i parametry okien dachowych. Ich konstrukcja ma znaczenie dla ograniczania strat ciepła, dostępu światła dziennego oraz komfortu akustycznego. W przypadku starszych budynków wymiana okien może być jednym z elementów szerszego planu poprawy efektywności energetycznej. Przykładem rozwiązania z tej kategorii jest linia okien dachowych Greenview firmy Fakro. W wybranych modelach zastosowano trzyszybowy pakiet P50 o grubości 44 mm. Podwyższony profil skrzydła umożliwia głębsze osadzenie pakietu szybowego, a technologia thermoPro wspiera parametry termoizolacyjne i trwałość konstrukcji. Zastosowane rozwiązania mają pomagać ograniczać straty ciepła, choć końcowy efekt zależy także od właściwego doboru okna, montażu i charakterystyki całego budynku.
Ważnym aspektem jest również komfort akustyczny. Pakiet P50 wykorzystuje rozwiązania ograniczające przenikanie hałasu z zewnątrz, co może mieć znaczenie szczególnie w domach położonych przy ruchliwych drogach lub w gęstej zabudowie. W zależności od modelu okna dostępne są również dodatkowe rozwiązania, takie jak nawiewnik ułatwiający dopływ świeżego powietrza. Warto sprawdzić konkretną konfigurację, ponieważ nie wszystkie elementy występują w każdym wariancie standardowo.
Okna Greenview są oferowane w wersjach drewnianych i PVC, dzięki czemu można dobrać materiał do warunków panujących na poddaszu oraz preferencji użytkowników. Przy wyborze należy uwzględnić przede wszystkim parametry techniczne konkretnego modelu, jego przeznaczenie i sposób montażu. W ramach termomodernizacji istotne jest nie tylko samo zastąpienie starego okna nowym, ale również zapewnienie szczelnego połączenia z dachem i ograniczenie ryzyka powstawania mostków termicznych.
Ciepłe drzwi i bramy
W termomodernizacji nie można pominąć drzwi wejściowych, które odpowiadają za znaczną część strat energii w starszych budynkach. Firma Wiśniowski w swojej ofercie ma m.in. drzwi aluminiowe Creo Art o wysokich właściwościach termoizolacyjnych. Konstrukcja opiera się na trójkomorowych profilach aluminiowych z przegrodą termiczną oraz nowym systemie uszczelek. W zależności od konfiguracji drzwi osiągają współczynnik przenikania ciepła nawet Ud = 0,8 W/m²K. Standardowe wyposażenie obejmuje automatyczny zamek trzypunktowy, automatyczne ryglowanie, potwierdzoną odporność na włamanie w klasie RC oraz rozwiązania podnoszące komfort użytkowania, np. możliwość integracji z systemami inteligentnego domu.
Gdy garaż znajduje się w bryle domu i sąsiaduje z ogrzewanymi pomieszczeniami, istotne znacznie ma również brama garażowa. Najwyższe parametry termoizolacyjne oferują bramy segmentowe Wiśniowski UniTherm oraz Prime. Oba systemy wykorzystują panele Innovo o grubości 60 mm, których współczynnik przenikania ciepła wynosi 0,33 W/m²K. Na wysoką efektywność energetyczną wpływają również uszczelki międzypanelowe, podwójne uszczelnienia obwodowe oraz rozwiązania ograniczające powstawanie mostków termicznych. Dzięki temu modele te są rekomendowane do domów energooszczędnych i pasywnych.
Dla inwestorów poszukujących rozwiązania o korzystniejszym budżecie przygotowano model UniPro, wyposażony w panel stalowy o grubości 40 mm. Brama spełnia wymagania programu „Czyste powietrze”, zachowując bardzo dobre parametry termoizolacyjne przy niższych kosztach inwestycji. Warto podkreślić, że nowoczesne bramy mogą być wyposażone w automatykę, umożliwiającą zdalne sterowanie oraz integrację z systemami smart home, co dodatkowo zwiększa komfort użytkowania budynku.
