StoryEditor

Białe końcówki liści i plamki na zbożu? To może być sygnał niedoboru

Białe końcówki liści i drobne plamki na zbożu to często pierwszy sygnał, że roślina ma problem z pobieraniem ważnych mikroskładników. Najważniejsze jest szybkie rozpoznanie objawów i decyzja, kiedy wykonać zabieg dolistny.

15.04.2026., 12:00h

Miedź to mikroelement zawsze najbardziej kojarzony ze zbożami. W tym roku przyda im się tym bardziej, bo po ociepleniu będą one intensywnie rosnąć, a bez miedzi łatwiej o ich wyleganie.

Zawartość miedzi w glebie wynosi od 1 do 180 mg/kg gleby, jednak najczęściej jest to 5–50 mg/kg. Jej ilość zależy od rodzaju gleby, a najwięcej może się jej znajdować w czarnoziemach, czarnych ziemiach i madach. Należy jednak pamiętać, że dostępność tego pierwiastka jest niewielka i zależy m.in. od zawartości materii organicznej i wilgotności samej gleby.

Znaczenie miedzi w odżywianiu zbóż

Miedź odgrywa ważną rolę w wielu procesach metabolicznych roślin:

  • udział w syntezie ligniny – związku wchodzącego w skład tkanki strukturalnej usztywniającej całe rośliny – źdźbła i pędy
  • udział w fotosyntezie – miedź wchodzi w skład enzymów utleniających
  • zabezpieczanie chlorofilu w liściach przed rozpadem, co przyczynia się do lepszego wykorzystania przez rośliny dwutlenku węgla
  • obniżanie zawartości azotanów w produktach roślinnych oraz udział w syntezie niektórych białek
  • odpowiada za powstawanie i żywotność pyłku.
image
niedobór miedzi
FOTO: archiwum redakcji

Objawy niedoboru miedzi na zbożach

  • młode liście są blade, jasnozielone, czasem z szarym odcieniem,
  • końcówki liści bieleją i zasychają,
  • liście mogą się zwijać i skręcać (tzw. „świński ogon”),
  • rośliny są wiotkie, cienkie, łatwo się pokładają,
  • słabsze krzewienie,
  • zahamowany wzrost,
  • puste kłosy lub słabo zaziarnione,
  • nierównomierne dojrzewanie,
  • kłosy mogą być zdeformowane.

Mangan - jakie ma zadanie?

Jednym z ważniejszych mikroelementów, który bierze udział w licznych procesach fizjologicznych, jest mangan. Stymuluje m.in. wzrost oraz aktywuje procesy enzymatyczne, a także usprawnia oddychanie i syntezę witaminy C, a także fotosyntezę. Dodatkowo jest najważniejszym katalizatorem w cyklu Krebsa.

Zobacz także: Fuzarioza kłosów: jakie mieszaniny fungicydów wybrać?

Do czego prowadzi niedobór manganu?

Jeżeli mamy do czynienia z niedoborem manganu, roślina może mieć problem z przyswajaniem dwutlenku węgla, a to przekłada się na zmniejszoną efektywność fotosyntezy. Mangan pozytywnie wpływa na trwałość chlorofilu, a przy jego niedoborze może dochodzić do rozpadu chlorofilu. Mangan również zapobiega gromadzeniu się nadmiaru azotanów, które w pewnych warunkach, mogą przekształcić się w azotyny, które są toksyczne. Mangan jest również pierwiastkiem, który pobierany jest w małych ilościach około 7 do 120 g/t plonu głównego oraz pobocznego.

image
niedobór manganu
FOTO: archiwum redakcji

Dostępność manganu dla roślin

Mangan to pierwiastek pobierany przez rośliny w stosunkowo małych ilościach od 7 do 120 g/t plonu głównego i pobocznego. Jego dostępność jest jednak limitowana przez następujące czynniki: 

  • podwyższone pH gleby, powyżej 6,
  • susza glebowa,
  • nadmierne rozluźnienie gleby.
  • Objawy niedoboru manganu

Objawy związane z niedoborem manganu, mogą się oczywiście różnić od rośliny, na której są obserwowane. Jednak najczęściej są to przebarwienia liści. Występuje cętkowata chloroza, żółkną blaszki liściowe, a między nerwami mogą pojawić się brunatne plamy.

Kiedy wykonać zabieg?

Po mroźnej zimie, zwłaszcza bez okrywy śnieżnej, zboża mogą wymagać dodatkowego wsparcia. W polskich glebach często brakuje mikroelementów, a ich podanie doglebowe bywa niewystarczające. Dlatego wiosną warto postawić na dokarmianie nalistne, szczególnie miedzią i manganem, pamiętając o odpowiednim terminie i dawkowaniu.

Więcej a artykule poniżej: 

image

Mikroelementy w zbożach wiosną. Kiedy i ile podać, by uniknąć strat?

Patrycja Bernat

Patrycja Bernat
Autor Artykułu:Patrycja Bernat
Pozostałe artykuły tego autora
Masz pytanie lub temat?Napisz do autora
POWRÓT DO STRONY GŁÓWNEJ
16. kwiecień 2026 10:02