StoryEditor

Sposób na mszyce w jęczmieniu

W ostatnich latach coraz większym zagrożeniem dla upraw jęczmienia staje się wirus żółtej karłowatości jęczmienia (BYDV), którego wektorem są mszyce. Dłuższe okresy ciepłej, jesiennej wegetacji sprzyjają rozwojowi populacji mszyc, zwiększając ryzyko infekcji wirusem. Jest na to rozwiązanie – pierwsza odmiana jęczmienia hybrydowego firmy Syngenta z odpornością na wirusa BYDV.

27.06.2025., 08:00h

Wirus ten poraża wszystkie zboża, co obserwowaliśmy w 2015 r., ale jęczmień jest najwrażliwszy. Czynnikami sprzyjającymi porażeniu przez wirus BYDV są także m.in. wczesne siewy, łagodne zimy, brak zapraw neonikotynoidowych, zmniejszająca się lista substancji czynnych i insektycydów zarejestrowanych do zwalczania mszyc jesienią – szczególnie dotyczy to jęczmienia. Pamiętajmy, że częste stosowanie pyretroidów, które wykazują działanie kontaktowe oraz tzw. zielony most dla wirusa: kukurydza, trawy także sprzyjają presji mszyc. W niektórych regionach straty plonu spowodowane przez wirus BYDV mogą sięgać nawet ponad 30%, a w skrajnych przypadkach konieczne może być nawet zaoranie porażonej plantacji.

Pierwsza odmiana odporna na wirusa żółtej karłowatości jęczmienia

Wychodząc naprzeciw tym wyzwaniom, już od najbliższego sezonu w portfolio Syngenta dostępna będzie odmiana jęczmienia hybrydowego SY Zoomba – pierwsza odmiana z genem odporności (YD4) na wirus żółtej karłowatości. Jest to odmiana z grupy Hyvido Neo, które mieć będą właśnie ten gen. Cechować się będą odpornością na 3 podstawowe typy wirusa BYDV, dość powszechnie występujące w Polsce, tj. PAV, MAV i RPV, a dodatkowo także tolerancją na wirusa karłowatości pszenicy (WDV). SY Zoomba to pierwsza odmiana jęczmienia na rynku cechująca się odpornością, a nie tolerancją na wirusa żółtej karłowatości jęczmienia.

Hyvido Neo to rozwiązanie w zakresie hodowli roślin, dzięki któremu ograniczone zostanie ryzyko straty plonu w wyniku presji mszyc i wirusa żółtej karłowatości jęczmienia, ale co ważne – dzięki genowi odporności YD4 nie dochodzi do namnażania wirusa i rozprzestrzeniania na inne plantacje.

Jak działa mechanizm odporności?

Mechanizm odporności z jednej strony polega na działaniu odstraszającym mszyce przed wylądowaniem na roślinie, ponieważ gen YD4 emituje silnie odstraszające substancje lotne, które uniemożliwiają mszycom wybór żywiciela z genem YD4, co znacznie zmniejsza ryzyko przenoszenia infekcji. Mszyce nie tolerują zapachu żywiciela ozimego i odlatują. Z drugiej strony wykazuje także działanie zapobiegające żerowaniu mszyc. Nawet jeśli zainfekowane mszyce zmuszone zostaną do wylądowania na odmianie z genem YD4, w momencie przebicia liścia przez aparat kłująco-ssący mszycy następuje natychmiastowa reakcja żywiciela na wirus wykryty w ślinie mszycy. Eliminuje to także ryzyko przenoszenia wirusa. Co ważne, nawet jeśli mszyca wprowadzi wirusa do rośliny, proces jest zatrzymywany w odmianach odpornych, ponieważ komórki odpornościowe rośliny rozpoznają wirusa po jego wniknięciu, a komórki, w których wirus się zagnieździł, są eliminowane. W efekcie wirusy nie mają możliwości zdobycia składników odżywczych, a tym samym także ograniczone zostaje ich rozprzestrzenianie.

Jakie korzyści daje odporność na wirusa żółtej karłowatości i uprawa odmiany SY Zoomba? Przede wszystkim nie trzeba wykonywać jesienią zabiegu insektycydowego przeciwko mszycom w jęczmieniu. A jakich jeszcze korzyści z uprawy tej odmiany można oczekiwać? Obejrzyj koniecznie film!

Maria Walerowska
Autor Artykułu:Maria Walerowska

Dr Maria Walerowska – agronom i doradca praktyk, od wielu lat związana z redakcją „top agrar Polska”. Absolwentka Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu (dawniej Akademii Rolniczej na Wydziale Rolniczym) w Katedrze Łąkarstwa, gdzie także obroniła pracę doktorską. W 2006 r. rozpoczęła pracę na stanowisku dziennikarz/redaktor w dziale Uprawa w redakcji top agrar Polska. Obecnie redaktor naczelna czasopisma oraz kwartalnika Ziemniaki.
Jako redaktor naczelna „top agrar Polska” odpowiada za kierunek merytoryczny pisma, nadzór nad treściami oraz rozwój oferty dla nowoczesnych gospodarstw. Jest cenionym prelegentem konferencji i szkoleń dla rolników oraz doradców. Specjalizuje się w zagadnieniach związanych z szeroką pojętą agrotechniką roślin uprawnych, od uprawy gleby, przez nawożenie aż po ich ochronę. Z wykształcenia i zamiłowania zajmuje się także optymalizacją produkcji na użytkach zielonych. W swojej pracy łączy doświadczenie naukowe z praktyką polową. Pomysłodawczyni i autorka videobloga poradnika rolniczego: Pogotowie polowe top agrar Polska, w którym na bieżąco pokazuje sytuację na polach, omawia aktualne zagrożenia i proponuje praktyczne zalecenia dopasowane do warunków pogodowych i polowych.
Kontakt: [email protected]

Pozostałe artykuły tego autora
Masz pytanie lub temat?Napisz do autora
POWRÓT DO STRONY GŁÓWNEJ
03. maj 2026 13:15