Demografia w Polsce: większość gmin traci mieszkańców
Polska wchodzi w nową rzeczywistość demograficzną, w której kurczenie się wielu gmin nie jest już epizodem, lecz trwałym procesem. W ostatniej dekadzie mieszkańców traci 79% gmin wiejskich i miejsko-wiejskich, a w 2/3 gmin jednocześnie więcej osób umiera niż się rodzi oraz więcej wyjeżdża niż przybywa (patrz mapka). Rośnie też tylko co piąta gmina, głównie dzięki migracjom, a nie urodzeniom. Wzrost koncentruje się przede wszystkim w MOF (Miejski Obszar Funkcjonalny), jako efekt mobilności i suburbanizacji, natomiast spadki obejmują rozległe obszary Polski wschodniej, północnej i tereny poza strefami oddziaływania miast.
– Kurczenie się nie jest epizodem – to nowy stan równowagi demograficznej – podkreśla na portalu LinkedIn prof. Monika Stanny, dyrektor Instytutu Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk (IRWiR PAN). Jej zdaniem zamiast straszenia kryzysem i prób odwrócenia trendu jedną interwencją, potrzebna jest adaptacja: lepsze usługi, transport oraz współpraca między gminami.
– Rozwój w XXI wieku coraz rzadziej oznacza wzrost liczby mieszkańców, a coraz częściej zdolność do dobrego życia mimo ich mniejszej liczby – dodaje prof. Stanny.
Młodzi rolnicy w UE: wyraźny spadek i starzejące się gospodarstwa
Liczba młodych rolników w Unii Europejskiej też znacząco spadła w ostatnich latach. Według badania "Zmiana pokoleniowa w rolnictwie: analiza porównawcza przedsiębiorstw prowadzonych przez młodych rolników w wybranych krajach UE", zleconego przez Komisję Rolnictwa Parlamentu Europejskiego, liczba ta spadła z ok. 1,1 mln w 2016 roku do zaledwie 960 tys. w 2023 roku. W 2023 roku ok. 11% europejskich rolników miało mniej niż 40 lat, a ok. 1% mniej niż 25 lat (patrz rys. 1.).
Poniżej średniej unijnej byli Duńczycy, Irlandczycy, Grecy, Cypryjczycy, Portugalczycy i Rumuni. Najwyższy odsetek młodych gospodarzy – 25% – odnotowano w Austrii, a w Czechach, Francji, Luksemburgu, Polsce i Słowacji stanowili oni powyżej 20%. Największą grupę stanowią rolnicy w wieku od 40 do 64 lat, którzy prowadzą ok. 54% wszystkich gospodarstw.
