Przypomnijmy, w pierwszej połowie sierpnia br. rolniczą opinię publiczną zelektryzowała informacja o tym, że z uwagi na wzmożone ataki Rosji w obrębie Morza Czarnego, Kijów rozpoczął rozmowy z Polską i innymi państwami regionu o uruchomieniu nowych tras tranzytowych dla ukraińskich zbóż. PZPRZ wystosował w tym czasie list do ministra rolnictwa Stefana Krajewskiego, w którym prosił o wskazanie, jakie konkretne mechanizmy kontroli i zabezpieczenia zostaną zastosowane, aby produkty rolne z Ukrainy objęte tranzytem nie były kierowane na polski rynek ani wprowadzane do obrotu na terytorium Polski oraz aby zwiększenie skali tranzytu nie prowadziło do dodatkowej presji na ceny krajowego ziarna i pogorszenia możliwości jego sprzedaży przez polskich producentów.
Jak czytamy w odpowiedzi udzielonej przez resort rolnictwa (dopiero 9 września!), wychodzi na to, że resort rolnictwa wyciągnął wnioski z przeszłości, aby zapobiec „wyciekaniu” ziarna na rynek lokalny podczas tranzytu.
Polski rynek jest priorytetem dla MRiRW
- W pierwszej kolejności resort rolnictwa zapewnia, że priorytetem jest dążenie do zapewnienia stabilności krajowego rynku rolnego oraz ochrony interesów polskich producentów żywności – informuje na wstępie Joanna Trybus, dyrektor Departamentu Rynków Rolnych i Energii MRiRW.
Jak dalej tłumaczy, w Polsce bezterminowo obowiązuje krajowy zakaz importu wybranych produktów rolnych z Ukrainy, wprowadzony rozporządzeniem Ministra Rozwoju i Technologii z 15 września 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 1898). Zakaz ten obejmuje pszenicę, kukurydzę, nasiona rzepaku i słonecznika oraz wybrane produkty z ich przetwórstwa (otręby, śruty, makuchy, mąka pszenna). Zgodnie z ww. rozporządzeniem dozwolony jest jedynie tranzyt tych produktów przez terytorium RP.
- Towary objęte zakazem mogą wjechać do Polski wyłącznie w procedurze tranzytu realizowanej pod dozorem celnym, pod warunkiem, że tranzyt zakończy się w portach morskich w Gdańsku, Gdyni, Świnoujściu, Szczecinie lub Kołobrzegu lub poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, celem eksportu do krajów trzecich – podkreśla w odpowiedzi udzielonej PZPRZ dyr. Trybus.
System jest wystarczająco szczelny
Dyrektor Departamentu Rynków Rolnych i Energii MRiRW zapewnia też, że tranzyt produktów rolnych przez terytorium Polski jest nadzorowany przez Krajową Administrację Skarbową z wykorzystaniem systemu NCTS2. Funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej na przejściu granicznym weryfikują dokumenty handlowe, transportowe i kod taryfowy towaru. Towar jest kontrolowany zarówno pod względem dokumentacji, jak i zgodności przewożonego ładunku, wagi oraz w zależności od wskazań analizy ryzyka może być poddany kontroli z użyciem urządzeń RTG. Na środki transportu (zarówno samochody ciężarowe, jak i wagony kolejowe) są obowiązkowo nakładane zamknięcia celne (plomby). Plomby elektroniczne są sprzężone z modułem GPS KAS.
- System pozwala monitorować trasę przewozu i potwierdzić, że transport dotarł do zadeklarowanego miejsca przeznaczenia we wskazanych portach morskich lub do granicy zewnętrznej Polski, co eliminuje ryzyko wprowadzenia produktów zakazowych na polski rynek. Taki transport jest stale monitorowany przez KAS, a przewoźnik ma określony czas na pokonanie wyznaczonej trasy przez Polskę. Usunięcie towaru spod dozoru celnego może skutkować odpowiedzialnością karnoskarbową oraz powstaniem długu celnego – informuje Związek dyr. Trybus i dodaje, że wszystkie ww. procedury zostały wdrożone po to, aby zapewnić szczelny system tranzytu dla ukraińskich produktów objętych zakazem wwozu na nasz rynek oraz ochronę polskiego rynku.
Sytuacja w rejonie Morza Czarnego ma „korzystny” wpływ na polski rynek zbóż
Na koniec dyr. Trybus podkreśla, że sytuacja w rejonie Morza Czarnego ma „korzystny” wpływ m.in. na polski, zbożowy rynek.
- Ukraina jest dużym producentem i eksporterem zboża. Problemy logistyczne w Basenie Morza Czarnego spowodowały wzrost światowych cen zbóż oraz zwiększone zainteresowanie importerów zakupami pszenicy z krajów UE, w tym z Polski – napisała Joanna Trybus w odpowiedzi udzielonej PZPRZ.
Opr. A. Kozłowska
