Jak szybko działają nawozy azotowe? Porównanie form azotu w nawożeniu
Poszczególne nawozy azotowe mają różną szybkość działania, co jest wiedzą powszechną. Najwolniej będzie działał mocznik stabilizowany, którego raczej w tym roku zastosowanie raczej każdy by odradzał (przeczytaj o tym TUTAJ).
Najszybciej działające nawozy azotowe – azotanowa forma azotu w praktyce
Najszybszy efekt działania da azotanowa forma azotu. Znajdziemy ją w nawozach saletrzanych, np. saletrach czy saletrzakach. Po rozpuszczeniu się nawozu i przedostaniu się go w głąb gleby i do roztworu glebowego rośliny pobierają składnik niemal natychmiast. Podobnie szybkiego działania możemy się spodziewać po podaniu saletrzaku czy saletrosanów, zawierających dodatkowo siarkę. Za szybkie działanie odpowiedzialna jest azotanowa forma azotu, ale poza nią w tych nawozach znajduje się jeszcze forma amonowa składnika. Ta pobierana jest później albo bezpośrednio przez rośliny (nawet połowę całego azotu rośliny mogą pobrać w tej formie) albo po utlenieniu do formy azotanowej, co zwykle trwa kilka dni. Warunkiem jest oczywiście przedostanie się nawozu do profilu glebowego – wymagana wilgoć, a najlepiej opady.
Nawozy z azotem amonowym – kiedy zaczynają działać w glebie?
Wolniej działają nawozy zawierające formę amonową azotu, jak np. siarczan amonu, zawierający azot tylko w formie amonowej. W praktyce po jego zastosowaniu pobrania przez rośliny możemy się spodziewać po 5–10 dniach przy założeniu, że gleba jest wystarczająco wilgotna lub najlepiej, gdy spadnie deszcz.
Azot, potas, magnez czy siarka? Jaki nawozów podać pierwszy wiosną?
Mocznik stabilizowany – najwolniej działający nawóz azotowy
Najwolniejszym działaniem odznacza się mocznik stabilizowany (tylko taki można stosować doglebowo). Mocznik najpierw musi ulec hydrolizie do formy amonowej, a ta utlenieniu. W zależności od warunków trwa to 1–2 tygodnie. Stąd mocznik nie nadaje się do nawożenia, jeśli chcemy roślinie jak najszybciej dostarczyć azotu.
Mocznik działa dobrze w warunkach, kiedy mamy możliwość wjazdu w pole z azotem, np. w pierwszej dawce przed startem wegetacji roślin. to także dobry nawóz w nawożeniu np. kukurydzy czy ziemniaka, który w tych uprawach należy podać odpowiednio wcześnie, czyli przed siewem i sadzeniem i wymieszać z glebą. Mocznik nie sprawdzi się pogłównie w warunkach przesuszonej gleby i wyższych temperatur – mamy wtedy do czynienia z wysokimi stratami azotu, sięgającymi nawet 40% (niektóre źródła mówią nawet o 50%).
Jakie warunki zwiększają skuteczność nawozów azotowych wiosną?
Najlepsze warunki dla wszystkich nawozów stosowanych wiosną to wilgotna gleba i jej temperatura przynajmniej 8–10°C. Wtedy przy odpowiedniej wilgotności przemiany azotu są szybkie i rośliny mogą z niego korzystać. Jeszcze lepiej, jeśli po rozsianiu nawozu spadnie deszcz, przynajmniej kilkanaście mm – wtedy nawóz zostanie wpłukany w glebę.
Straty azotu wiosną – kiedy są największe i jak je ograniczyć
Tych właściwie chyba nie da się uniknąć, chyba że po nawożeniu spadnie deszcz. Generalnie jednak niestety można się ich spodziewać. Im chłodniej, tym wolniej zachodzą. Jeśli nawóz od razu się rozpuści i wniknie do gleby, to straty są minimalizowane. Niewielkich strat możemy się też spodziewać, jeśli nawóz leży na suchej glebie, a granule się nie rozpuszczają. Do takiego stanu jednak lepiej nie dopuszczać. Jeśli wtedy spadnie deszcz, to nawóz jest „uratowany”. Większych strat możemy się też spodziewać na glebach o wyższym pH.
Wpływ temperatury i wilgotności gleby na działanie nawozów azotowych
Generalnie nie mamy dużego pola do popisu, jeśli chodzi o wybór nawozu azotowego pod konkretne warunki na polu. Jeśli jest sucho i zimno, żaden nawóz się nie rozpuści i nie będzie działać. Jeśli jest mokro – może inaczej – wystarczająco wilgotno, to nawozy mają szansę się rozpuścić i wniknąć do gleby. W takich warunkach każdy się sprawdzi, ale ważny jest termin podania, np. okres potrzebny do przemian azotu, jak w przypadku mocznika.
Czy nawozy azotowe zakwaszają glebę? Wpływ azotu na pH gleby
Każdy nawóz azotowy zakwasza glebę. Wyraża się to w ekwiwalencie węglanu wapnia, który trzeba zastosować na neutralizację zakwaszającego działania 100 kg nawozu. W największym stopniu zakwasza:
- mocznik – potrzeba 334 kg CaCO3 na neutralizację 100 kg tego nawozu,
- saletra amonowa – 125 kg CaCO3,
- siarczan amonu – 86 kg CaCO3.
Który nawóz azotowy wybrać wiosną? Mocznik, saletra czy saletrzak
Mocznik – stosujemy, kiedy nie zależy nam na szybkim efekcie działania azotu, najlepiej mieszamy z glebą, nadaje się pod kukurydzę czy ziemniaki przed siewem i sadzeniem.
Saletrzak – nawóz również stosowany często przed siewem jarych gatunków, np. buraków cukrowych czy warzyw. Alternatywnie można zastosować zamiast saletry, bo to tak samo jak ona azotan amonu, zawiera po równo formy azotanowej i amonowej, ale obu nieco mniej od saletry, raczej poniżej 30%.
Saletra – stosujemy, kiedy zależy nam na szybkim działaniu azotu. Podstawowy nawóz wykorzystywany w pierwszej dawce wiosennej w oziminach. Dobrze się rozpuszcza i wnika w glebę, kiedy ta jest wilgotna.
