Reklama zniknie za 11 sekund

Topagrar.pl
Jesteś w strefie Premium
Strona główna>Artykuły>Uprawa>Aktualności branżowe>

Międzyplony i bilans azotu - wszystko co musisz wiedzieć

Obrazek

Międzyplony to nie tylko ochrona gleby przed erozją. Zobacz, jakie gatunki poprawiają zawartość azotu w glebie, które mobilizują inne składniki, jak potas czy fosfor, oraz kiedy wysiewać międzyplon dla najlepszego efektu?

Jacek Daleszyński13 czerwca 2022, 11:05

Załóżmy sytuację idealną, że gatunki wysiane w międzyplonie powschodzą szybko i równomiernie, zakorzenią się na różnej głębokości, zwiążą azot atmosferyczny i zmobilizują inne składniki pokarmowe, które znajdują się w glebie, a które z różnych powodów nie mogą być pobrane przez rośliny występujące w płodozmianie. Ponadto będą źródłem materii organicznej, która będzie podstawą do budowy próchnicy. Wtedy mamy też lepszą zdolność gleby do gromadzenia cennej wody. Które gatunki pozostawią po sobie najlepsze stanowisko, jeśli chodzi o dostępne składniki?

Korzenie najważniejsze

Aby funkcja zmobilizowania składników przez międzyplon w ogóle się powiodła, rośliny z mieszanki muszą wytworzyć porządny system korzeniowy. Dlatego też pod tym względem lepszym wyborem wydają się międzyplony ozime niż ścierniskowe, bo dłużej pozostają na polu i mają przynajmniej w teorii większą szansę na lepsze ukorzenienie się. I jedne, i drugie jednak, wysiane w kiepskich warunkach wilgotnościowych, mogą się w ogóle nie udać i nie spełnić swojej funkcji, bo też potrzebują wody.

Praktycy, specjalizujący się w uprawie międzyplonów przekonują, że pola z mieszanką roślin nie powinno się orać. Najważniejsze bowiem są korzenie, które stanowią naturalne wzmocnienie gleby, zwłaszcza tej słabszej i zapewniają optymalny stosunek wodno-powietrzny. Przeoranie międzyplonu niweczy cały wysiłek roślin, włożony w budowanie korzenia i gromadzenie w nim składników. Odchodzi się już bowiem od twierdzenia, że im większy międzyplon wyrasta, tym mamy więcej masy zielonej, z której tworzy się próchnica (rośliny nie powinny za bardzo wyrastać). Prawda jest najczęściej jednak taka, że ta materia się rozkłada i nic z niej nie zostaje dla gleby.

Azot przede wszystkim

Składnikiem, który najczęściej mobilizujemy dzięki międzyplonom, jest azot. Nie chodzi tylko o ten atmosferyczny, który zwiążą gatunki bobowate w brodawkach korzeniowych, ale też o azot, który znajduje się w glebie, a który nie został wykorzystany przez rośliny w plonie głównym. Efektywnie są w stanie zmagazynować go np. popularna w Polsce facelia czy też ramtil. Przyjmuje się, że w przypadku mieszanek zawierających te 2 gatunki magazynowanie azotu może wynieść 10 kg/ha na każde 10 cm odrostu roślin.

Poszczególne gatunki gromadzą różne ilości azotu. Prym wiodą oczywiście bobowate, które wiążą składnik dzięki bakteriom brodawkowym (więcej na ten temat od strony 86 w czerwcowym wydaniu TAP), ale rośliny z innych rodzin nie odstają pod tym względem (tab. 1.)

Dobrze prezentuje się facelia, słonecznik, czy np. rzodkiew. Uwielbiana przez rolników gorczyca nie musi stać na straconej pozycji, bo sama może zakumulować do 40 kg/ha N. Nie nadaje się jednak do każdego płodozmianu (tab. 2.).

Zwiążą fosfor i potas

Pod względem gromadzenia fosforu rekordzistką jest rzodkiew głęboko korzeniąca się. Może go zgromadzić do 22 kg/ha P2O5. Wysoko plasują się też ponownie facelia i słonecznik. Praktycy przekonują, że jeśli zakupiona mieszanka zmobilizuje 15 kg/ha fosforu, to dzięki temu zwraca się koszt jej zakupu. Jeśli chodzi o potas, to znów wybija się rzodkiew (nawet ponad 180 kg/ha K2O), słonecznik i facelia. Podobnie jest z magnezem czy wapniem. Dzieje się tak dlatego, że gatunki te wytwarzają silne systemy korzeniowe, sięgające do podglebia.

Jaki międzyplon wybrać?

Najlepiej, jeśli mieszanka składa się z przynajmniej 2–3 gatunków. Wtedy może efektywnie gromadzić składniki. Zawsze warto wybrać rzodkiew, jeśli nie uprawiamy rzepaku. Sprawdzi się facelia, słonecznik (nie w płodozmianie z rzepakiem), bobowate, w tym drobnonasienne (nie w zmianowaniu z nimi) i gatunki mniej popularne, jak len, sorgo, ramtil (olejarka), gryka czy kapusta abisyńska. Gotowe mieszanki nie są niestety tanie, bo np. uprawiany na nasiona ramtil może plonować na dać jedynie 200–300 kg/ha nasion. Mieszanki mogą kosztować od kilkudziesięciu do 400 zł/ha.

jd
fot. Daleszyński, Niekłań, agrarfoto



Picture of the author
Autor Artykułu:Jacek Daleszyński
Pozostałe artykuły tego autora

Masz pytanie lub temat?Napisz do autora

Ważne Tematy

Ważne Tematy

    • Produkty Agrasklep
  • Social Media
  • top agrar Polska
  • Profitehcnika
  • Tygodnik - rolniczy
  • Elita
  • Mleko24
  • Wiom
  • Sad Nowoczesny
  • Traktorpool
  • Agrarlex
  • Agrarpogoda
  • WH
  • Ogłoszenia agro
  • Smart wieś
  • Agrarsklep
  • Strona firmowa

Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o., ul. Metalowa 5, 60-118 Poznań. Akta rejestrowe przechowywane w Sądzie Rejonowym Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, VIII Wydziale Gospodarczym, KRS 0000101146, NIP 7780164903, REGON 630175513, kapitał zakładowy: 1.000.000 PLN.

Wszystkie prezentowane w ramach niniejszego portalu treści są własnością Polskiego Wydawnictwa Rolniczego Sp. z o.o., są zastrzeżone i chronione prawem autorskim, kopiowanie i dalsze rozpowszechnianie treści jest zabronione. (art. 25 ust. 1 pkt 1b ustawy z 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych)

Ważne Tematy

    • Produkty Agrasklep
  • Social Media
  • top agrar Polska
  • Profitehcnika
  • Tygodnik - rolniczy
  • Elita
  • Mleko24
  • Wiom
  • Sad Nowoczesny
  • Traktorpool
  • Agrarlex
  • Agrarpogoda
  • WH
  • Ogłoszenia agro
  • Smart wieś
  • Agrarsklep
  • Strona firmowa

Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o., ul. Metalowa 5, 60-118 Poznań. Akta rejestrowe przechowywane w Sądzie Rejonowym Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, VIII Wydziale Gospodarczym, KRS 0000101146, NIP 7780164903, REGON 630175513, kapitał zakładowy: 1.000.000 PLN.

Wszystkie prezentowane w ramach niniejszego portalu treści są własnością Polskiego Wydawnictwa Rolniczego Sp. z o.o., są zastrzeżone i chronione prawem autorskim, kopiowanie i dalsze rozpowszechnianie treści jest zabronione. (art. 25 ust. 1 pkt 1b ustawy z 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych)