W Höchst, na zachodnim krańcu Austrii, niedaleko Jeziora Bodeńskiego i granicy ze Szwajcarią, rodzina Gererów prowadzi gospodarstwo Heldernhof. Obok krów mlecznych utrzymuje dziś ponad sto bawołów wodnych. Ich mleko przerabia na sery i jogurty, a mięso sprzedaje bezpośrednio klientom oraz gastronomii. Jednym z najważniejszych produktów gospodarstwa stała się mozzarella.
Jedenaście lat wcześniej bawołów było tu zaledwie pięć. Bernd Gerer właśnie dołączał do rodzinnego gospodarstwa, a niskie ceny mleka skłaniały do zastanowienia się, co dalej.
Dlaczego do gospodarstwa sprowadzili bawoły?
Rodzina znała już produkcję mleka od podszewki. W latach 70. Dziadek Bernda, Wilfried Gerer, zrezygnował z warzywnictwa i zajął się chowem krów. Później gospodarstwo przejął ojciec Bernda, Helgar Gerer. Przebudował część obory uwięziowej na wolnostanowiskową. Syn miał więc do dyspozycji zaplecze i doświadczenie rodziny, ale szukał dla gospodarstwa nowego źródła przychodów.
Pod uwagę brali różne zwierzęta: alpaki, lamy, nawet wielbłądy. Jak Bernd wspominał w rozmowie z ORF, ostatecznie najlepiej pasowały im bawoły wodne. W okolicy nie brakowało podmokłych terenów, a gospodarz miał też pomysł na wykorzystanie mleka: chciał wytwarzać własną mozzarellę, zamiast pozostawiać ten rynek wyłącznie produktom sprowadzanym z Włoch.
W listopadzie 2015 r. do Heldernhof przyjechało pięć bawołów ze Szwajcarii. Kolejne zakupy powiększały stado, a jesienią następnego roku urodziły się pierwsze cielęta. Rodzina planowała wtedy utrzymywać docelowo 50–60 zwierząt.
Jak nauczyli się robić ser z bawolego mleka?
Zanim własna mozzarella trafiła do klientów, Gererowie zaczęli od mięsa. Pierwszy ubój przeprowadzili rok po sprowadzeniu bawołów. Dali ludziom spróbować produktu, który dla wielu był nowością, i stopniowo rozwijali sprzedaż.
Z mlekiem trzeba było nauczyć się pracować od początku. Wcześniej surowiec od krów odbierała mleczarnia. Teraz rodzina sama zajęła się jego przetwarzaniem. W ofercie pojawiły się jogurty, świeże sery i mozzarella, która sprawiła najwięcej trudności. Próby z mozzarellą trwały niemal dwa i pół miesiąca. Jak opowiadał Helgar na łamach „Vorarlberger Nachrichten”, trzeba było opanować odpowiednie wyrabianie masy serowej. Bez tego ser nie uzyskiwał właściwej struktury.
Pracy przybyło również w oborze. Bawoły lubiły błotne kąpiele, co przed dojem oznaczało codzienne mycie zwierząt. W 2019 r., kiedy rodzina opowiadała o tych początkach, z 35 utrzymywanych bawołów doiła pięć samic.
Dziś Gerer przetwarza mleko kilka razy w tygodniu. Obok mozzarelli i jogurtów wytwarza m.in. camembert. We wrześniu 2026 r. mówił ORF o rosnącym zainteresowaniu wyrobami z bawolego mleka. To mozzarella pozostaje jego najlepiej sprzedającym się produktem.
Przeczytaj również: Z krów mlecznych na bawoły wodne. Jak wygląda ich hodowla?
Czy bawoły zastąpiły krowy mleczne?
Wraz z rozwojem sprzedaży rosło stado. Bernd chciał jednak wykorzystać istniejące budynki. W 2022 r. wyjaśniał, że zamierza stopniowo ograniczać liczbę krów, aby zrobić miejsce dla bawołów bez powiększania obory.
Zmiana kierunku odbywała się stopniowo, a krowy mleczne nadal pozostały w gospodarstwie. W dostępnym opisie gospodarstwa zamieszczonym przez Gerera hodowca podaje 105 bawołów oraz około 25 krów mlecznych i przychówek. Rodzina sama produkuje siano, zajmuje się zwierzętami i prowadzi przetwórstwo. Do tej pracy szuka również praktykantów.
Jak znaleźli klientów na własne wyroby?
Samo powiększanie stada nie wystarczało. Bernd jeździł na wydarzenia, aby sprawdzić zainteresowanie produktami i dotrzeć do odbiorców. W tym czasie ojciec zajmował się pracą w gospodarstwie. Przy opracowywaniu wyrobów z mięsa pomagali miejscowi kucharze i zaprzyjaźnieni masarze.
Klientów przyciągało też położenie Heldernhof. Obok przebiega trasa rowerowa w stronę Szwajcarii, niedaleko działa camping. Jak opisywała austriacka gazeta „Die Presse”, po produkty zaglądali rowerzyści i wczasowicze, a stali odbiorcy przyjeżdżali również z innych części regionu.
Sprzedaż przez automaty stała się ważną częścią działalności gospodarstwa. Według relacji Gerera z września 2026 r. właśnie w automacie przy gospodarstwie sprzedaje większość mięsa. Dostarcza je także restauracjom i hotelom. Do gastronomii trafiają również sery – Hotel am See wymienia Heldernhof wśród dostawców mozzarelli bawolej i ricotty.
Kontakt z odbiorcami dawał rodzinie coś więcej niż kolejne zamówienia. Już w 2019 r. Helgar tak opisywał zmianę na łamach „Vorarlberger Nachrichten”:
- Kiedy produkujesz żywność, którą konsument docenia, praca znów daje radość.
Oprac. Maria Khamiuk
