W praktyce kwota diety może się znacznie różnić w zależności od miejscowości – zależy np. od wielkości gminy, liczby mieszkańców oraz zakresu obowiązków przypisanych sołtysowi.
Ile wynosi dieta sołtysa?
W większości gmin dieta sołtysa w 2026 roku mieści się w dość szerokim przedziale. W małych sołectwach może wynosić tylko kilkaset złotych miesięcznie, natomiast w większych – ponad tysiąc złotych, wszystko zależy od uchwały rady gminy. Niektóre samorządy przyznają także dodatkowe świadczenia, np. zwrot kosztów podróży służbowych, czy dodatki za doręczanie decyzji podatkowych.
Od czego zależy wysokość diety?
Najważniejszym czynnikiem jest uchwała rady gminy, która ustala wysokość i zasady wypłaty diety. Na kwotę wpływają także liczba mieszkańców sołectwa, wielkość budżetu gminy, zakres obowiązków sołtysa, udział w sesjach i komisjach rady gminy. W niektórych gminach dieta jest stała, a w innych może być pomniejszana, np. za nieobecności lub zwiększana za dodatkową aktywność.
Zobacz także: Sołtys z większą władzą i ochroną. Nowe przepisy wzmacniają wieś od 2026 roku
Dlaczego wynagrodzenie sołtysów tak się różni?
Duże różnice w zarobkach wynikają z faktu, że gminy mają pełną swobodę w ustalaniu wysokości diet. Dlatego w jednej gminie sołtys może otrzymywać np. 400 złotych miesięcznie, a w innej ponad tysiąc złotych. W wielu samorządach trwa obecnie dyskusja o podwyżkach diet, ponieważ sołtysi wykonują coraz więcej obowiązków – od organizacji zebrań wiejskich, przez współpracę z urzędem gminy, aż po koordynowanie inwestycji lokalnych.
Uchwała gminy a dieta sołtysa – przykłady
Np. Rada Gminy Lubartów przyjęła uchwałę określającą wysokość diet dla sołtysów oraz zasady zwrotu kosztów podróży służbowych, a nowe przepisy zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Województwa Lubelskiego. Regulują one zarówno wysokość miesięcznego ryczałtu, jak i dodatkowe premie za wykonywanie niektórych obowiązków. Sołtysi z tego terenu gminy otrzymują miesięczną zryczałtowaną dietę, której wysokość uzależniona jest od liczby mieszkańców w sołectwie. Podstawą do jej obliczenia jest tzw. kwota bazowa określona w ustawie budżetowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe.
Wysokość diety ustalono na poziomie:
- 18% kwoty bazowej – w sołectwach do 200 mieszkańców,
- 20% kwoty bazowej – w sołectwach liczących od 201 do 400 mieszkańców,
- 22% kwoty bazowej – w sołectwach od 401 do 600 mieszkańców,
- 24% kwoty bazowej – w sołectwach powyżej 600 mieszkańców.
Uchwała przewiduje również możliwość zwiększenia diety. Sołtys może otrzymać o 30 proc. wyższe wynagrodzenie, jeżeli do końca lutego doręczy co najmniej 70 proc. decyzji podatkowych mieszkańcom swojego sołectwa. Rozliczenie z doręczeń musi nastąpić do 15 marca. Podwyższona dieta obowiązuje przez rok – od 1 kwietnia do 31 marca kolejnego roku.
Temat wysokości diet sołtysów pojawia się także w innych samorządach. Jak wyjaśnia (w social mediach) radny gminy Gierałtowice Robert Szczudlak, dieta sołtysa jest ustalana uchwałą rady gminy i często odnosi się do tzw. kwoty bazowej określonej w ustawie budżetowej.
– Dieta sołtysa ustalana jest uchwałą Rady Gminy. Także jest odniesiona do "2,4-krotności kwoty bazowej…", wynoszącej w roku 2026 jak wyżej wskazywałem 4.644,62 zł, przy czym w obowiązującej uchwale ustalono, iż dieta wynosi 32% tej kwoty, co przekłada się na kwotę 1.486,28 zł – wyjaśnia radny.
Jak dodaje, obecnie trwają konsultacje dotyczące podniesienia tego wskaźnika do 40,6 proc. kwoty bazowej, co oznaczałoby wzrost diety do około 1.882,72 zł.
– Uzasadnienie podwyżki jest proste: dotychczas sołtysi roznosili decyzje podatkowe na podstawie umów zlecenia za wynagrodzeniem, lecz zostało to zakwestionowane przez nadzór finansowy (moim zdaniem niezasadnie). Jednak sołtysi nadal decyzje podatkowe będą roznosili, a że nie można im wypłacić wynagrodzenia na podstawie umowy cywilnoprawnej, to zaproponowano podniesienie im diet, co ma zrekompensować utratę zarobków – tłumaczy radny.
Zwraca on również uwagę na aspekt ekonomiczny. Doręczanie decyzji przez sołtysów jest dla gminy tańsze i bardziej skuteczne niż wysyłka pocztowa.
Zobacz także: Rok 2026 Międzynarodowym Rokiem Rolniczek. Czy kobiety w rolnictwie są coraz bardziej widoczne?
Dodatek dla byłych sołtysów w 2026 roku
Oprócz diet osoby, które pełniły funkcję sołtysa przez wiele lat, mogą otrzymywać także specjalne świadczenie pieniężne wypłacane przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Od 1 marca 2026 roku dodatek ten wynosi 373,67 zł miesięcznie po corocznej waloryzacji.
Świadczenie przysługuje osobom, które:
- osiągnęły wiek emerytalny (60 lat kobieta, 65 lat mężczyzna),
- pełniły funkcję sołtysa co najmniej 7 lat,
- nie były skazane za przestępstwa związane z pełnieniem tej funkcji.
Dodatek ten jest wypłacany dożywotnio i można go pobierać razem z emeryturą lub rentą.
fot. Canva AI
