Dobrze jest sprawdzić lokalne przepisy, bo kary mogą sięgać nawet 5 tys. zł.
„Kopciuch” do wymiany: regionalne uchwały
Informacja o „całkowitym zakazie palenia w piecach od 1 stycznia 2026 r.” nie jest w pełni prawdziwa. W Polsce nie wprowadzono jednego, ogólnokrajowego zakazu użytkowania pieców na paliwa stałe. Obowiązują natomiast uchwały antysmogowe przyjmowane osobno przez sejmiki województw. To one określają, do kiedy można używać tzw. kopciuchów, kotłów 3., 4. czy 5. klasy oraz kominków.
Dla mieszkańców wsi i gospodarstw rolnych oznacza to jedno: terminy i obowiązki trzeba sprawdzać lokalnie.
Gdzie od 2026 r. zakazy dotyczące "kopciuchów" będą najsurowsze?
W części województw 2026 rok faktycznie jest datą graniczną:
- Podkarpackie – od 1 stycznia 2026 r. obowiązuje zakaz użytkowania kotłów bezklasowych na węgiel i drewno. Kotły klasy 3. i 4. będzie można eksploatować do końca 2027 r.
- Śląskie – do końca 2025 r. trzeba zlikwidować wszystkie kotły pozaklasowe uruchomione w latach 2013–2017.
- Lubelskie – kotły klasy 3. i 4. muszą zniknąć do końca 2026 r.
Kluczowe terminy dla Wielkopolski:
- do 1 stycznia 2024: zakaz używania kotłów bezklasowych (tzw. "kopciuchów") i pieców kaflowych,
- do 31 grudnia 2027: zakaz używania kotłów klasy 3 i 4.,
- do 31 grudnia 2025: zakaz używania miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń (pieców, kominków, kozów) niespełniających norm.
Przeczytaj także: Czyste powietrze 6.0: premiowane są gruntowe pompy ciepła!
"Kopciuchy": mandat 500 zł albo grzywna do 5 tys. zł
Sankcje za łamanie uchwał antysmogowych są realne i obowiązują już dziś:
- mandat do 500 zł – może zostać nałożony podczas kontroli (np. przez straż gminną),
- grzywna do 5 000 zł – w postępowaniu sądowym,
Podstawą są przepisy Prawa ochrony środowiska oraz Kodeksu wykroczeń.
Piec w gospodarstwie rolnym
Wielu rolników nadal ogrzewa domy i budynki gospodarcze starymi kotłami. Warto pamiętać, że uchwały antysmogowe dotyczą także wsi i gospodarstw rolnych, a kontrole nie omijają terenów wiejskich. Kluczowe znaczenie ma klasa kotła, data jego uruchomienia, rodzaj paliwa, a także województwo, w którym znajduje się gospodarstwo.
Rolnicy mogą skorzystać z „Czystego Powietrza”
Wymiana pieca nie musi oznaczać wydatków z własnej kieszeni. Program „Czyste Powietrze” umożliwia uzyskanie dofinansowania m.in. na: wymianę starego kotła, pompę ciepła, kocioł spełniający normy, modernizację instalacji grzewczej. Z programu skorzystały już setki tysięcy gospodarstw – także na terenach wiejskich.
fot. Envato Elements
