„Czyste Powietrze” i rządowy konflikt
Wokół programu „Czyste Powietrze” narasta spór między Ministerstwem Klimatu i Środowiska a Ministerstwem Funduszy i Polityki Regionalnej. W grze jest ponad 1,5 mld zł środków, które miały zostać rozliczone z Komisją Europejską. Opóźnienia mogą mieć znaczenie nie tylko dla beneficjentów programu, ale również dla mieszkańców obszarów wiejskich, którzy coraz częściej korzystają z dofinansowań na modernizację źródeł ogrzewania i poprawę efektywności energetycznej budynków.
„Czyste Powietrze” – dwa miesiące zwłoki w rozliczeniach
Według informacji opublikowanych przez money.pl, resort klimatu przekazał do Ministerstwa Funduszy dokumentację dotyczącą wydatków o wartości ponad 1,56 mld zł. Środki te miały zostać zgłoszone do Komisji Europejskiej w celu uzyskania refundacji w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko (FEnIKS).
Ministerstwo Klimatu twierdzi, że wszystkie wnioski zostały szczegółowo sprawdzone, mimo to dokumenty nie zostały przesłane do certyfikacji w przewidzianym terminie. W praktyce oznacza to co najmniej dwumiesięczne opóźnienie w napływie środków z Brukseli.
Przeczytaj także: Pomoc dla rolników oszukanych przy programie „Czyste Powietrze”. Rząd szykuje nowe przepisy
„Czyste Powietrze” – skąd to opóźnienie?
Ministerstwo Funduszy argumentuje, że nie może certyfikować wydatków, wobec których istnieją jakiekolwiek wątpliwości. Zdaniem urzędników problemem jest trwające śledztwo prowadzone przez Prokuraturę Europejską (EPPO), dotyczące funkcjonowania programu „Czyste Powietrze”.
Resort podkreśla, że jego obowiązkiem jest zagwarantowanie Komisji Europejskiej, iż przekazywane do refundacji wydatki są w pełni prawidłowe. W przeciwnym razie Bruksela mogłaby zakwestionować nie tylko środki związane z „Czystym Powietrzem”, ale również wypłaty dla innych projektów finansowanych z funduszy unijnych.
Według przedstawicieli ministerstwa zagrożone mogłyby być płatności o łącznej wartości około 3,5 mld zł przeznaczone m.in. na inwestycje drogowe, energetyczne, zdrowotne oraz program „Mój Prąd”.
„Czyste Powietrze” a śledztwo Prokuratury Europejskiej
Money.pl podaje więcej informacji na ten temat. Kluczowym elementem sporu jest zakres postępowania prowadzonego przez EPPO. Z informacji przedstawianych przez Ministerstwo Funduszy wynika, że śledztwo nie ogranicza się jedynie do pojedynczych przypadków nadużyć, lecz obejmuje sposób funkcjonowania programu na przestrzeni kilku lat.
Badane mają być działania i ewentualne zaniedbania urzędników odpowiedzialnych za przygotowanie oraz wdrażanie kolejnych edycji programu. To właśnie ta okoliczność sprawia, że urzędnicy odpowiedzialni za certyfikację wydatków zachowują szczególną ostrożność. Ministerstwo Klimatu stanowczo odrzuca jednak zarzuty, podkreślając, że do rozliczenia nie przekazano żadnych projektów objętych śledztwem ani budzących zastrzeżenia.
Możliwe konsekwencje dla mieszkańców wsi
Dla rolników i mieszkańców terenów wiejskich najważniejsze jest pytanie, czy spór przełoży się na wypłaty dotacji. Program „Czyste Powietrze” jest jednym z głównych źródeł wsparcia dla właścicieli domów jednorodzinnych inwestujących w nowe źródła ogrzewania, termomodernizację czy odnawialne źródła energii.
Na razie nie ma informacji o wstrzymaniu przyjmowania nowych wniosków czy wypłat dla beneficjentów. Jednak przedłużający się konflikt między resortami może utrudniać płynne finansowanie programu w przyszłości, szczególnie jeśli opóźnienia w rozliczeniach z Komisją Europejską będą się powtarzać.
„Czyste Powietrze” po licznych zmianach
Warto przypomnieć, że „Czyste Powietrze” przechodziło już gruntowne zmiany. W poprzednich latach wykryto liczne nieprawidłowości, w tym przypadki zawyżania kosztów inwestycji i próby wyłudzeń dotacji. Pisaliśmy o tym w tym artykule: Czyste powietrze. W efekcie program został uruchomiony na nowych zasadach.
Przeczytaj także: Rusza nowe Czyste Powietrze! W puli aż 10 miliardów złotych! Rolnicy – są spore zmiany!
Co dalej z „Czystym Powietrzem”?
Najbliższa możliwość przesłania dokumentów do Komisji Europejskiej pojawi się pod koniec lipca. Do tego czasu oba resorty będą musiały wyjaśnić wszystkie sporne kwestie związane z certyfikacją wydatków.
Od wyniku tych działań zależy nie tylko pozyskanie ponad 1,5 mld zł dla programu „Czyste Powietrze”, ale również tempo realizacji wielu innych inwestycji współfinansowanych z funduszy europejskich. Dla mieszkańców obszarów wiejskich oznacza to konieczność uważnego śledzenia sytuacji, ponieważ program pozostaje jednym z najważniejszych narzędzi wspierających modernizację domów i ograniczanie kosztów ogrzewania.
Źródło informacji: money.pl
Fot. Canva AI
