Zmiany w dopłatach 2026
Rada Ministrów 20 stycznia 2026 r. przyjęła projekt nowelizacji ustawy o Planie Strategicznym WPR 2023–2027. Zmiany obejmują m.in. nowe dopłaty, zmianę definicji TUZ oraz modyfikacje ekoschematów. Przepisy mają wejść w życie 15 marca 2026 r., wraz ze startem kampanii dopłat bezposrednich.
Nowe dopłaty w 2026 r.
Najważniejszą nowością jest uruchomienie nowej dopłaty. Chodzi o interwencję rolno-środowiskowo-klimatyczną „Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na gruntach użytkowanych rolniczo”.
– Od 15 marca 2026 r. planowane jest wdrożenie nowej interwencji rolno-środowiskowo-klimatycznej – tłumaczy ministerstwo.
Płatność ma rekompensować rolnikom utracone dochody i dodatkowe koszty wynikające z realizacji wymogów normy GAEC 2, m.in. zakazu odwadniania, ograniczenia orki czy konieczności utrzymania użytków zielonych.
Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na TUZ i gruntach ornych
Interwencja ma obejmować trzy formy:
Torfowiska i podmokłe tereny na TUZ. Stawka: 581 zł/ha/rok
- zakaz zaorywania i przekształcania,
- możliwa tylko renowacja płytką uprawą raz na 4 lata,
- zakaz drenażu i wydobywania torfu
Torfowiska i podmokłe tereny na gruntach ornych. Stawka: 627 zł/ha/rok
- brak orki, tylko płytka uprawa do 15 cm,
- zakaz drenażu i wydobywania torfu
Przekształcanie GO w użytki zielone. Stawka: 2 387 zł/ha/rok
- wysianie mieszanki i wieloletnie użytkowanie jako TUZ
- zobowiązanie: 5 lat
Najwyższa stawka ma zachęcać rolników do rezygnacji z orki na glebach organicznych i trwałego przechodzenia na użytkowanie zielone.
Inna definicja TUZ
Kolejna istotna zmiana dotyczy definicji trwałych użytków zielonych. Zgodnie z nowymi przepisami:
- grunt orny stanie się TUZ dopiero po 7 latach,
- a nie – jak dotychczas – po 5 latach.
Ma to dać rolnikom większą elastyczność w gospodarowaniu, ograniczyć orkę „na siłę” tylko po to, by nie stracić statusu gruntu ornego, oraz poprawić ochronę gleby i stosunki wodne.
Integrowana Produkcja Roślin: bardziej precyzyjnie określone zasady
Ta zmiana ma charakter porządkujący, ale istotny. Od 2026 r. dokładne grunty objęte płatnością w ramach integrowanej produkcji będą jednoznacznie określane w przepisach wykonawczych. Ma to ograniczyć wątpliwości, gdy metodyki są zatwierdzane już po terminie składania wniosków (15 maja). To odpowiedź na wcześniejsze problemy interpretacyjne zgłaszane przez rolników i doradców.
Dopłaty z PROW 2014–2020 nie przepadną?
Jest też ważna informacja dla rolników realizujących stare zobowiązania. Otóż zgodnie z przyjętymi przepisami, zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatyczne z PROW 2014–2020 i zobowiązania zalesieniowe z PROW 2004–2006, 2007–2013 i 2014–2020 będą dalej finansowane, ale już ze środków PS WPR 2023–2027.
Dotyczy to m.in.:
- rolnictwa zrównoważonego,
- cennych siedlisk,
- pakietów Natura 2000,
- premii zalesieniowych (ostatni rok naboru w 2026 r.).
Różnicowanie stawek za dobrostan świń i bydła
Nowe przepisy umożliwią różnicowanie stawek dobrostanowych (poprzez współczynniki punktowe) również dla świń i bydła, a nie jak dotąd tylko dla drobiu, owiec, kóz i koni. Ma to pozwolić lepiej dostosować dopłaty do skali produkcji i zainteresowania rolników danymi praktykami.
Warunkowość społeczna: zmiana techniczna
Jest też zmiana techniczna, ale istotna. Otóż do ARiMR będą przekazywane wyłącznie pisemne decyzje PIP, a decyzje ustne (dotyczące drobnych uchybień usuwanych „od ręki”) nie będą podstawą do kar.
Nowe przepisy w nowej kampanii
Nowe przepisy mają wejść w życie 15 marca 2026 r., czyli w dniu rozpoczęcia składania wniosków o dopłaty bezpośrednie w kampanii 2026.
Kamila Szałaj
