Ministerstwo Klimatu przyspiesza rozwój OZE na wsi
Projektowane rozporządzenie jest wykonaniem upoważnienia zawartego w art. 160g ust. 6 ustawy o odnawialnych źródłach energii. To kolejny krok po nowelizacji ustawy OZE z października 2025 r., która wprowadziła do polskiego prawa obszary przyspieszonego rozwoju instalacji OZE (OPRO).
Nowe rozwiązania mają wdrażać unijną dyrektywę RED III i pomóc Polsce w realizacji celów klimatycznych do 2030 r., w tym zwiększeniu udziału energii odnawialnej w zużyciu energii końcowej do co najmniej 42,5 proc., a docelowo nawet 45 proc.
Dlaczego to ważne dla wsi i rolników?
Jak wskazuje resort klimatu, jedną z największych barier rozwoju OZE są dziś czasochłonne procedury administracyjne. Dotyczy to również inwestycji na terenach wiejskich – farm fotowoltaicznych, biogazowni, magazynów energii czy instalacji przy gospodarstwach.
Dlatego wprowadzane są rozwiązania z zakresu tzw. permittingu, czyli skracania i upraszczania procesu uzyskiwania pozwoleń budowlanych oraz przyłączeń do sieci. Obszary przyspieszonego rozwoju OZE mają wskazywać miejsca, gdzie takie inwestycje będą mogły powstawać szybciej i na uproszczonych zasadach.
Czym są obszary przyspieszonego rozwoju OZE?
OPRO to wyznaczone tereny, na których rozwój instalacji odnawialnych źródeł energii ma być szczególnie wspierany. Podstawą ich tworzenia będą mapy potencjału OZE, opracowywane przez ministra właściwego do spraw klimatu.
Na tej podstawie samorządy województw przygotują plany obszarów przyspieszonego rozwoju OZE, które będą uchwalane przez sejmiki województw. Co istotne:
- plany nie będą aktami prawa miejscowego,
- będą wskazywać preferowane lokalizacje konkretnych typów instalacji OZE,
- dla jednego województwa możliwe będzie uchwalenie więcej niż jednego planu, np. osobno dla fotowoltaiki czy biogazowni.
To rozwiązanie ma zapewnić elastyczność i przyspieszyć proces planistyczny.
Jednolite plany zamiast chaosu
Projekt rozporządzenia dokładnie określa, jak mają wyglądać plany OPRO. Każdy z nich będzie składał się z:
- części tekstowej, opisującej sposób zagospodarowania obszaru,
- części graficznej, przygotowanej w postaci danych przestrzennych.
Dzięki temu plany w całym kraju mają mieć jednolitą formę, co ułatwi ich analizę inwestorom, w tym rolnikom planującym inwestycje w OZE – także na terenach położonych na granicy kilku województw.
Cyfrowe mapy i Geoportal
Część graficzna planów OPRO będzie sporządzana w państwowym systemie odniesień przestrzennych PL-ETRF89 (EPSG:2180) i w formacie GML. Oznacza to, że dane będą mogły być publikowane i udostępniane m.in. przez Geoportal.
W praktyce oznacza to łatwiejszy dostęp do informacji o tym, gdzie planowane są obszary przyspieszonego rozwoju OZE i jakie inwestycje będą tam preferowane.
Spójność z planami miejscowymi
Nowe przepisy zobowiązują marszałków województw do uwzględniania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego przy przygotowywaniu planów OPRO. Ma to zapobiec konfliktom przestrzennym i rozbieżnościom w przeznaczeniu gruntów, co jest szczególnie istotne na obszarach wiejskich.
Zobacz także: Inwestycje w biogazownie rolnicze mają być prostsze. Zmiany w przepisach
Pełna dokumentacja i cyfryzacja procedur
Rozporządzenie wprowadza także szczegółowe wymogi dotyczące dokumentowania prac planistycznych. Cała dokumentacja – od uchwały o rozpoczęciu prac, przez uzgodnienia i konsultacje, po listę osób przygotowujących plan – będzie prowadzona w formie elektronicznej.
Dodatkowo wprowadzony zostanie jednolity wzór wykazu stanowisk i uwag zgłaszanych w trakcie uzgodnień, co ma zwiększyć przejrzystość całej procedury.
Korzyści dla rolników i MŚP
Projekt rozporządzenia ma – według jego autorów – pozytywnie wpłynąć na mikroprzedsiębiorców oraz małe i średnie firmy, w tym działające na wsi. Ujednolicone i czytelne plany mają ułatwić podejmowanie decyzji inwestycyjnych i ograniczyć ryzyko formalnych niespodzianek.
Rozporządzenie ma wejść w życie 14 dni od dnia ogłoszenia. Projekt jest zgodny z prawem UE i nie wymaga notyfikacji w instytucjach unijnych.
Fot. Canva AI
Źródło: Uzasadnienie projektu rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie sposobu przygotowania projektu planu obszarów przyspieszonego rozwoju instalacji odnawialnego źródła energii
