Trafna decyzja zależy przede wszystkim od przyjętej strategii, czyli mechanicznego wyciągania i zasuszania rozłogów na powierzchni gleby lub ich celowego pocięcia w celu prowokacji do równomiernego wzrostu przed dalszym zabiegiem.
Wapno tuż przed siewem rzepaku. Z czym nie łączyć go w jednym terminie?
Jak rozłogi perzu reagują na pracę maszyn?
Perz rozmnaża się przede wszystkim wegetatywnie za pomocą podziemnych rozłogów. Znajdują się one zazwyczaj w wierzchniej warstwie gleby, do głębokości kilkunastu centymetrów, i charakteryzują się ogromną zdolnością regeneracji. Każdy, nawet niewielki fragment rozłogu posiadający żywy pąk, jest w stanie wydać nową, pełnowartościową roślinę.
Poszczególne maszyny wywierają zupełnie odmienny wpływ na podziemne pędy. Agregat talerzowy tnie rozłogi na drobne części. Zjawisko to znosi tzw. dominację pąka wierzchołkowego i stymuluje niemal wszystkie uśpione pąki na pociętych fragmentach do jednoczesnego wykiełkowania. Z kolei kultywator ścierniskowy, dzięki pracy zębów oraz odpowiednio dobranym redlicom, podcina glebę, spulchnia ją i wyciąga całe, nieuszkodzone rozłogi na powierzchnię.
Jak gruber pomaga ograniczyć perz na polu?
Gruber jest uznawany za najskuteczniejsze narzędzie w czysto mechanicznej metodzie zwalczania perzu. Jego głównym zadaniem jest wzruszenie gleby na głębokość występowania większości rozłogów oraz wyrzucenie ich na wierzch. Wydobyte na powierzchnię pędy, poddane działaniu promieni słonecznych i wiatru, szybko tracą wilgoć i obumierają.
Warunkiem sukcesu przy pracy kultywatorem zębowym jest odpowiednia pogoda. Zabieg przynosi najlepsze rezultaty podczas suchych, słonecznych dni. Ważne jest również ustawienie maszyny na odpowiednią głębokość, zazwyczaj około 10 do 12 centymetrów, aby podciąć cały system rozłogowy bez zbędnego mieszania gleby na zbyt dużą głębokość.
Czy talerzówka pomaga zwalczać perz, czy go rozmnaża?
Talerzówka sprawdza się doskonale w zupełnie innym podejściu. Zamiast niszczyć rozłogi bezpośrednio, wykorzystuje się ją do ich intensywnego rozdrabniania na głębokości kilku centymetrów. Pocięcie podziemnych pędów wywołuje masowe, wyrównane wschody młodego perzu na całym polu.
Samo talerzowanie nie jest jednak zabiegiem samowystarczalnym. Stanowi jedynie pierwszy etap strategii wycieńczania lub przygotowania do zabiegu chemicznego. Po upływie około 2 do 3 tygodni, gdy młody perz wykształci po trzy lub cztery liście i zużyje zapasy energii ze starego rozłogu, wykonuje się orkę przykrywającą lub oprysk układowym herbicydem. W obu przypadkach osłabiona roślina nie ma już siły na ponowną regenerację.
Gruber czy talerzówka? Liczą się warunki na polu
Na decyzję o użyciu konkretnej maszyny duży wpływ mają również warunki panujące na polu po zbiorze. Przy bardzo dużej ilości słomy, poplątanych resztkach pożniwnych lub na mocno przesuszonej i twardej glebie praca gruberem bywa utrudniona ze względu na ryzyko zapychania się lub brak możliwości odpowiedniego zagłębienia się w glebę.
W takich sytuacjach talerzówka staje się narzędziem niezastąpionym. Posiada znacznie większą przepustowość i bez problemu tnie resztki roślinne, mieszając je z wierzchnią warstwą gleby. Jeśli jednak celem jest ograniczenie perzu bez użycia chemii, po pierwszym przejeździe talerzówką konieczne będzie późniejsze wdrożenie głębszej uprawy gruberem lub orki.
Zwalczanie perzu po żniwach – najczęstsze błędy
Największym błędem popełnianym na ściernisku jest jednorazowe pocięcie perzu talerzówką i zaniechanie kolejnych zabiegów. Zostawienie pociętych rozłóg bez dalszej kontroli doprowadzi do zwielokrotnienia liczby pędów, co w efekcie drastycznie zwiększy zachwaszczenie pola w kolejnym sezonie.
Równie niebezpieczne jest wykonywanie pracy gruberem podczas wilgotnej, deszczowej pogody. Wyciągnięte na powierzchnię rozłogi w warunkach wysokiej wilgotności gleby i powietrza bardzo szybko ukorzenią się ponownie, a cały zabieg przyniesie efekt odwrotny od zamierzonego. Podstawą sukcesu jest konsekwencja, tzn. gruber wymaga suszy do zasuszenia rozłogów, natomiast talerzówka wymaga drugiego krok w postaci orki lub oprysku, gdy chwast tylko wykiełkuje.
Źródło: Wiadomości Rolnicze Polska
