Czy to groźne zjawisko z punktu widzenia polskiego rolnictwa? Owszem, ponieważ z czasem może okazać się, że wiele osób pracujących poza branżą rolną postanowi całkowicie zrezygnować z prowadzenia gospodarstwa.
Jak oceniamy sytuację domowych budżetów?
To, jak w ubiegłym roku wyglądała sytuacja materialna gospodarstw domowych na obszarach wiejskich, pokazało Badanie Polska Wieś i Rolnictwo 2025.
Wynika z niego, że 88,9% gospodarstw domowych rolników osiągało dochody z produkcji rolnej – stanowiły one średnio 57,7% całego dochodu. Praca najemna na pełen etat była źródłem dochodu w przypadku 18,8% gospodarstw domowych rolników.
Co ciekawe, sytuację finansową własnego gospodarstwa domowego pozytywnie oceniło 47,6% rolników i 52,7% osób niezwiązanych z rolnictwem, natomiast negatywnie niewiele ponad 10% respondentów z obu tych grup.
Wyniki te są zbliżone do uzyskanych w 2024 roku i korzystniejsze od wyników z 2023 r. (badania jest prowadzone cyklicznie od kilkunastu lat).
U rolnika sytuacja nie jest wesoła
Okazało się, że pogorszenie sytuacji finansowej własnego gospodarstwa domowego w ostatnich 12 miesiącach znacznie częściej wskazywali rolnicy niż mieszkańcy obszarów wiejskich niezwiązani z rolnictwem.
Pogorszenie zadeklarowało 34,3% rolników i 14,6% osób niezwiązanych z rolnictwem, natomiast poprawę: 18,6% rolników i 28,7% osób niezwiązanych z rolnictwem.
Jak opracowano dane i kiedy zapytano mieszkańców wsi?
Badanie zostało zrealizowane we wrześniu 2025 r. przez gliwicki instytut badawczy Market Research World w ramach wspólnego zamówienia: Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, a także Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.
Badaniem zostali objęci mieszkańcy obszarów wiejskich: N=2550, a sama forma to była metoda CAPI (wywiady wspierane komputerowo). Błąd statystyczny wynosi 3%.
Autorzy badania podają, że zrealizowano 2550 wywiadów bezpośrednich z pełnoletnimi mieszkańcami obszarów wiejskich, z czego połowę stanowili rolnicy – właściciele lub współwłaściciele gruntów rolnych kierujący gospodarstwem.
Jak przebiegało badanie? W pierwszym etapie wylosowano miejscowości rozłożone równomiernie w skali kraju. Wywiady prowadzono z dorosłymi mieszkańcami wylosowanych wsi, z pominięciem budynków o charakterze usługowym.
Połowę ogółu ankietowanych stanowiły kobiety (50%), z kolei w kategorii osób niezwiązanych z rolnictwem nieznacznie przeważali mężczyźni, stanowiąc 53,1%. Osoby w wieku od 34 lat stanowiły 23% respondentów, osoby w wieku od 35 do 54 lat stanowiły 37,6% respondentów, natomiast osoby w wieku co najmniej 55 lat – 39,4%.
Krzysztof Zacharuk
