W ARiMR trwa do 1 czerwca przyjmowanie wniosków o przyznanie dopłat bezpośrednich i płatności obszarowych. Robi to każdy rolnik, który na moment składania wniosku jest użytkownikiem danej działki rolnej. A co z dopłatami, gdy użytkownik zmienia się w trakcie roku kalendarzowego?
Z jednej strony przepisy w powyższej sprawie są jasne. Ale jak to zwykle bywa – kłopoty kryją się w szczegółach. Jak zatem ich uniknąć gdy w ciągu jednego roku kalendarzowego działka rolna ma 2 użytkowników, którzy przekazują sobie prawo użytkowania tego gruntu?
Liczy się stan na dzień złożenia wniosku
W ARiMR trwa przyjmowanie wniosków o dopłaty bezpośrednie i płatności obszarowe. Składa je rolnik, który w momencie złożenia dokumentów jest użytkownikiem danej działki rolnej.
„Jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gruntu, pomoc jest przyznawana do gruntu, który w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pomocy, jest w posiadaniu podmiotu ubiegającego się o jej przyznanie na podstawie tytułu prawnego” - czytamy w art 22 Ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz.U.2024.1741 t.j. z dnia 2024.11.27).
Zatem zgodnie z przepisami pomoc przysługuje do gruntu, który 31 maja roku złożenia wniosku pozostaje w posiadaniu rolnika na podstawie tytułu prawnego. To właśnie ten termin ma kluczowe znaczenie przy ocenie prawa do dopłat.
Ekoschemat po oddaniu działki w dzierżawę? Tu zaczynają się schody
W przypadku ekoschematów sytuacja robi się bardziej skomplikowana. Jeśli są to praktyki zrealizowane i udokumentowane przed oddaniem gruntu w dzierżawę to nie ma problemu (np. E_PN, E_OBR itp.). Rolnik zdążył je wykonać samodzielnie i może otrzymać należną płatność z tytułu ekoschematu.
Inaczej jest wtedy, gdy zadeklarowana praktyka miała być wykonana później, już po przekazaniu gruntu nowemu użytkownikowi. Przepisy nie regulują tego wprost, dlatego wszystko zależy od ustaleń między stronami.
Trzeba dogadać się z dzierżawcą
Jeśli właściciel działki zadeklarował we wniosku ekoschemat, którego realizacja ma nastąpić po oddaniu gruntu w dzierżawę, musi liczyć na współpracę z dzierżawcą.
Przykład? Rolnik planował międzyplon ozimy, ale w międzyczasie oddał działkę w dzierżawę. Jeśli nowy użytkownik zgodzi się wysiać międzyplon, właściciel może zachować prawo do płatności. Jeśli nie — pojawia się problem. Przepisy nie nakładają na dzierżawcę obowiązku realizowania praktyk zadeklarowanych przez inną osobę.
Lepiej wycofać niż ryzykować karę
Jeżeli nie ma porozumienia z dzierżawcą, najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest wycofanie danego ekoschematu z wniosku o dopłaty w ARiMR.
W przeciwnym razie rolnik może narazić się na sankcje za niewykonanie zadeklarowanej praktyki. Dlatego przed oddaniem gruntu w dzierżawę warto dokładnie przeanalizować, co zostało wpisane do wniosku i czy da się to jeszcze zrealizować.
Wnioski dla rolników
Zmiana użytkownika działki w trakcie roku nie musi oznaczać problemów z dopłatami, ale przy ekoschematach wymaga ostrożności. Kluczowe są:
- termin złożenia wniosku,
- stan posiadania gruntu na 31 maja,
- możliwość faktycznego wykonania zadeklarowanej praktyki,
- porozumienie z dzierżawcą.
W razie wątpliwości lepiej szybko skorygować wniosek niż później tłumaczyć się z niewykonania ekoschematu.
Bartłomiej Czekała
